Економија
Заев: Инвестираме во човечкиот капитал преку мерки во образованието
Во однос на мерките преку кои државата ќе инвестира во човечкиот капитал, на што е посветен предлог-буџетот за идната година, премиерот Заев, кој заедно со министерката за финансии, Нина Ангеловска, синоќа на националната телевизија учествуваше на дебата со новинари од повеќе медиуми, истакна дека тука се вклучени и краткорочни и среднорочни политики, како што е дуалното образование, кое почна да се применува во средните стручни училишта и се внесува во пракса преку компаниите, како и мерките преку Агенцијата за поддршка на вработувањата со тренинг и преквалификации на работната сила која не е ангажирана и е слободна на пазарот на трудот.
„Со младинската гаранција, којашто отвора работни места директно, паралелно оди и мерката за надоместоци за работодавачите додека младите практиканти стекнуваат знаење и пракса. Сè ова значи дека покрај тоа што инвестираме во човечкиот капитал, од една страна заради негово приспособување на пазарот, од друга страна ја мотивираме приватната потрошувачка“, рече Заев пред новинарите.
Тој се осврна на позитивните ефекти од сите овие мерки за создавање општество во кое сите граѓани ќе придонесуваат и ќе бидат попродуктивни и со тоа ќе го подигаат севкупниот економски стандард на државата.
„Имаме поголеми проектирања на странски инвестиции од минатата година. Ги димензиониравме и зголемивме поддршките на приватните субјекти и преку Фондот за иновации и технолошки развиј на малите и средните претпријатија и севкупните поддршки на домашни и странски инвестиции, но и сериозни средства лоциравме во платите и пензиите, во време каде што повеќе од 790.000 граѓани кои работат ќе бидат дополнително поддржани преку супституција на придонесите за растот на платите, што како законско решение веќе помина“, рече премиерот, кој додаде дека покачувањето на минималната плата ќе доведе до зголемување на приватната, домашната потрошувачка со што ќе се зголеми растот на економијата.
Тој појасни на кој начин повеќе се инвестира во секторите образование и здравство во проекцијата за буџетот за 2020 година.
„Треба да се гледаат вкупните средства заедно на Министерството за здравство и Фондот за здравство. Секоја година ставаме неколку милијарди денари повеќе пари. Еден дел реално во Фондот за здравство ќе ни дојде преку мерката за супституциите на платите кои одат во Здравствениот фонд. Верувам дека оваа година повеќе од милијарда е зголемен буџетот на Фондот за здравство, од каде клиниките добиваат најголем број средства, тука спаѓа и делот на капитациите, набавување на опремата, како и во Министерството за здравство. Во моментов се реновираат 34 објекти од вкупно 50, другите се завршени, а околу 30 милиони евра ќе стартува јавна набавка за доопремување на болниците кои веќе се готови во Тетово, Струмица, Струга, Охрид, Штип, болницата ‘8 Септември’, како и клиниките на клинички центар. Ова се прави паралелно со зголемувањето на платите на медицинскиот персонал, што придонесува за квалитетно здравство за нашите граѓани“, објасни премиерот Заев.
Тој истакна дека оваа влада целосно е посветена на инвестирање во човечкиот потенцијал зашто верува дека и тие мерки ќе придонесат во вкупниот раст.
„Кај пензионерите со покачување на пензиите ќе дојдеме до 900 денари зголемување. Со договореното зголемување на платите во образованието, покачувањето за пет проценти на платите во јавната администрација, кое веќе тече со октомврискиот личен доход, ја зајакнуваме приватната потрошувачка, но таа не може да оди сама. Затоа покрај другите поддршки вложуваме 80 милиони евра директно поддршка за малите и средни претпријатија“, рече Заев.
Премиерот Заев ги истакна и мерките за поддршка, односно субвенционирањето со 7.000 денари за припадниците на Армијата за купување сопствен стан за да партиципираат за станбени кредити.
„Државата преку буџетот постои за да плати лекари, наставници, професори, да ја плати полицијата, војската, но и да градиме градинки, школи, болници, да градиме гасификација, патишта, железници… Најголем дел од парите ни одат за социјалата, што значи дека сè уште сме сиромашна земја и затоа ги покачивме социјалните придонеси за 300 проценти. Буџетот е навистина еден сплот на сите потреби на државата, јавно издебатиран, што понатаму значи појака економија и компетитивност на меѓународните пазари“, рече премиерот Заев.
