Економија
Заев: Инвестираме во човечкиот капитал преку мерки во образованието
Во однос на мерките преку кои државата ќе инвестира во човечкиот капитал, на што е посветен предлог-буџетот за идната година, премиерот Заев, кој заедно со министерката за финансии, Нина Ангеловска, синоќа на националната телевизија учествуваше на дебата со новинари од повеќе медиуми, истакна дека тука се вклучени и краткорочни и среднорочни политики, како што е дуалното образование, кое почна да се применува во средните стручни училишта и се внесува во пракса преку компаниите, како и мерките преку Агенцијата за поддршка на вработувањата со тренинг и преквалификации на работната сила која не е ангажирана и е слободна на пазарот на трудот.
„Со младинската гаранција, којашто отвора работни места директно, паралелно оди и мерката за надоместоци за работодавачите додека младите практиканти стекнуваат знаење и пракса. Сè ова значи дека покрај тоа што инвестираме во човечкиот капитал, од една страна заради негово приспособување на пазарот, од друга страна ја мотивираме приватната потрошувачка“, рече Заев пред новинарите.
Тој се осврна на позитивните ефекти од сите овие мерки за создавање општество во кое сите граѓани ќе придонесуваат и ќе бидат попродуктивни и со тоа ќе го подигаат севкупниот економски стандард на државата.
„Имаме поголеми проектирања на странски инвестиции од минатата година. Ги димензиониравме и зголемивме поддршките на приватните субјекти и преку Фондот за иновации и технолошки развиј на малите и средните претпријатија и севкупните поддршки на домашни и странски инвестиции, но и сериозни средства лоциравме во платите и пензиите, во време каде што повеќе од 790.000 граѓани кои работат ќе бидат дополнително поддржани преку супституција на придонесите за растот на платите, што како законско решение веќе помина“, рече премиерот, кој додаде дека покачувањето на минималната плата ќе доведе до зголемување на приватната, домашната потрошувачка со што ќе се зголеми растот на економијата.
Тој појасни на кој начин повеќе се инвестира во секторите образование и здравство во проекцијата за буџетот за 2020 година.
„Треба да се гледаат вкупните средства заедно на Министерството за здравство и Фондот за здравство. Секоја година ставаме неколку милијарди денари повеќе пари. Еден дел реално во Фондот за здравство ќе ни дојде преку мерката за супституциите на платите кои одат во Здравствениот фонд. Верувам дека оваа година повеќе од милијарда е зголемен буџетот на Фондот за здравство, од каде клиниките добиваат најголем број средства, тука спаѓа и делот на капитациите, набавување на опремата, како и во Министерството за здравство. Во моментов се реновираат 34 објекти од вкупно 50, другите се завршени, а околу 30 милиони евра ќе стартува јавна набавка за доопремување на болниците кои веќе се готови во Тетово, Струмица, Струга, Охрид, Штип, болницата ‘8 Септември’, како и клиниките на клинички центар. Ова се прави паралелно со зголемувањето на платите на медицинскиот персонал, што придонесува за квалитетно здравство за нашите граѓани“, објасни премиерот Заев.
Тој истакна дека оваа влада целосно е посветена на инвестирање во човечкиот потенцијал зашто верува дека и тие мерки ќе придонесат во вкупниот раст.
„Кај пензионерите со покачување на пензиите ќе дојдеме до 900 денари зголемување. Со договореното зголемување на платите во образованието, покачувањето за пет проценти на платите во јавната администрација, кое веќе тече со октомврискиот личен доход, ја зајакнуваме приватната потрошувачка, но таа не може да оди сама. Затоа покрај другите поддршки вложуваме 80 милиони евра директно поддршка за малите и средни претпријатија“, рече Заев.
Премиерот Заев ги истакна и мерките за поддршка, односно субвенционирањето со 7.000 денари за припадниците на Армијата за купување сопствен стан за да партиципираат за станбени кредити.
„Државата преку буџетот постои за да плати лекари, наставници, професори, да ја плати полицијата, војската, но и да градиме градинки, школи, болници, да градиме гасификација, патишта, железници… Најголем дел од парите ни одат за социјалата, што значи дека сè уште сме сиромашна земја и затоа ги покачивме социјалните придонеси за 300 проценти. Буџетот е навистина еден сплот на сите потреби на државата, јавно издебатиран, што понатаму значи појака економија и компетитивност на меѓународните пазари“, рече премиерот Заев.
Во врска со капиталните инвестиции и во врска со задолжувањето, премиерот Заев и министерката Ангеловска нагласија дека тука се вклучени изградбите за автопатот Миладиновци – Штип (80 милиони евра ), изградбата на автопатот Кичево – Охрид, 110 милиони евра, изградбата на гасоводот 55 милиони евра, изградбата на коридорот 10, 20 милиони евра, исто толку и за автопатот Радовиш – Штип, проектите за патишта 20 милиони евра, проект за магистрални и регионални патишта, 20 милиони евра, проект за мали и средни претпријатија 32 милиони евра, вкупно 600 милиони евра.
