Економија
Заев: Инвестираме во човечкиот капитал преку мерки во образованието
Во однос на мерките преку кои државата ќе инвестира во човечкиот капитал, на што е посветен предлог-буџетот за идната година, премиерот Заев, кој заедно со министерката за финансии, Нина Ангеловска, синоќа на националната телевизија учествуваше на дебата со новинари од повеќе медиуми, истакна дека тука се вклучени и краткорочни и среднорочни политики, како што е дуалното образование, кое почна да се применува во средните стручни училишта и се внесува во пракса преку компаниите, како и мерките преку Агенцијата за поддршка на вработувањата со тренинг и преквалификации на работната сила која не е ангажирана и е слободна на пазарот на трудот.
„Со младинската гаранција, којашто отвора работни места директно, паралелно оди и мерката за надоместоци за работодавачите додека младите практиканти стекнуваат знаење и пракса. Сè ова значи дека покрај тоа што инвестираме во човечкиот капитал, од една страна заради негово приспособување на пазарот, од друга страна ја мотивираме приватната потрошувачка“, рече Заев пред новинарите.
Тој се осврна на позитивните ефекти од сите овие мерки за создавање општество во кое сите граѓани ќе придонесуваат и ќе бидат попродуктивни и со тоа ќе го подигаат севкупниот економски стандард на државата.
„Имаме поголеми проектирања на странски инвестиции од минатата година. Ги димензиониравме и зголемивме поддршките на приватните субјекти и преку Фондот за иновации и технолошки развиј на малите и средните претпријатија и севкупните поддршки на домашни и странски инвестиции, но и сериозни средства лоциравме во платите и пензиите, во време каде што повеќе од 790.000 граѓани кои работат ќе бидат дополнително поддржани преку супституција на придонесите за растот на платите, што како законско решение веќе помина“, рече премиерот, кој додаде дека покачувањето на минималната плата ќе доведе до зголемување на приватната, домашната потрошувачка со што ќе се зголеми растот на економијата.
Тој појасни на кој начин повеќе се инвестира во секторите образование и здравство во проекцијата за буџетот за 2020 година.
„Треба да се гледаат вкупните средства заедно на Министерството за здравство и Фондот за здравство. Секоја година ставаме неколку милијарди денари повеќе пари. Еден дел реално во Фондот за здравство ќе ни дојде преку мерката за супституциите на платите кои одат во Здравствениот фонд. Верувам дека оваа година повеќе од милијарда е зголемен буџетот на Фондот за здравство, од каде клиниките добиваат најголем број средства, тука спаѓа и делот на капитациите, набавување на опремата, како и во Министерството за здравство. Во моментов се реновираат 34 објекти од вкупно 50, другите се завршени, а околу 30 милиони евра ќе стартува јавна набавка за доопремување на болниците кои веќе се готови во Тетово, Струмица, Струга, Охрид, Штип, болницата ‘8 Септември’, како и клиниките на клинички центар. Ова се прави паралелно со зголемувањето на платите на медицинскиот персонал, што придонесува за квалитетно здравство за нашите граѓани“, објасни премиерот Заев.
Тој истакна дека оваа влада целосно е посветена на инвестирање во човечкиот потенцијал зашто верува дека и тие мерки ќе придонесат во вкупниот раст.
„Кај пензионерите со покачување на пензиите ќе дојдеме до 900 денари зголемување. Со договореното зголемување на платите во образованието, покачувањето за пет проценти на платите во јавната администрација, кое веќе тече со октомврискиот личен доход, ја зајакнуваме приватната потрошувачка, но таа не може да оди сама. Затоа покрај другите поддршки вложуваме 80 милиони евра директно поддршка за малите и средни претпријатија“, рече Заев.
Премиерот Заев ги истакна и мерките за поддршка, односно субвенционирањето со 7.000 денари за припадниците на Армијата за купување сопствен стан за да партиципираат за станбени кредити.
„Државата преку буџетот постои за да плати лекари, наставници, професори, да ја плати полицијата, војската, но и да градиме градинки, школи, болници, да градиме гасификација, патишта, железници… Најголем дел од парите ни одат за социјалата, што значи дека сè уште сме сиромашна земја и затоа ги покачивме социјалните придонеси за 300 проценти. Буџетот е навистина еден сплот на сите потреби на државата, јавно издебатиран, што понатаму значи појака економија и компетитивност на меѓународните пазари“, рече премиерот Заев.
