Економија
Пуштена во употреба првата когенеративна централа на природен гас
Во „Рудници и Железарница“ Скопје во вторник беше пуштена во употреба „Когел Север“, првата когенеративна гасна централа во државата
Вредноста на проектот изнесува 20 милиони евра и е прв приватен и пазарно ориентиран проект во енергетскиот сектор во држвата и во регионот на Југоисточна Европа. Финансиска поддршка на проектот обезбеди и Austrian Trade, дел од Австриската федерална економска комора чија цел е промоција на надворешната трговија. На свеченоста на која присуствуваа голем број претставници од власта, дипломатскиот кор и луѓе од енергетскиот сектор, се обрати премиерот Никола Груевски кој рече дека енергетскиот сектор е клучен фактор за економски раст и развој на Република Македонија„Енергетика е поставена високо во приоритетите на Владата, а основната интенција е изнаоѓање нови извори на енергија, енергетско поврзување со регионот, изградба на енергетски производни капацитети и нови инвестиции во областа на енергетиката. Оваа електрана во целост се вклопува во напорите на Владата за привлекување инвестиции и проширување на капацитетите на електроенергетскиот систем. Ваквите инвестиции за нас се охрабрување за натамошно олеснување на условите за стопанусување, за водење бизниси и континуитет на соработката со јавниот сектор. Тие се и добар показател за мерките на Владата за ублажување на глобалната криза,“, рече премиерот Груевски.Директорот на електраната, Александар Гечовски, зборуваше за централата как прв комерцијален проект за комбинирано производство на електрична и топлинска енергија на природен гас, кој е во целост изведен во рамките на интернационалниот „механизам за чист развој” (ЦДМ) согласно Кјото Протоколот за заштита од климатски промени.Покрај нив свои обраќања имаа и инистерот за економија, Фатмир Бесими, Невен Пецотиќ, извршен регионален директор на General Electirc Energy за државите од Балканскиот и Каспискиот регион, како и Валтер Нојхаузер, главен директор и одговорен за финансии во GE Energy’s Jenbaher – сектор за гасни мотори. Според презентираните подтоци наСе очекува на овој начин таа да обезбеди околу 185 илјади сертифицирани кредити за намалени емисии годишно, што одговара на еквивалент од 185 илјади метрички тони CO2, чија продажба треба да придонесе кон финансиската исплатливост на проектот.Отворањето на когенеративната гасна централа е дел од националната иницијатива за инсталирање на енергетски поефикасни индустриски и топлификациски системи со цел да се подобри регионалната енергетска стабилност и да се намалат емисиите на стакленички гасови. Покрај намалувањето на зависноста на државата од увоз на електрична енергија по пат на зголемување на локалната енергетска ефикасност и сигурност, когенеративната гасна централа ќе придонесе за ублажување на локалните штетни влијанија врз животната средина од процесот на производството во енергетиката и во челичната индустрија. Когенеративната технологија овозможува комбинирано производство на електрична енергија и топлина и заштеда на примарна енергија од околу 40 проценти преку намалена потрошувачка на фосилно гориво. Произведената електрична енергија ќе ја поддржува работата на индустриско-металуршкиот комплекс Железара. Целата електрична енергија и пареа добиена од отпадната топлина на гасните мотори ќе биде искористена исто така во металургиските процеси. Дел од топлинската енергија за време на грејната сезона ќе биде искористена и за затоплување на градот.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Од полноќ нови цени на горивата
Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад на Република Северна Македонија (РКЕ) донесе Одлука со која се врши зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 1,24% во однос на одлуката од 16.2.2026 година.
Од 24.2.2026 година од 00:01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат:
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 95 73,50 (денари/литар)
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 98 75,50 (денари/литар)
Дизел гориво ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) 69,00 (денари/литар)
Масло за горење Екстра лесно 1 (ЕЛ-1) 68,00 (денари/литар)
Мазут М-1 НС 34,520 (денари/килограм)
Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98 се зголемуваат за 0,50 ден/лит.
