Економија
Стратешкиот чешки инвеститор Групацијата АРИКОМА најавува продолжување на инвестициите во ИТ- експерти во Северна Македонија
На денешната прес-конференција присуствуваа претседателот на Владата на Република Северна Македонија, г. Зоран Заев, амбасадорот на Република Чешка во Република Северна Македонија, НЕ Мирослав Томан, и новата странска инвестиција во земјата – акцизицијата на компанијата „Сеавус“ од страна на чешката Групација АРИКОМА, дел од ККЦГ Групацијата, која беше претставена од страна на Михал Томанек, директор за инвестиции одговорен за ИТ на Групацијата АРИКОМА, како и Игор Лештар, претседател на одбор на Групацијата „Сеавус“.
Станува збор за влегување на македонскиот пазар на инвеститор од Европската Унија, Групацијата АРИКОМА, една од најголемите чешки групации, дел од ККЦГ Групацијата, која е приватна мулитнационална финансиска и ивестициска групација основана во 1995 година, со канцеларии во Швајцарија, Чешка, Белика Британија и САД, со вкупна вредност на капиталот од 7 милијарди евра и 5 милијарди евра приходи, и 6.000 вработени во 22 земји во светот.
На крајот на минатата година компанијата „Сеавус“ е аквизирана од страна на Групацијата АРИКОМА, која ја сочинуваат ИТ-компании фокусирани на развој на прилагодени софтверски решенија, ИТ-инфраструктура и развој на клауд-решенија. Групацијата АРИКОМА преку значителни инвестиции за развој на ИТ-услугите е водечка компанија на пазарите во Чешка и во Словачка и нуди целосни ИТ-услуги, а со купувањето на „Сеавус“, влегува и на македонскиот пазар, но и значително го зголемува своето меѓународно присуство. Од Групацијата АРИКОМА изјавуваат дека ќе продолжат да инвестираат во вработување и развој на ИТ-експертите во Северна Македонија и ќе ги унапредат вложувањата во развој на сите ИТ-кадри преку едукативните центри на „Сеавус“.
„Искуствата кои ги стекнавме оваа година ни даваат право да кажеме дека дигиталната трансформација се одвива многу побрзо отколку што се очекуваше. Амбицијата на Групацијата АРИКОМА да стане лидер во пошироки рамки и предводник на таа трансформација совршено се вклопува со мисијата, вредностите и позицијата што ги има ‘Сеавус’ не само во Северна Македонија туку и пошироко. Оттука, продолжуваме силно да инвестираме во развој на ИТ-кадрите во Северна Македонија, да ги споделуваме меѓународните искуства, продолжуваме да бидеме бизнис-инкубатор и да ја промовираме и понатаму ИТ-експертизата на македонските професионалци на меѓународен план. Ги поздравуваме заложбите на Владата на Република Северна Македонија за овозможување бизнис-клима за развој на ИТ-секторот, во кој „Сеавус“ беше, е и ќе остане двигател на растот на дигиталното општество, но и пример за сите сегашни и идни претприемачи и странски инвеститори“, изјави Михал Томанек, директор за инвестиции одговорен за ИТ, Групација АРИКОМА.
Компанијата „Сеавус“ е групација основана во 1999 година, која вработува 800 професионалци во 15 канцеларии во 8 земји во светот: Северна Македонија, Шведска, САД, Србија, Босна и Херцеговина, Белорусија, Швајцарија и Молдавија, со преку 4.000 клиенти меѓу кои светски телеком-оператори и производители на мобилни и електронски уреди, организации од банкарскиот и финансискиот сектор, технологија, образование, здравство, компјутерски игри – сериозни компании кои котираат на светските берзи.
„Придонесот на ‘Сеавус’ во земјата е значаен не само како поттик кон иновациите и претприемништвото, развојот на ИТ-индустријата и кадрите, но и во однос на економијата и поддршката на заедницата. Верувам дека со силен стратешки партнер како АРИКОМА ќе ги забрзаме иновациите и уште повеќе ќе ги зајакнеме нашите позиции на меѓународниот пазар. Тоа практично ќе ни овозможи да одговориме на предизвиците на новото време, да понудиме иновативни и квалитетни услуги и софтверски решенија од следната генерација за нашите клиенти, развиени и имплементирани токму од нашите луѓе, од нашите ИТ-експерти“, истакна Игор Лештар, претседател на управниот одбор на Групацијата „Сеавус“.
Новата инвестиција ја поздрави и НЕ Мирослав Томан, амбасадор на Република Чешка во РСМ кој ја истакна важноста на поединечните инвеститори во развојот на трговските, но и севкупните билатерални односи на двете земји.