Во врска со капиталните инвестиции и во врска со задолжувањето, премиерот Заев и министерката Ангеловска нагласија дека тука се вклучени изградбите за автопатот Миладиновци – Штип (80 милиони евра ), изградбата на автопатот Кичево – Охрид, 110 милиони евра, изградбата на гасоводот 55 милиони евра, изградбата на коридорот 10, 20 милиони евра, исто толку и за автопатот Радовиш – Штип, проектите за патишта 20 милиони евра, проект за магистрални и регионални патишта, 20 милиони евра, проект за мали и средни претпријатија 32 милиони евра, вкупно 600 милиони евра.
Во делот на железницата се предвидени 50 милиони евра.
Министерката Ангеловска за јавниот долг нагласи дека трендот на растење на долгот е запрен и пораснал за 600 милиони од третиот квартал 2017 до 2019. Таа додаде дека каматните стапки се на историско најниско ниво споделувајќи го примерот дека ако пред неколку години сме успевале да земеме 12 месечни државни хартии од вредност со каматна стапка од 2,6 проценти сега успеваме со истата каматна стапка да земеме државни обврзници на 15 години.
„Јавниот долг по БДП е паднат за 1,1 процент од кога јас сум дојден како премиер, а се градат патишта, водоводи, гасоводи, железници“, посочи премиерот Заев.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
СДСМ: Владата ја призна буџетската дупка од милијарда евра
„Како што најавивме уште во декември дека постои дупка во буџетот од една милијарда евра и дека државата нема пари за функционирање, стигнува уште еден доказ.
Наместо да ја признаат дупката во буџетот, тие новото задолжување го објавуваат како успех на Министерството за финансии за пласирање на еврообврзниците и како триумф на економијата“, истакнуваат од СДСМ.
Според СДСМ, во моментот кога Владата се фали со како што велат од опозициската партија, „импресивната“ побарувачка од над 4 милијарди евра за десеттата еврообврзница во износ од милијарда евра, вреди да се потсетиме дека ова не е приказна за успех, туку за нужда.
„Што тоа значи за граѓаните?
Повеќе долгови значат поголеми камати, помалку средства за социјални програми, здравство и образование, и поголем ризик од криза ако глобалните каматни стапки пораснат. Прогнозите на СДСМ не беа празни зборови, туку реалност – дупката во буџетот постои, и наместо да се фали со задолжувањето, Владата треба да објасни како ќе обезбеди одржливост на финансиите без постојано потпирање на странски кредити. Министерството за финансии истакнува диверзифицирана база на инвеститори од Германија, САД и Велика Британија, конкурентни каматни стапки (3,875% за четиригодишната и 4,750% за осумгодишната транша) и доверба во реформските планови“.
Под оваа сјајна фасада, додаваат од СДСМ, се крие сурова реалност.
Како што оценуваат ова задолжување е директен одговор на проблемите со финансиите и буџетскиот дефицит.
„Оваа „доверба на инвеститорите“ што Владата го слави, всушност е сигнал дека земјата мора да се задолжи по цена на зголемување на вкупниот долг, кој веќе надминува 60% од БДП според ЕУ стандардите.
Слично се случи и со контроверзниот заем од Унгарија во износ од милијарда евра во 2024 година, кој СДСМ го осудуваше како ризичен и политички мотивиран.
Ова е уште еден доказ дека она што СДСМ го зборува веќе месеци се остварува.
Дефицитот не исчезна, само долгови се префрлени на идните генерации“.
Потенцираат дека е време за одговорна политика, а не за спинување на долговите како победа.
Економија
МФ: Силна доверба од меѓународните инвеститори- успешно реализирано издавањето на 10-тата Еврообврзница
Министерството за финасии успешно ја реализираше аукцијата за издавање на 10-тата Еврообврзница.
„Министерството одлучи да издаде еврообврзница со две транши од по 500 милиони евра – со рок од 4 години и со рок од 8 години. Фактот дека Министерството успеа да пласира осумгодишна обврзница дополнително говори за довербата во реформските планови на Министерството за финансии и Владата, имајќи предвид дека последен пат вакво доспевање беше постигнато пред повеќе од дваесет години.
Само еден час по објавувањето на почетните каматни стапки, побарувачката од инвеститорите достигна импресивни две милијарди евра, со диверзифицирана база на инвеститори ширум светот, вклучувајќи еминентни институционални инвеститори од Германија, САД и Велика Британија“, соопшти Министерството за финасии.