Малопродажните цени на ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) и на Екстра лесното масло за домаќинство на (ЕЛ-1) се зголемуваат за 1,00 ден/лит.
Малопродажната цена на Мазутот М-1 НС се зголемува за 0,637 ден/кг и сега ќе изнесува 34,520 ден/кг.
Референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар во споредба со претходната пресметка бележат зголемување во просек: кај бензините за 1,380%, кај дизелот за 2,624%, кај екстра лесното масло за 2,351% и кај мазутот зголемувањето е за 2,274%.
Курсот на денарот во однос на доларот во изминатиот период по кој беа формирани цените со претходната пресметка е повисок за 0,4252%.
Економија
Работилница на македонската и грчката регулаторна комисија за енергетика: во фокусот поврзувањето на пазарите за електрична енергија
Регулаторното искуство во поврзување на пазарите за електрична енергија беше фокусот на третата заедничка работилница помеѓу Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад (РКЕ) и Грчката регулаторна комисија за енергија, вода и управување со отпад (RAAEY).
“Откако се донесе Законот за енергетика, во РКЕ се формирани тимови од инженери, економисти и правници кои работат интензивно на подзаконската регулатива што ќе обезбеди усогласување на домашната легислативата со европската. Ова е само еден од предусловите за да започне практичната интеграција на домашниот пазар со регионалните пазари, а потоа и со Европскиот пазар за електрична енергија. Регулаторната работилница за нас е можност да размениме искуства и знаење, затоа што грчкиот регулатор веќе го има затворено овој процес.“ посочи Лирим Сулејмани, заменик претседател на РКЕ.
Од Грчката регулаторна комисија за енергија, вода и управување со отпад (RAAEY) ги презентираа регулаторните чекори кои што ги презеле при спојување со европскиот енергетски пазар, нагласувајќи дека ова е интензивен процес што бара блиска и ефикасна соработка на засегнатите страни за да се постигне јасна и транспарентна транзиција.
РКЕ и РАЕ минатата година во февруари склучија Меморандум за соработка во областите: енергија, вода и отпад со цел размена на регулаторна експертиза.
Економија
Божиновска со концесионерите во Прилеп: Развојот на рударството продолжува со јасни правила, повисоки стандарди и поголема контрола
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска, во рамки на работната посета на Прилеп одржа заедничка работна средба со најголемите концесионери од регионот, посветена на актуелните состојби во рударскиот сектор, предизвиците со кои се соочуваат компаниите и можностите за понатамошен развој.
На состанокот присуствуваа претставници на повеќе компании кои имаат значајна улога во експлоатацијата и преработката на минерални суровини. Во отворена дискусија се разговараше за тековната динамика на работа, инвестициите во модернизација на производството, предизвиците поврзани со административните постапки, како и потребата од предвидлива и стабилна регулаторна рамка која ќе овозможи долгорочно планирање и нови вложувања.
Министерката Божиновска нагласи дека државата има јасен интерес рударството да се развива како силен економски сектор, но исклучиво со целосно почитување на законските обврски, еколошките стандарди и безбедносните правила.
„Партнерството со компаниите е важно, но уште поважно е довербата на граѓаните. Затоа развојот мора да оди паралелно со одговорност, транспарентност и засилен надзор“, истакна Божиновска.
Концесионерите ја поздравија иницијативата за почести директни средби со институциите, оценувајќи дека ваквиот пристап овозможува побрзо решавање на отворените прашања и подобра координација во секторот.
На средбата беше потенцирана и потребата од засилен инспекциски надзор на терен, при што беше нагласено дека отворањето на новата канцеларија на Државниот инспекторат во Прилеп ќе придонесе за поефикасна контрола, еднакви услови за работа и дополнително зајакнување на стандардите во индустријата.
Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини останува посветено на континуиран дијалог со индустријата, со цел создавање стабилна деловна средина, одржлив економски раст и јасни придобивки за локалните заедници.