Во делот на железницата се предвидени 50 милиони евра.
Министерката Ангеловска за јавниот долг нагласи дека трендот на растење на долгот е запрен и пораснал за 600 милиони од третиот квартал 2017 до 2019. Таа додаде дека каматните стапки се на историско најниско ниво споделувајќи го примерот дека ако пред неколку години сме успевале да земеме 12 месечни државни хартии од вредност со каматна стапка од 2,6 проценти сега успеваме со истата каматна стапка да земеме државни обврзници на 15 години.
„Јавниот долг по БДП е паднат за 1,1 процент од кога јас сум дојден како премиер, а се градат патишта, водоводи, гасоводи, железници“, посочи премиерот Заев.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Директорката на УЈП не призна грешка во испратените решенија за данок од работа во странство, но повика секој што има доказ дека е платен, да го достави
Решенија за оданочување на доход од странство за 2020 година Управата за јавни приходи (УЈП) законски морала да ги испрати заклучно со 31 декември, е објаснувањето на директорката Елена Петрова за пристигнатите решенија кај граѓаните на само неколку дена пред Нова година во кои им бараат да си платат данок за доходот од странство иако многумина кажуваат дека данокот е платен во странската земја со која имаме меѓународен договор за избегнување на двојно оданочување. Директорката Петрова денес долго објаснуваше за решенијата за данок на доход од странство, но во ниту еден момент не кажа дека има решенија кои се испратени по грешка оти данокот бил платен во странската земја. Таа објаснуваше дека целата активност е обемна, вклучува вкрстување неколку бази и податоци, дека работеле по доставени известувања од банките и за секој поединечно проверувале дали доходот подлежи или не подлежи на оданочување кај нас.
Оние кои пред Нова година постапиле по решението и вторпат уплатиле данок оти такви насоки добиле и од вработените во УЈП кога се пожалиле, директорката Петрова рече дека ќе ги добијат средствата назад или пак ќе им бидат пресметани за некоја од следните години. И нив и оние кои се уште не постапиле по решенијата ги повика да достават докази во канцелариите на УЈП доколку данокот е платен во странската земја.
„Секако дека ќе бидат земени предвид сите докази. Ќе се утврди, зависно од меѓународниот договор доколку со земјата имаме склучено меѓународен договор, каде треба да се плати данокот, а каде треба да се изврши поврат или доколку е возможно платениот данок во странство да се прифати како даночен кредит па на уплатата што е извршена овде може да се изврши враќање или да се прифати за друг долг за следна година на соодветното лице“, реле директорката Петрова и објасни дека секој случај ќе се разгледува поединечно и даночниот обврзник ќе биде дополнително известен дали доставениот доказ се прифаќа или не.
Директорката Петрова не кажа конкретно колкав период имаат граѓаните за да достават докази за платен данок на доход од странство но јавно ги повика да го сторат тоа.
„Имајќи предвид дека граѓаните мора да се вратат и да обезбедат докази за пет години наназад, за работа што се случила пред пет години, а доказите ги обезбедуваат од странски земји ние ќе им овозможиме на граѓаните и дополнително да достават докази, еве во овој период повикани се граѓаните, јавно ги повикувам и сега сите што имаат и што може да обезбедат докази да ги достават до сите даночни канцеларии на УЈП. Ние ќе ги разгледаме тие докази и што може, ќе биде прифатено. Доставените решенија мораше да бидат донесени до 31 декември, тоа се аконтативни решенија и после врз основа на тие решенија и врз основа на, се разбира дополнително доставените докази, ние треба да преминеме кон коригирање на годишната даночна пријава за 2020 година, односно на конечниот данок за 2020 година. После тоа ќе следат оние постапки за наплата, значи се уште имаме период во кој граѓаните доколку имаат докази можат да ги достават“, објасни директорката Петрова.
За данокот на доход остварен во странство, директорката Петрова кажа дека УЈП испратило над 11.000 персонализирани известувања со секој граѓанин што се појавил во податоците. Утврдиле дека 6.600 граѓани од нив подлежат на оданочување. 2.200 граѓани сами поднеле пресметка за оданочување, а за 4.400 Управата донела решенија по службена должност.
Вкупно утврдениот данок изнесува 186 милиони денари или три милиони евра за 2020 година.
Директорката Петрова нагласи дека главна цел не е само да се соберат пари туку да се создаде даночна дисциплина.
