Најголем дел фирмите што ги добија македонските рудници не и плаќаат на државата за користење на рудното богатство. Ова го кажуваат домашни експерти, а го потврдуваат и во Министерството за економија, каде што, пак, не ги откриваат имињата на претпријатијата што не плаќаат концесија за рудниците, а кои најмногу се со странски капитал.

РУДНИЦИТЕ ОСТАВЕНИ НА НЕМИЛОСТ

Најголем дел фирмите што ги добија македонските рудници не и плаќаат на државата за користење на рудното богатство. Ова го кажуваат домашни експерти, а го потврдуваат и во Министерството за економија, каде што, пак, не ги откриваат имињата на претпријатијата што не плаќаат концесија за рудниците, а кои најмногу се со странски капитал.

И покрај ваквите состојби, државата нема механизам да им го одземе правото на концесија на неодговорните корисници иако веќе имало други заинтересирани фирми што сакале да ги работат македонските рудници.

Во Министерството за економија, кое е надлежно за рудниците, велат дека концесионерите што не плаќаат имаат договори постари од пет години и во нив нема одредби врз чија основа државата може еднострано да ги раскине. Во овој ресор изјавуваат и дека дел од рудниците дадени под концесија не работат бидејќи концесионерите не ги користат правата за ископување руда и минерали.

– Во поновите договори за концесија се вметнати одредби, според кои, доколку корисникот на правото за експлоатација на рудните богатства не плаќа или работи спротивно на обврските, државата може еднострано да го раскине договорот и да бара одговорност од закупецот – информираат во Министерството. Оттаму тврдат дека новите закупци редовно ги плаќале давачките за концесија.

Стручњаците, пак, укажуваат дека концесиите за рудниците се проблематични и поради тоа што никој не контролира колку руда се ископува.

– Според сегашните законски решенија, концесијата се плаќа врз основа на квадратурата на рудното наоѓалиште и на богатството со кое тоа располага. Во подготовка е нов закон за концесија, во кој, најверојатно, ќе биде предвидено висината на концесијата да се одредува врз основа на количествата руда што закупецот ќе ги експлоатира за одреден временски период – објаснува експертот Стојмир Домазетовски.

Во Министерството за економија велат дека проблемот со утврдувањето на висината на концесиите ќе се реши многу скоро со нов закон и правилник.

– Со новиот закон ќе се редефинираат сите обврски кои произлегуваат од концесионите права, експлоатацијата на рудните богатства и плаќањето на концесијата. Се разгледуваат неколку варијанти кои би требало да донесат решение што ќе биде по мерка и на државата и на концесионерите. Една од можностите е во договорот прецизно да бидат утврдени количествата руда кои закупците ќе можат да ги експлоатираат и врз чија основа ќе се одредува висината на концесијата. Втората варијанта е искористувањето на рудните богатства да се контролира преку извозни декларации. Решението најверојатно ќе биде комбинација на двете опции – велат во Министерството за економија.