Во врска со капиталните инвестиции и во врска со задолжувањето, премиерот Заев и министерката Ангеловска нагласија дека тука се вклучени изградбите за автопатот Миладиновци – Штип (80 милиони евра ), изградбата на автопатот Кичево – Охрид, 110 милиони евра, изградбата на гасоводот 55 милиони евра, изградбата на коридорот 10, 20 милиони евра, исто толку и за автопатот Радовиш – Штип, проектите за патишта 20 милиони евра, проект за магистрални и регионални патишта, 20 милиони евра, проект за мали и средни претпријатија 32 милиони евра, вкупно 600 милиони евра.
Во делот на железницата се предвидени 50 милиони евра.
Министерката Ангеловска за јавниот долг нагласи дека трендот на растење на долгот е запрен и пораснал за 600 милиони од третиот квартал 2017 до 2019. Таа додаде дека каматните стапки се на историско најниско ниво споделувајќи го примерот дека ако пред неколку години сме успевале да земеме 12 месечни државни хартии од вредност со каматна стапка од 2,6 проценти сега успеваме со истата каматна стапка да земеме државни обврзници на 15 години.
„Јавниот долг по БДП е паднат за 1,1 процент од кога јас сум дојден како премиер, а се градат патишта, водоводи, гасоводи, железници“, посочи премиерот Заев.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Македонски производи во износ од 15,5 милиони евра извезени преку мрежата на Лидл во 2025 година
Извозот на македонски производи во 2025 година преку продажната мрежа на Лидл достигна 15,5 милиони евра, што е јасен показател за извозниот потенцијал на домашните производи и можноста за пласман на европските пазари што ја нуди Лидл. Ова претставува огромен раст, во споредба со 5 милиони евра извоз во 2024 година и 570 илјади евра во 2023 година.
Странските пазари најголем интерес покажаа за трпезното грозје, од кое беа реализирани приходи од 3,3 милиони евра, а имаше најголем пласман во Полска. Одлични резултати имаше и од извозот на јагнешко месо во Бугарија, чија продажба донесе прилив од 2,2 милиони евра.
Дека свежото овошје и зеленчук се еден од домашните извозни адути покажа податокот според кој од вкупниот износ од 15,5 милиони евра, во минатата година беше реализиран извоз од 5 милиони евра. Преку мрежата на Лидл се извезени 15 вида од овие земјоделски култури, од преку десет добавувачи. Петте најизвезувани производи беа грозје, зелка, пиперка, моркови и домати, кои одлично поминаа во Бугарија, Германија, Романија, Полска, Словачка, Србија, Чешка и други земји. Во рамки на редовниот извоз од 7 милиони евра доминираа конзервираните производи, со остварени продажби во странство од 5,8 милиони евра, по што следуваат кондиторските, млечните производи, како и виното и пијалаците.
„Постои голем потенцијал за извоз на македонските производи. За нас во Лидл е успех што можеме да ги поддржиме и да бидеме мост за македонските производи кон европските пазари. Постојано соработуваме со производители од земјава и сме особено горди што на десетици компании можеме да им помогнеме во процесите на сертификација, зголемување и унапредување на капацитетите за производство и да овозможиме извоз на европските пазари“ изјави Стефан Георгиев, комерцијален директор на Лидл Северна Македонија.
Преку иницијативата „Македонска недела“, Лидл во претходните две години организираше 22 промоции во маркетите во Бугарија, Словенија, Србија и Хрватска, со понуда на над 70 македонски производи од 17 добавувачи и над 2.200 палети производи, правејќи ги многу повидливи и препознатливи за странските потрошувачи.
Лидл се позиционира како сериозен и значаен партнер на македонската економија, со мерливи резултати во извозот на домашни производи и конкретна поддршка на домашните компании. Со отворањето на маркети низ целата земја компанијата очекува зајакната соработка со домашните производители, со цел на потрошувачите да им понуди широк спектар на квалитетни производи по пристапни цени.
(ПР)
Економија
Забрзување на енергетската транзиција: Јасен план и координиран пристап – одржан состанок на JETIP Инвестициската платформа
Денеска се одржа четвртиот координациски состанок на Инвестициската платформа за праведна енергетска транзиција (JETIP – Just Energy Transition Investment Platform), на кој клучните актери разговараа за напредокот во политиките, планирањето и регулаторните реформи што ја поддржуваат праведната енергетска транзиција на Северна Македонија.