„Република Чешка e долгорочен силен поддржувач на Република Северна Македонија во однос на НАТО и ЕУ. Изминатата година поддршка беше обезбедена не само во справување со кризата со Ковид-19, туку и во повеќе други области. Искрена благодарност до сите кои работеа на реализација на оваа чешка инвестиција во капитал, знаење и технологии. Со инвестицијата која ја презентираме денес, ‘Сеавус’ добива одговорен и перспективен сопственик. Компанијата ККЦГ основана од Карел Комарек е една од најголемите бизнис-групации во Република Чешка, која работи во Еврoпа и САД и искрено се надевам дека со оваа аквизиција придобивки ќе има и Република Чешка и Северна Македонија и дека овој пример е вистинска добитна комбинација за компаниите и економиите“, изјави НЕ Мирослав Томан, амбасадор на Република Чешка.
Претседателот на Владата на Република Северна Македонија ја поздрави оваа инвестиција како основа за понатамошен раст на успешни македонски компании во насока на зголемување на вработувањата, развој на ИТ-професионалците и поттик за понатамошен развој на ИКТ секторот во земјата како важна индустријата која значително придонесува во економскиот развој на земјата и економијата базирана на знаење.
„Човечкиот потенцијал секогаш бил и натаму останува највредниот ресурс на компанијата, бизнисот, на севкупното општество. Токму лицата од ИТ-секторoт покажаа голем потенцијал за развој на оваа дејност во нашата земја. Македонскиот ИКТ-сектор во последните години бележи постојан раст во број на компании и вработени, раст на извозот, на профитот и на приходите. Оваа индустрија е најбрзорастечка во земјава, која ги вработува најмладите и најпрогресивни граѓани. Нашите заложби се насочени кон натамошно подобрување на условите за работа, кои треба да ја раздвижат ИКТ-индустријата и да овозможат забрзана дигитализација на компаниите. За таа цел еден од приоритетите во Владината програма е намалување на персоналниот данок во ИТ-секторот од сегашните 10 отсто на 0 отсто во 2023 година. Тоа треба да биде доволен поттик за натамошен развој на оваа индустрија“, истакна Зоран Заев, претседател на Владата на Република Северна Македонија.
Согласно податоците од Централен регистар во Република Северна Македонија, ИКТ-индустријата расте по сите основи. Генералниот приход на индустријата во 2016 година бил 752 милиони евра, додека во 2019 година бил 880 милиони евра. Тоа е раст од 17% за три години. Вкупниот број на компании регистрирани во ИКТ-секторот од 2016 година, кога биле 1,296 пораснал на 1,957 во 2019 година, што е пораст за околу 700-тини компании за само 4 години. Бројот на вработени од 10,975 во 2014 година, пораснал на 15,093 во 2019 што е пораст за приближно 50%. Ова е значителен пораст на вработените во една индустрија. Значаен пораст бележи извозот на ИКТ-софтвер и услуги, кој во 2016 година бил 150 милиони евра, а во 2019 година пораснал до 210 милиони евра, што е пораст за 40%.
За „Сеавус“
„Сеавус“ е компанија за развој на софтвер и консалтинг-услуги со докажано искуство во успешни софтверски бизнис-решенија. Компанијата брои преку 800 ИТ-специјалисти ширум светот и нуди широк спектар на софтверски производи, решенија и услуги, успешно покривајќи ги европскиот и американскиот пазар преку неколку канцеларии и претставништва во светот. Портфолиото на решенија и услуги вклучува BSS/OSS, CRM, CEM, Business Intelligence решенија, ALM, Embedded програмирање, бизнис и потрошувачки производи, мобилни апликации и гејминг-решенија, Managed Services, како и консалтинг и развој на апликации побарање на клиентите. Во портфолиото на „Сеавус“ се вбројуваат над 4.000 клиенти, меѓу кои светски телеком-оператори и производители на мобилни и електронски уреди, организации од банкарскиот и финансискиот сектор, технологија, образование, здравство, итн. Денес „Сеавус“ има петнаесет оперативни канцеларии лоцирани во неколку земји, вклучувајќи ги Шведска, САД, Северна Македонија, Белорусија, Молдавија, Швајцарија, Србија, Босна и Херцеговина, со стратегија за континуиран раст.
За Групација АРИКОМА
Најголемиот ИКТ-холдинг во Чешка. Во групата спаѓаат компаниите AUTOCONT, Cleverlance, DataSpring, AEC, Cloud4com и Internet Projekt. Компаниите во Групацијата АРИКОМА обезбедуваат ранг на услуги, почнувајќи од дизајнирање на ИКТ-архитектура, инфраструктура и калуд-услуги, имплементација на корпоративни апликации, па сè до развој на сопствени сеопфатни софтверски решенија и аутсорсинг. Минатата година вкупниот приход на групата надмина 270 милиони евра, односно 7 милијарди чешки круни.
