Економија
Заев: Инвестираме во човечкиот капитал преку мерки во образованието
Во однос на мерките преку кои државата ќе инвестира во човечкиот капитал, на што е посветен предлог-буџетот за идната година, премиерот Заев, кој заедно со министерката за финансии, Нина Ангеловска, синоќа на националната телевизија учествуваше на дебата со новинари од повеќе медиуми, истакна дека тука се вклучени и краткорочни и среднорочни политики, како што е дуалното образование, кое почна да се применува во средните стручни училишта и се внесува во пракса преку компаниите, како и мерките преку Агенцијата за поддршка на вработувањата со тренинг и преквалификации на работната сила која не е ангажирана и е слободна на пазарот на трудот.
„Со младинската гаранција, којашто отвора работни места директно, паралелно оди и мерката за надоместоци за работодавачите додека младите практиканти стекнуваат знаење и пракса. Сè ова значи дека покрај тоа што инвестираме во човечкиот капитал, од една страна заради негово приспособување на пазарот, од друга страна ја мотивираме приватната потрошувачка“, рече Заев пред новинарите.
Тој се осврна на позитивните ефекти од сите овие мерки за создавање општество во кое сите граѓани ќе придонесуваат и ќе бидат попродуктивни и со тоа ќе го подигаат севкупниот економски стандард на државата.
„Имаме поголеми проектирања на странски инвестиции од минатата година. Ги димензиониравме и зголемивме поддршките на приватните субјекти и преку Фондот за иновации и технолошки развиј на малите и средните претпријатија и севкупните поддршки на домашни и странски инвестиции, но и сериозни средства лоциравме во платите и пензиите, во време каде што повеќе од 790.000 граѓани кои работат ќе бидат дополнително поддржани преку супституција на придонесите за растот на платите, што како законско решение веќе помина“, рече премиерот, кој додаде дека покачувањето на минималната плата ќе доведе до зголемување на приватната, домашната потрошувачка со што ќе се зголеми растот на економијата.
Тој појасни на кој начин повеќе се инвестира во секторите образование и здравство во проекцијата за буџетот за 2020 година.
„Треба да се гледаат вкупните средства заедно на Министерството за здравство и Фондот за здравство. Секоја година ставаме неколку милијарди денари повеќе пари. Еден дел реално во Фондот за здравство ќе ни дојде преку мерката за супституциите на платите кои одат во Здравствениот фонд. Верувам дека оваа година повеќе од милијарда е зголемен буџетот на Фондот за здравство, од каде клиниките добиваат најголем број средства, тука спаѓа и делот на капитациите, набавување на опремата, како и во Министерството за здравство. Во моментов се реновираат 34 објекти од вкупно 50, другите се завршени, а околу 30 милиони евра ќе стартува јавна набавка за доопремување на болниците кои веќе се готови во Тетово, Струмица, Струга, Охрид, Штип, болницата ‘8 Септември’, како и клиниките на клинички центар. Ова се прави паралелно со зголемувањето на платите на медицинскиот персонал, што придонесува за квалитетно здравство за нашите граѓани“, објасни премиерот Заев.
Тој истакна дека оваа влада целосно е посветена на инвестирање во човечкиот потенцијал зашто верува дека и тие мерки ќе придонесат во вкупниот раст.
„Кај пензионерите со покачување на пензиите ќе дојдеме до 900 денари зголемување. Со договореното зголемување на платите во образованието, покачувањето за пет проценти на платите во јавната администрација, кое веќе тече со октомврискиот личен доход, ја зајакнуваме приватната потрошувачка, но таа не може да оди сама. Затоа покрај другите поддршки вложуваме 80 милиони евра директно поддршка за малите и средни претпријатија“, рече Заев.
Премиерот Заев ги истакна и мерките за поддршка, односно субвенционирањето со 7.000 денари за припадниците на Армијата за купување сопствен стан за да партиципираат за станбени кредити.
„Државата преку буџетот постои за да плати лекари, наставници, професори, да ја плати полицијата, војската, но и да градиме градинки, школи, болници, да градиме гасификација, патишта, железници… Најголем дел од парите ни одат за социјалата, што значи дека сè уште сме сиромашна земја и затоа ги покачивме социјалните придонеси за 300 проценти. Буџетот е навистина еден сплот на сите потреби на државата, јавно издебатиран, што понатаму значи појака економија и компетитивност на меѓународните пазари“, рече премиерот Заев.
Во врска со капиталните инвестиции и во врска со задолжувањето, премиерот Заев и министерката Ангеловска нагласија дека тука се вклучени изградбите за автопатот Миладиновци – Штип (80 милиони евра ), изградбата на автопатот Кичево – Охрид, 110 милиони евра, изградбата на гасоводот 55 милиони евра, изградбата на коридорот 10, 20 милиони евра, исто толку и за автопатот Радовиш – Штип, проектите за патишта 20 милиони евра, проект за магистрални и регионални патишта, 20 милиони евра, проект за мали и средни претпријатија 32 милиони евра, вкупно 600 милиони евра.
Во делот на железницата се предвидени 50 милиони евра.
