Економија
Пронајдени фотографии од одамна изгубениот OPEL BLITZ TRANSPORTER RESURFACE
• Повторно откриен: фотографиите покажуваат речиси заборавен прототип на Opel 1.5-23 COE
• Пред своето време: иновативно комерцијално возило за испорака „кабина над мотор“ со украсни детали
• Од Blitz до Vivaro и Movano: долгата традиција на Opel на лесни комерцијални возила

Opel Lieferwagen Typ 1,5-23 COE (Cab over engine), 1937
Сензационални откритија се ретки, но тие се случуваат.
Експерти од Opel Classic открија на аукција осум антички фотографии од комерцијално возило за испорака. Пронајдокот се претвори во откровение. Необјавените фотографии покажаа дека Opel во средината на 1930-тите имал возило за испорака со модерен изглед подготвено за производство – години пред соодветниот концепт да се прошири низ целиот свет и да стане стандард за денешните дизајни, како што се Opel Vivaro и Movano.
Leif Rohwedder, менаџер на Opel Classic: „Не постоеја такви слики во историската архива на Opel. Колку што знаеме, ниту една публикација никогаш не објавила нешто за возилото. Знаењето за овој уникатен прототип исчезна со децении“.
Пионер: Комерцијалното возило „кабина над мотор“ на Opel.
Фотографиите го покажуваат пионерскиот дизајн на компактното комерцијално возило Blitz кое очигледно било целосно развиено и и во возна состојба. Името на проектот беше напишано со молив на задната страна на сликите: 1,5-23 COE. Бројките се однесуваат на зафатнината на моторот (1.488 cc) и приближното меѓуоскино растојание (2.400 mm). „COE“ значи „кабина над мотор“ („Frontlenker“ на германски).

Концептот беше многу напреден за 1930-тите. Во споредба со возилата со конвенционален долг капак на мотор, дизајнот овозможи покомпактни надворешни димензии додека се задржуваше големиот товарен волумен. Моторот се наоѓаше или под или малку пред клупата со седишта.

Opel Vivaro C
Пред избувнувањето на Втората светска војна, такви возила имало само во САД, Германија и Франција. Имаше само две германски возила COE, и двете од раните 1930-ти; секој од нив имаше основна кабина во облик на кутија и тие беа придвижувани од двотактни двоцилиндрични мотори. Ниту еден не беше многу успешен. Во тоа време, пазарот претпочиташе возила што имаа долг капак на мотор, како што се водечките комерцијални возила во класата од 0,3-3,0 тони, понудени од Opel.
Прогресивен концепт: функционален дизајн, модерен мотор, докажана технологија
Комерцијалното возило Blitz имаше многу директен, функционален дизајн кој одговараше на прогресивниот концепт. Сепак, очигледно беше Opel: црните лакови на тркалата беа како оние на современите комерцијални возила на Opel, додека украсот “art décor” беше препознатлива карактеристика на сите патнички автомобили на Opel во 1930-тите.
Орнаментацијата, исто така, ги нагласуваше хоризонталните линии и му даде пријателски изглед на возилото – крајно невообичаено за комерцијални возила за испорака во тие денови.

Opel Geschäftswagen 1,1 ltr. (1938)
Opel – во тоа време лидер на пазарот во комерцијални возила – користеше компоненти од други модели за да го изгради комерцијалното возило, на пример, 1,5-литарскиот мотор на Olympia или оските од легендарното комерцијално возило Blitz. Структурата на каросеријата беше напредна за тоа време; освен преградата, подот на товарниот простор и дел од покривот, каросеријата беше целосно изработена од челик.
Не се знае многу за техничките детали за Blitz 1.5-23 COE. Брошурата на англиски јазик за моделска 1937 година на крајот беше откриена во архивата на Opel. Документот прикажува дека, покрај еден тон, беше планирана и верзија од 1,5 тони со шестцилиндричен мотор и двојни задни пневматици. Слични цртежи во архивата покажуваат комерцијално возило со платформа и мини-бус верзијата со 15 седишта на Blitz 1.5-23 COE.
Премногу напреден за своето време: Комерцијалното возило Blitz остана прототип
Комерцијалното возило за испорака Blitz никогаш не влегол во производство. Причините веројатно беа надополнети со подготовките на Германија за војна во втората половина на 1930. Не беа потребни лесни комерцијални возила и Opel сигурно ќе беше принуден да го прекине производството. Така, Blitz 1.5-23 COE остана прототип.
Opel го продолжи развојот на возилата за испорака од 1950, кулминирајќи со денешното успешно трио на лесни комерцијални возила – компактниот Opel Combo, најпродаваниот Opel Vivaro и поголемиот Opel Movano.

Opel Geschäftswagen 1,1 ltr. (1938)
Оваа година, прославувајќи ја својата 160-годишнина, Opel и денес останува пионер, бидејќи целата гама на LCV модели се одликува и со електричен погон. Со електрични мотори кои произведуваат до 100 kW (136 КС) и батерии со капацитет до 75 kWh, германскиот производител на автомобили има понуда за секоја Ваша потреба.