За KKCG
Групацијата KKCG, основана и предводена од успешниот чешки претприемач Карел Комарек, е меѓународна инвестициска компанија со повеќе од 7 милијарди евра (книговодствена вредност) средства и 5 милијарди евра во приходи . Групацијата вработува над 6.000 експерти во 22 земји во светот. Клучните стратешки сектори на KKCG вклучуваат игри на среќа, нафта и гас, технологија и недвижнини. Групацијата KKCG ги вклучува Групацијата SAZKA, Групацијата АРИКОМА , Групацијата MND, американскиот Methanol, капиталниот фонд Springtide Ventures и други.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Директорката на УЈП не призна грешка во испратените решенија за данок од работа во странство, но повика секој што има доказ дека е платен, да го достави
Решенија за оданочување на доход од странство за 2020 година Управата за јавни приходи (УЈП) законски морала да ги испрати заклучно со 31 декември, е објаснувањето на директорката Елена Петрова за пристигнатите решенија кај граѓаните на само неколку дена пред Нова година во кои им бараат да си платат данок за доходот од странство иако многумина кажуваат дека данокот е платен во странската земја со која имаме меѓународен договор за избегнување на двојно оданочување. Директорката Петрова денес долго објаснуваше за решенијата за данок на доход од странство, но во ниту еден момент не кажа дека има решенија кои се испратени по грешка оти данокот бил платен во странската земја. Таа објаснуваше дека целата активност е обемна, вклучува вкрстување неколку бази и податоци, дека работеле по доставени известувања од банките и за секој поединечно проверувале дали доходот подлежи или не подлежи на оданочување кај нас.
Оние кои пред Нова година постапиле по решението и вторпат уплатиле данок оти такви насоки добиле и од вработените во УЈП кога се пожалиле, директорката Петрова рече дека ќе ги добијат средствата назад или пак ќе им бидат пресметани за некоја од следните години. И нив и оние кои се уште не постапиле по решенијата ги повика да достават докази во канцелариите на УЈП доколку данокот е платен во странската земја.
„Секако дека ќе бидат земени предвид сите докази. Ќе се утврди, зависно од меѓународниот договор доколку со земјата имаме склучено меѓународен договор, каде треба да се плати данокот, а каде треба да се изврши поврат или доколку е возможно платениот данок во странство да се прифати како даночен кредит па на уплатата што е извршена овде може да се изврши враќање или да се прифати за друг долг за следна година на соодветното лице“, реле директорката Петрова и објасни дека секој случај ќе се разгледува поединечно и даночниот обврзник ќе биде дополнително известен дали доставениот доказ се прифаќа или не.
Директорката Петрова не кажа конкретно колкав период имаат граѓаните за да достават докази за платен данок на доход од странство но јавно ги повика да го сторат тоа.
„Имајќи предвид дека граѓаните мора да се вратат и да обезбедат докази за пет години наназад, за работа што се случила пред пет години, а доказите ги обезбедуваат од странски земји ние ќе им овозможиме на граѓаните и дополнително да достават докази, еве во овој период повикани се граѓаните, јавно ги повикувам и сега сите што имаат и што може да обезбедат докази да ги достават до сите даночни канцеларии на УЈП. Ние ќе ги разгледаме тие докази и што може, ќе биде прифатено. Доставените решенија мораше да бидат донесени до 31 декември, тоа се аконтативни решенија и после врз основа на тие решенија и врз основа на, се разбира дополнително доставените докази, ние треба да преминеме кон коригирање на годишната даночна пријава за 2020 година, односно на конечниот данок за 2020 година. После тоа ќе следат оние постапки за наплата, значи се уште имаме период во кој граѓаните доколку имаат докази можат да ги достават“, објасни директорката Петрова.
За данокот на доход остварен во странство, директорката Петрова кажа дека УЈП испратило над 11.000 персонализирани известувања со секој граѓанин што се појавил во податоците. Утврдиле дека 6.600 граѓани од нив подлежат на оданочување. 2.200 граѓани сами поднеле пресметка за оданочување, а за 4.400 Управата донела решенија по службена должност.
Вкупно утврдениот данок изнесува 186 милиони денари или три милиони евра за 2020 година.
Директорката Петрова нагласи дека главна цел не е само да се соберат пари туку да се создаде даночна дисциплина.