„Пред отворањето на американскиот пазар, книгата на инвеститори достигна дури три милијарди евра, а по неговото отворање максималната понуда надмина четири милијари евра, што претставува исклучителен показател за силната доверба во економските политики и стабилноста на земјата.
Повеќе од 150 глобални инвеститори изразија интерес да ја поддржат државата во овој проект, што претставува дополнителен квантитативен доказ во прилог на фискалната стратегија на Министерството за финансии.
Во случајот на двете транши, каматата е најблиска во однос на референтната вредност на Еурибор, споредувајќи ги сите издавања на обврзници во последните дваесет години.
Каматните стапки за двете транши изнесуваат: 3,875 % за траншата со рок на достасување од 4 години и 4,750% за траншата со рок на достасување од 8 години.
Со изборот на стратешкиот моментот на издавање, како и со структурата на задолжувањето, беше постигнато значително намалување на приносите – конкурентно во однос на земјите со инвестициски кредитен рејтинг (околу 0,5% во споредба со просекот од 0,25%). Тоа дополнително се потврдува со фактот за големата побарувачка од страна на најеминентните меѓународни инвеститори.
Излезот на меѓународниот пазар има стратешки карактер, имајќи ги предвид потенцијалните турбуленции во доменот на геополитиката и макроекономската неизвесност на глобално ниво.
Министерството за финансии останува посветено на транспарентност и стабилност, со цел обезбедување најповолни услови за финансирање и зајакнување на позицијата на земјата на меѓународните финансиски пазари.
Во насока на одговорно и стратешко управување со јавните финансии, Министерството за финансии во последниот квартал од 2025 година интензивно работеше на анализа на пазарните услови со цел да го определи најсоодветниот момент за стратешки излез на меѓународниот пазар на капитал на почетокот од 2026 година.
Како дел од овие активности, тимот на Министерството за финансии во ноември реализираше посета на Лондон , каде што во организација на водечки инвестициски банки ја претстави земјата пред повеќе од 40 инвеститори.
Во периодот од 11 до 12 јануари 2026 година, Министерството оствари средби со повеќе од 60 глобални инвеститори, меѓу кои најголемите пензиски фондови и осигурителни компании од САД, како и инвестициски фондови од целата Европска унија. Bank of America имаше водечка улога во координацијата на процесот на издавање на обврзницата.
Со оваа Еврообврзница, планирана во Буџетот за 2026 година ќе се изврши исплата на Еврообрзницата издадена во 2020 година во износ од 700 милиони евра и се обезбедуваат средства за буџетскиот дефицит којшто е насочен кон реализација на развојните проекти.
Издавањето на Еврообврзницата е согласно напорите на Министерството за финансии за адекватно управување со јавниот долг и да се одржи стабилноста на јавните финансии на среден и долг рок.
Државата стана прва земја во регионот и прва земја надвор од Европската унија која излегува на меѓународниот пазар на капитал, што сведочи за довербата во напорите на Министерството за финансии, особено имајќи го предвид износот на задолжувањето“, се наведува во соопштението на Министерството за финасии.
Економија
Божиновска-Кавахара: Продлабочување на соработката за безбедна и одржлива енергетска иднина
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска, денеска оствари работна средба со амбасадорката на Јапонија во Северна Македонија, Сецуко Кавахара.
На средбата присуствуваа и претставници од јапонската корпорација ИТОЧУ (ITOCHU), една од водечките и најреномираните компании во Јапонија, позната по своите инвестициски активности и експертиза во енергетски и индустриски проекти. ИТОЧУ е сериозна компанија со глобално присуство, која покажува интерес и за македонскиот пазар и потенцијалите за зелена енергетска трансформација во земјата.
На средбата се разговараше за продлабочување на билатералната соработка во енергетскиот сектор, како и за заеднички проекти поврзани со зелената транзиција.
Министерката Божиновска истакна дека нашата земја е посветена на преземање конкретни чекори кон одржлива, безбедна и инклузивна енергетска иднина. Таа ја оцени поддршката од јапонска страна како значајна за обезбедување на енергетска независност и одржливост.
Двете страни ја потврдија потребата од зацврстување на позицијата на Северна Македонија на глобалната енергетска мапа како кредибилен и доверлив партнер во светската транзиција кон зелена енергија. На крајот, беше заклучено дека соработката во областа на енергетските реформи и инфраструктурните проекти ќе продолжи и во иднина.