Opel Vivaro-e (Langversion/Long version)
ПР
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Од полноќ поскап бензин
Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад на Република Северна Македонија (РКЕ) донесе Одлука со која се врши зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 0,03% во однос на одлуката од 5.1.2026 година.
Референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар во споредба со претходната пресметка бележат зголемување во просек: кај бензините за 0,332%, кај дизелот има намалување за 0,317%, кај екстра лесното масло зголемувањето е за 0,391% и кај мазутот има намалување за 4,067%.
Курсот на денарот во однос на доларот во изминатиот период по кој беа формирани цените со претходната пресметка е повисок за 0,7158%.
Од 13.1.2026 година од 00:01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат:
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 95 70,50 (денари/литар)
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 98 72,50 (денари/литар)
Дизел гориво ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) 64,50 (денари/литар)
Масло за горење Екстра лесно 1 (ЕЛ-1) 64,50 (денари/литар)
Мазут М-1 НС 32,133 (денари/килограм)
Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98, како и на Екстра лесното масло за домаќинство на (ЕЛ-1) се зголемуваат за 0,50 ден/лит.
Малопродажната цена на ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) не се менува.
Малопродажната цена на Мазутот М-1 НС се намалува за 0,668 ден/кг и сега ќе изнесува 32,133 ден/кг.
Фото: Depositphotos
Економија
ТАВ Аеродроми: 2025 година се заокружи со 3,5 милиони патници што е 9 отсто зголемување
Во 2025 година, Меѓународниот Аеродром Скопје и Аеродромот Свети Апостол Павле Охрид опслужија 3,5 милиони патници и 26.500 летови.
Двата македонски аеродроми, Меѓународниот Аеродром Скопје и Аеродромот Св. Апостол Павле Охрид минатата година опслужија 3,5 (3.475.288) патници што е зголемување од 9% во однос на 2024 година.
Во 2025 година двата аеродроми опслужија 26.500 летови, што е за 4% повеќе во однос на истиот временски период, од јануари до декември, 2024 година.
„Успехот што го постигнавме во 2025 година не е случаен. Тој е резултат на јасна стратешка насока, фокусирани инвестиции и силни партнерства. Зголемувањето од 9% на бројот на патници и 4% пораст на летовите на двата македонски аеродроми е директна потврда дека вложувањата во модернизација на инфраструктурата, унапредување на оперативната ефикасност и проширување на мрежата на авиолинии даваат конкретни и мерливи резултати. Дополнително, новите дестинации, континуираната соработка со авиокомпаниите, зголемената побарувачка за патувања и посветеноста на нашите вработени овозможија стабилен и одржлив раст. Овие резултати ја зацврстуваат позицијата на македонските аеродроми како сигурни и конкурентни регионални воздухопловни центри и ни даваат силна основа за уште поамбициозен развој во наредниот период,“ вели Неџат Курт, Генерален директор на ТАВ Македонија.
Само во декември 2025, статистиката на ТАВ Македонија покажува двоцифрено зголемување на процентите на опслужени патници на двата аеродроми од дури 25% во споредба со декември 2024, една година претходно, или преточено во бројки, 294.781 патници.
Во последниот месец од минатата година пак, реализирани се 2,019 летови што е за 7% повеќе од декември во 2024 година.
Стабилен пораст покажува и дневниот пресек на патници во 2025. Скопскиот аеродром дневно во просек опслужуваше 8.786 патници што е за 9% повеќе од 2024 година, а преку
охридскиот, дневно патувале 767 патници што е за 16,3% повеќе споредено со минатата година.
Одделните анализи за двата аеродроми за периодот од јанури до декември покажуваат дека преку Меѓународниот Аеродром Скопје патувале 3.211.419 што е за 8,7% повеќе споредено со истиот период во 2024 година, а додека Аеродромот Свети Апостол Павле Охрид бележи двоцифрен пораст од високи 20% со услужени 263.869 патници.
Истанбул, во сите 12 месеци од 2025 беше најфреквентна дестинација од Меѓународниот Аеродром Скопје до двата аеродрома ИГА и Сабиха Гокчен со 16,6% пазарен удел. Потоа следуваат Базел Милуз (6,2%), Франкфурт (5,7%), Цирих (4,5%) и Минхен – Меминген (4,2%).
Топ – пет земји до кои има најмногу директни летови се Германија (25,4% пазарен удел во вкупниот патнички сообраќај), Турција (23,6%), Швајцарија (10,8%), Италија (5,5%) и Шведска (4,3%).
Од Меѓународниот Аеродром Скопје во моментов летаат вкупно 15 авиокомпании кон 49 дестинации, додека од Аеродромот Св. Апостол Павле Охрид три авиокомпании летаат до 7 дестинации.
Според најавите на авиокомпаниите, од март годинава, мрежата на авиолинии од двата македонски аеродрома ќе се зголеми, со отворањето на нови авиолинии и нови дестинации. Виз ер ќе почне да лета од Скопје до Неапол и ќе ја врати авиолинијата од македонскиот главен град до Будимпешта, додека од Охрид ќе почне да лета до Милано. Во мај, Аустриан ерлајнс ќе почне да лета од Охрид до Виена, а во јуни охридскиот аеродром ќе ги врати полските туристи во Охрид со отворањето на новата авиолинија од Вроцлав и враќањето на летовите од Катовице.
Економија
За една година поскапеа и кафаните: угостителските услуги зголемени за 3,5 проценти
Цените на угостителските услуги во декември 2025 година се зголемени за 3,5 проценти во споредба со истиот месец лани, покажуваат податоците на Државен завод за статистика.
На годишно ниво, односно во периодот јануари – декември 2025 година во однос на истиот период од 2024 година, угостителските услуги се поскапени за 4,8 проценти.
Истовремено, статистиката покажува дека во декември нема промени во однос на претходниот месец. Цените на угостителските услуги останале на исто ниво како и во ноември 2025 година.

Фото: unsplash