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, г-ѓа Сања Божиновска, истакна дека во изминатиот период Министерството е фокусирано на зајакнување на политичките и планските основи неопходни за ефективна имплементација на Инвестициската платформа.
Во таа насока, подготвени се два Годишни планови за развој на енергетскиот сектор за 2025 и 2026 година, усогласени со приоритетите на праведната транзиција, кои обезбедуваат јасна краткорочна рамка за реализација на проектите и подготвеност за инвестиции.
Паралелно, Националниот план за енергија и клима ја заврши фазата на јавни консултации и влезе во завршна фаза на финализација. НЕПК ги обединува целите за декарбонизација, развојот на обновливите извори на енергија и потребите за флексибилност на енергетскиот систем, со посебен фокус на регионите погодени од транзицијата од јаглен. По неговото усвојување, Планот ќе претставува стабилна основа за јавните и приватните инвестициски одлуки.
На регулаторен план, во завршна фаза е и подготовката на Законот за обновливи извори на енергија, со чијштоo усвојување ќе се создадат услови за значително забрзување на инвестициите и исполнување на целите за декарбонизација.
Овие активности не претставуваат изолирани реформи, туку овозможувачки чекори за реализација на проектната рамка на Инвестициската платформа.
Владата уште еднаш ја потврди својата силна посветеност на праведната енергетска транзиција, поддржувајќи ја Инвестициската платформа како клучен механизам за координација, инвестиции и забрзана имплементација на реформите.
Економија
НБРМ: Усвоен Кварталниот извештај, макроекономските движења во согласност со очекувањата на Народната банка
Советот на Народната банка, на седницата одржана на 3 февруари 2026 година, го усвои Кварталниот извештај, во кој се наведува дека макроекономските показатели упатуваат на стабилни остварувања во најважните сегменти на економијата и во најголем дел се во согласност со октомвриските проекции на Народната банка. Домашната инфлација очекувано забави под влијание на забавувањето на базичната инфлација, а домашната економската активност умерено забрза. Банкарскиот сектор и натаму остварува солиден раст на депозитната база и кредитната активност, а девизните резерви се задржуваат на соодветно и сигурно ниво.
Народната банка продолжи со унапредувањето на својот оперативен инструментариум заради поддршка на ефикасното спроведување на монетарната политика. Во последниот квартал од 2025 година, таа изврши приспособување на оперативната монетарна рамка заради подобрување на управувањето со ликвидноста и зајакнување на монетарната трансмисија. Со измените се става посилен акцент на инструментите со пократок рок на достасување и на почестите операции, што овозможува поефикасно пренесување на монетарните сигнали до краткорочните каматни стапки на пазарот на пари, без да се менува поставеноста на монетарната политика.
Во Кварталниот извештај се наведува дека во четвртото тримесечје од 2025 година годишната стапка на инфлација изнесуваше 4,2%, што претставува очекувано забавување. Инфлацијата за целата 2025 година, во просек, изнесува 4,1%, што е близу до октомвриските согледувања. Според октомвриските оцени, за 2026 година и на среден рок се очекува забавување на инфлацијата и постепено враќање кон историскиот просек. Сепак, и понатаму постојат одредени ризици, при што главните извори на неизвесност се поврзани со движењата на цените на примарните производи на светските берзи, геополитичките тензии и процесите на трговска фрагментација, како и со одредени домашни фактори што влијаат врз побарувачката.
Во третиот квартал од 2025 година, реалниот годишен раст на бруто домашниот производ забрза и од 3,5% во претходното тримесечје се искачи на 3,8%, што е малку повеќе од оцената во рамките на октомврискиот циклус проекции. Според основното сценарио од октомври, за целата 2025 година се очекува забрзување на економскиот раст којшто би изнесувал 3,5% (3,0% во 2024 година), а во 2026 година, како и на среден рок дополнително би се засилил и би достигнал 4,0%.
На крајот на 2025 година, нивото на девизните резерви достигна 4.920,5 милиони евра и според сите релевантни показатели, обезбедува соодветна поддршка за одржување на стабилноста на домашната валута.
Податоците од монетарниот сектор укажуваат на натамошна солидна кредитна поддршка за економијата и зајакнување на депозитната база на банките. Во четвртиот квартал од 2025 година, годишниот раст на вкупните кредити изнесуваше 13%, при годишен раст и на депозитите од 10%, што е малку над нивото проектирано за крајот на годината.
На седницата, Советот на Народната банка разгледа и други точки поврзани со тековното работење на Банката.