„Јас апелирам граѓаните да си ги обезбедат во овој период што им е даден и доказите за другите години бидејќи ние ќе го утврдуваме данокот и за следните периоди од 2021 до 2025 година и редовно да си ги пријавуваат отсега натаму доходите остварени во странство. Нашата цел не е само тој данок да се утврди и плати туку и отсега понатаму да се воспостави ред и функционирање на системот“, рече директорката Петрова.
Доходот се пријавува по истекот на месецот до 10. во следниот месец освен доходите од плата и пензија кои што се пријавуваат до 31 март по истекот на годината
Економија
Од полноќ нови цени на горивата
Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад на Република Северна Македонија (РКЕ) донесе Одлука со која се врши намалување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 0,94% во однос на одлуката од 29.12.2025 година.
Од 06.01.2026 година од 00:01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат:
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 95 70,00 (денари/литар)
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 98 72,00 (денари/литар)
Дизел гориво ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) 64,50 (денари/литар)
Масло за горење Екстра лесно 1 (ЕЛ-1) 64,00 (денари/литар)
Мазут М-1 НС 32,801 (денари/килограм)
Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95, ЕУРОСУПЕР БС-98 и ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) се намалуваат за 0,50 ден/лит,.
Малопродажната цена на Екстра лесното масло за домаќинство на (ЕЛ-1) не се менува.
Малопродажната цена на Мазутот М-1 НС се намалува за 0,848 ден/кг и сега ќе изнесува 32,801 ден/кг.
Референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар во споредба со претходната пресметка бележат намалување во просек: кај бензините за 1,200% кај дизелот за 1,395%, кај екстра лесното масло за 0,463% и кај мазутот намалувањето е за 3,841%.
Курсот на денарот во однос на доларот во изминатиот период по кој беа формирани цените со претходната пресметка е за околу 0,0031% повисок од курсот на доларот.
Економија
До 1 милион евра помош од државата ќе добијат компании за истражување и развој, а 4.400 евра годишно по лице ќе добиваат компаниите со нови вработувања
За да ја намали невработеноста за 20 %, колку што бара од нас Европската Унија, Владата од овој месец нуди поддршка за компаниите со нови вработувања и за компаниите со истражувања и развој. Министерот за економија и труд Бесар Дурмиши, поддршката од државата за компаниите заедно со измените на законите кои дозволуваат сезонски вработувања на невработени вработени, студенти и пензионери без да ги изгубат стекнатите права, очекува значително да се намали невработеноста во земјава.
„Од први јануари 2026 година почнува да се применува и Законот за финансиска поддршка на инвестициите кој претставува силен инструмент за поттикнување на економскиот раст, зголемување на конкурентноста и отворање на нови, квалитетни работни места. Со овој закон државата обезбедува финансиска поддршка за компании кои инвестираат, остваруваат раст на приходите и ја задржуваат стабилноста на вработувањето. Поддршката е насочена кон нови вработувања со повисоки плати при што компаниите може да добијат до 20% од исплатената нето плата односно до 4.400 евра годишно по лице како и значителна поддршка за истражување и развој до 50% од оправданите трошоци и максимален износ до еден милион евра“, рече министерот Дурмиши.
Поддршката од државата, според министерот, е охрабрување за трансформација на економијата кон поголема продуктивност и додадена вредност, а комбинацијата од двата закона вели дека е начин за сузбивање на сивата економија како и активна финансиска поддршка на формалната економија.
„Тоа е јасен сигнал дека државата создава стабилна, предвидлива и фер деловна клима со повеќе формални работни места за работниците и силна поддршка за компаниите кои инвестираат и придонесуваат за растот на нашата економија“, рече министерот Дурмиши.
Според податоците на Државниот завод за статистика, во 2024 година во земјава имало околу 694 илјади вработени, од кои приближно 85 илјади биле неформално ангажирани. Со олеснувањето за работно ангажирање сезонски работници министерот Дурмиши очекува 12.000 сезонски работници во земјоделството да бидат регистрирани за работата и околу 5400 непријавени работници во туризмот, угостителството и услугите. Очекувањата се вкупно 17.400 лица да бидат опфатени со измените кои според министерот носат корист и за работниците и за работодавачите. „Работодавачите добиваат флексибилност и поедноставна административна постапка, а работниците добиваат исплата по час, придонеси за пензиско и инвалидско осигурување, дополнителен придонес за задолжително здравствено осигурување во случај на повреда на работа или професионално заболување како и јасна правна заштита на нивните права. На овој начин воспоставуваме поправедни и потранспарентни услови на пазарот на трудот“, рече министерот Дурмиши.
Во првата фаза за сезонските работници се опфатени дејностите каде што анализите покажале дека сивата економија е најизразена – земјоделството, шумарството, рибарството, објектите за сместување, сервисните дејности за храна и дејностите во домаќинството.