„Јас апелирам граѓаните да си ги обезбедат во овој период што им е даден и доказите за другите години бидејќи ние ќе го утврдуваме данокот и за следните периоди од 2021 до 2025 година и редовно да си ги пријавуваат отсега натаму доходите остварени во странство. Нашата цел не е само тој данок да се утврди и плати туку и отсега понатаму да се воспостави ред и функционирање на системот“, рече директорката Петрова.
Доходот се пријавува по истекот на месецот до 10. во следниот месец освен доходите од плата и пензија кои што се пријавуваат до 31 март по истекот на годината
Економија
Од полноќ нови цени на горивата
Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад на Република Северна Македонија (РКЕ) донесе Одлука со која се врши намалување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 0,94% во однос на одлуката од 29.12.2025 година.
Од 06.01.2026 година од 00:01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат:
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 95 70,00 (денари/литар)
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 98 72,00 (денари/литар)
Дизел гориво ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) 64,50 (денари/литар)
Масло за горење Екстра лесно 1 (ЕЛ-1) 64,00 (денари/литар)
Мазут М-1 НС 32,801 (денари/килограм)
Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95, ЕУРОСУПЕР БС-98 и ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) се намалуваат за 0,50 ден/лит,.
Малопродажната цена на Екстра лесното масло за домаќинство на (ЕЛ-1) не се менува.
Малопродажната цена на Мазутот М-1 НС се намалува за 0,848 ден/кг и сега ќе изнесува 32,801 ден/кг.
Референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар во споредба со претходната пресметка бележат намалување во просек: кај бензините за 1,200% кај дизелот за 1,395%, кај екстра лесното масло за 0,463% и кај мазутот намалувањето е за 3,841%.
Курсот на денарот во однос на доларот во изминатиот период по кој беа формирани цените со претходната пресметка е за околу 0,0031% повисок од курсот на доларот.
Економија
До 1 милион евра помош од државата ќе добијат компании за истражување и развој, а 4.400 евра годишно по лице ќе добиваат компаниите со нови вработувања
За да ја намали невработеноста за 20 %, колку што бара од нас Европската Унија, Владата од овој месец нуди поддршка за компаниите со нови вработувања и за компаниите со истражувања и развој. Министерот за економија и труд Бесар Дурмиши, поддршката од државата за компаниите заедно со измените на законите кои дозволуваат сезонски вработувања на невработени вработени, студенти и пензионери без да ги изгубат стекнатите права, очекува значително да се намали невработеноста во земјава.
„Од први јануари 2026 година почнува да се применува и Законот за финансиска поддршка на инвестициите кој претставува силен инструмент за поттикнување на економскиот раст, зголемување на конкурентноста и отворање на нови, квалитетни работни места. Со овој закон државата обезбедува финансиска поддршка за компании кои инвестираат, остваруваат раст на приходите и ја задржуваат стабилноста на вработувањето. Поддршката е насочена кон нови вработувања со повисоки плати при што компаниите може да добијат до 20% од исплатената нето плата односно до 4.400 евра годишно по лице како и значителна поддршка за истражување и развој до 50% од оправданите трошоци и максимален износ до еден милион евра“, рече министерот Дурмиши.
Поддршката од државата, според министерот, е охрабрување за трансформација на економијата кон поголема продуктивност и додадена вредност, а комбинацијата од двата закона вели дека е начин за сузбивање на сивата економија како и активна финансиска поддршка на формалната економија.
„Тоа е јасен сигнал дека државата создава стабилна, предвидлива и фер деловна клима со повеќе формални работни места за работниците и силна поддршка за компаниите кои инвестираат и придонесуваат за растот на нашата економија“, рече министерот Дурмиши.
Според податоците на Државниот завод за статистика, во 2024 година во земјава имало околу 694 илјади вработени, од кои приближно 85 илјади биле неформално ангажирани. Со олеснувањето за работно ангажирање сезонски работници министерот Дурмиши очекува 12.000 сезонски работници во земјоделството да бидат регистрирани за работата и околу 5400 непријавени работници во туризмот, угостителството и услугите. Очекувањата се вкупно 17.400 лица да бидат опфатени со измените кои според министерот носат корист и за работниците и за работодавачите. „Работодавачите добиваат флексибилност и поедноставна административна постапка, а работниците добиваат исплата по час, придонеси за пензиско и инвалидско осигурување, дополнителен придонес за задолжително здравствено осигурување во случај на повреда на работа или професионално заболување како и јасна правна заштита на нивните права. На овој начин воспоставуваме поправедни и потранспарентни услови на пазарот на трудот“, рече министерот Дурмиши.
Во првата фаза за сезонските работници се опфатени дејностите каде што анализите покажале дека сивата економија е најизразена – земјоделството, шумарството, рибарството, објектите за сместување, сервисните дејности за храна и дејностите во домаќинството.