Министерката Ангеловска за јавниот долг нагласи дека трендот на растење на долгот е запрен и пораснал за 600 милиони од третиот квартал 2017 до 2019. Таа додаде дека каматните стапки се на историско најниско ниво споделувајќи го примерот дека ако пред неколку години сме успевале да земеме 12 месечни државни хартии од вредност со каматна стапка од 2,6 проценти сега успеваме со истата каматна стапка да земеме државни обврзници на 15 години.
„Јавниот долг по БДП е паднат за 1,1 процент од кога јас сум дојден како премиер, а се градат патишта, водоводи, гасоводи, железници“, посочи премиерот Заев.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
ТИТАН Усје: Работиме согласно сите закони, емисиите се мерат 24 часа со независен мониторинг – нема надминувања на лимитите
ТИТАН Усје соопшти дека повеќе од 70 години работи како одговорна компанија во земјата, придонесувајќи за националниот развој, локалната економија и снабдувањето со основни материјали за клучни инфраструктурни објекти, меѓу кои болници, брани, патна и јавна инфраструктура.
Од компанијата наведуваат дека грижата за животната средина е нивна основна вредност и дека ја следат јавната дебата поврзана со квалитетот на воздухот и заштитата на животната средина, давајќи, како што велат, транспарентен придонес кон решавање на овие прашања.
„Работиме целосно во согласност со сите важечки закони, подзаконски акти и барањата на нашата А – Интегрирана еколошка дозвола – честопати применувајќи внатрешни стандарди кои се и построги од законските обврски. Нашите емисии континуирано се мерат преку 24-часовен независен мониторинг, со податоци јавно достапни и редовно доставувани до надлежните органи и до медиумите. Редовните и ненајавените инспекции од страна на надлежните тела не констатираат никакви надминувања на законските лимити“, велат од ТИТАН Усје.
Како членка на Групацијата ТИТАН, компанијата информира дека ги следи меѓународно признатите практики и ESG стандарди, со долгорочна посветеност на заштитата на животната средина, вклучувањето на заедницата и современото корпоративно управување.
Во изминатите 15 години, ТИТАН Усје инвестирала повеќе од 29 милиони евра во одржливо производство и еколошки технологии, а дополнителни три милиони евра се планирани до 2029 година.
Од компанијата посочуваат дека нивни приоритети остануваат партнерствата, благосостојбата на вработените и континуираната поддршка на заедницата.
Економија
ОКТА АД – Скопје со силни резултати во 2025 година во пазарна средина исполнета со предизвици
Финансиски резултати за 4-тиот квартал / 12 месеци од 2025 година

*Прилагодена за ефектот на вреднување на залихите
ОКТА АД – Скопје Годишни резултати за 2025 година
Во 2025 година, глобалниот пазар на деривати беше обликуван од геополитичка несигурност и еволуирачки енергетски политики, што резултираше со повремена нестабилност на цените. Ризиците по снабдувањето поврзани со регионалните конфликти и нестабилните трговски рути беа делумно компензирани со зголемено производство од главните извозници, ублажувајќи ги ценовните притисоци во споредба со 2024 година. Намалената индустриска активност на клучните пазари го ограничи растот на побарувачката и придонесе за стабилизација на цените во втората половина од годината.
Во Југоисточна Европа, геополитичките случувања и регулаторните промени продолжија да влијаат врз пазарните услови. Во Северна Македонија, воведувањето на новиот Закон за енергетика во средината на 2025 година и тековните регулаторни прилагодувања влијаеја врз динамиката на цените и конкуренцијата. По благиот пад во 2024 година, локалниот пазар покажа знаци на закрепнување во текот на 2025 година.
Во овие услови, ОКТА успешно се справи со регионалните флуктуации во снабдувањето и силните притисоци од конкуренцијата како на домашниот така и на извозниот пазар. Компанијата ја задржа својата утврдена водечка позиција во големопродажбата, додека структурата на малопродажниот пазар остана во голема мера непроменета. Во текот на целата година, ОКТА се фокусираше на дисциплинирано комерцијално извршување, разумно управување со маржите и насочени, стратешки иницијативи.
Финансиски остварувања
Приходите од продажба за фискалната 2025 година изнесуваа 38.492 милиони денари, во споредба со 44.263 милиони денари во 2024 година, првенствено поради пониските меѓународни цени на горивата и намалениот обем на извоз. Во четвртиот квартал од 2025 година, приходите од продажба се зголемија за 5% на годишно ниво на 10.179 милиони денари.
Бруто добивката порасна на 1.324 милиони денари во фискалната 2025 година од 1.169 милиони денари во претходната година, поткрепена од поголемата домашна продажба, зголемените испораки кон Државните резерви и зголемено тргување со електрична енергија. ЕБИТДА достигна 652 милиони денари, во споредба со 501 милион денари во 2024 година, што одразува поголем домашен обем, намалена изложеност на нестабилност на цените и поголема продажба на електрична енергија. ЕБИТДА во четвртиот квартал од 2025 година изнесуваше 139 милиони денари, што е намалување од 16% на годишно ниво, главно предизвикано од нестабилноста на цените на горивата и пониските маржи на електричната енергија.
Добивката пред оданочување во фискалната 2025 година значително се зголеми на 667 милиони денари, во споредба со 238 милиони денари во 2024 година. Покрај подобрените оперативни остварувања, резултатот е одраз и на помала амортизација по еднократната забрзана амортизација во 2024 година, предвидениот поврат на Данокот на солидарност од 50 милиони денари платен во 2023 година и оптимизирано управување со готовината. Во четвртиот квартал од 2025 година, добивката пред оданочување изнесуваше 177 милиони денари во споредба со 87 милиони денари во четвртиот квартал од 2024 година.
Оперативните трошоци останаа генерално стабилни на годишно ниво. Во 2025 година компанијата продолжи да работи без долг, во континуитет со претходните години. На 29 мај 2025 година, Собранието на акционери одобри распределба на дивиденда од 182,8 милиони денари, што е еднакво на 240,00 денари по акција.
Стратегија и перспектива
ОКТА ја заврши 2025 година со пазарен удел од 67% во Северна Македонија и 29% во Косово, надминувајќи ги планираните цели за профитабилност. Компанијата останува посветена на зајакнувањето на својата лидерска позиција на пазарот, оптимално користење на продуктоводот Солун – Скопје и складишната инфраструктура, како и обезбедување долгорочна сигурност во снабдувањето.
ОКТА продолжува да ја развива својата стратегија за диверзификација, при што значајно вложува и во обновливи извори на енергија. Во текот на годината, компанијата инвестираше 63 милиони денари во проекти од оваа област и се фокусира на максимално искористување на инсталираниот соларен капацитет од 12 мегавати како и идниот систем за батериско складирање. Плановите вклучуваат понатамошно проширување на фотоволтаичните системи и решенијата за складирање.
Корпоративна оштествена одговорност
Во четвртиот квартал, ОКТА дополнително ја зацврсти својата стратешка посветеност кон одржливоста, проширувајќи ги донациите на кровни фотоволтаични системи за образовни институции во Скопје, Битола и Штип. Овие инвестиции ја подржуваат националната цел за зголемување на енергетската ефикасност и обезбедуваат мерливи еколошки продобивки преку значително намалување на емисиите на јаглерод диоксид. Дополнително, компанијата спроведе иницијатива за општествена одговорност кон животната средина, организирајќи акција за пошумување во Националниот парк Јасен, во склоп на тим-билдинг програмата.
Паралелно со овие иницијативи, ОКТА продолжи да го негува и промовира националното културно наследство преку поддршка на реномираните културни фестивали и продлабочена соработка со релевантните културни институции во земјата. Годината ја заокружи со засилен фокус на вклучувањето на заедницата, акцентирајќи ја поддршката за образованието и ранливите групи преку целни донации и општествени иницијативи. За да го сподели напредокот на транспарентен начин и да ја зајакне својата улога како одговорен корпоративен лидер, ОКТА одржа брифинг за медиумите на кој ги претстави клучните достигнувања во текот на годината.
ПР
Економија
Народна банка: Макроекономските движења се во рамките на проекциите
Советот на Народната банка, на редовната седница одржана во февруари, ги разгледа најновите макроекономски показатели и Извештајот за управувањето и инвестирањето на девизните резерви во четвртиот квартал на 2025 година.
Според Информацијата за најновите макроекономски показатели, и натаму преовладуваат оцените за стабилен светски економски раст за периодот 2025 – 2027 година, но ризиците се надолни и главно произлегуваат од трговските и од геополитичките тензии.
„Во домашната економија, најновите показатели главно се во согласност со проекциите. Во третиот квартал од 2025 година, реалниот раст на БДП изнесува 3,8% и е малку над очекувањата, а расположливите високофреквентни податоци упатуваат на раст и во текот на четвртиот квартал. Просечната стапка на инфлација, во 2025 година, изнесува 4,1% и е близу до проекциите. Во јануари 2026 година, девизните резерви забележаа раст и се на ниво коешто, согласно прифатените меѓународни стандарди, е соодветно за одржување на стабилноста на девизниот курс. Податоците од монетарниот сектор покажуваат годишен раст на депозитите од 10% и на кредитите од 13%, во декември 2025 година, што е умерено над проекциите за крајот на годината“, соопшти НБРМ.
Според Извештајот за управувањето и инвестирањето на девизните резерви, во четвртиот квартал од 2025 година, девизните резерви се зголемиле и на крајот на декември достигнале 4.925 милиони евра. Во согласност со инвестициската поставеност, околу 74,2% од девизните резерви се вложени во должнички хартии од вредност, главно во државни обврзници издадени од земји членки на еврозоната, по што следуваат монетарното злато (16,5%) и депозитите и паричните средства (9,3%).
„Сигурноста и ликвидноста во управувањето со девизните резерви се обезбедуваа преку пласмани во финансиски инструменти со висок кредитен рејтинг коишто овозможуваат брза достапност до ликвидни средства, а условите на меѓународните финансиски пазари и внимателниот и врамнотежен пристап кон инвестирањето придонесоа за поволни финансиски остварувања во 2025 година“, се наведува во соопштението од Народната банка.

