Економија
Студентите може многу да научат од економската криза
Светската економска криза, која ги зафати сите делови од светот, вклучително и Македонија, може да им послужи на студентите за изработка на магистерски или докторски труд
Ова во четвртокот во Скопје го порача Анри Боне, директор на Фондацијата „Конрад Аденауер“, која за студентите од економскиот факултет организираше панел дискусија на тема „Пазарни економии во криза кон закрепнување“.Настанот е организран со цел да им се даде можност на студентите, да слушнат мислење од експерти, но и од луѓе со искуството во пракса, рече Боне.Претставникот на Меѓународниот монетарен фонд, Александер Тиман, истакна дека Македонија полесно ја почувствувала светската економска криза, во споредба со многу други земји, но додаде дека посотојат многу предизвици.Според него, посебен предизвик ќе биде подмирувањето на дефицитот на тековната сметка во платниот промет, во време на намален прилив на средства од странство и намалена активност на странски инвестиции.Тиман, сепак изрази оптимизам дека во наредната година ќе има услови за економски раст и за закрепнување.Македонската берза силно ги почувствува последицита од светската економска криза, што најмногу се одарзи врз падот на прометот и акциите, истакна Евита Иванова од Македонска берза.Таа појасни дека најнапред берзата доживеа бум откако странските инвеститори и фондови почна да инвестираат во акции на македонски компании, а кризата настана откако истите тие фондови почна да се повлекуваат од берзата, што предизвика реакција и кај домашните вложувачи.Иванова изнесе и статистички податоци, според кој во 2007 г. просечниот промет на берзата изнесувал 127 милиони денари со 575 трансакции, додека во 2009 г. дневниот промет изнесува 17,3 милиони денари, со 143 трансакции.Извршниот директор на Евролинк осигурување Александра Наќева-Ружин информираше дека вкупниот пиход на 12-те осигурителни компании во Македонија е помал од прометот на една од трите водечки банки.Пред студентите се обратија и поранешните министри за финансии Таки Фити и Трајко Славески, кои воедно се и професори на факултетот.Професорот Фити посочи дека невработеноста е еден од најголемите проблеми на Македонија и таа на долг рок може да се надмине само со континуиран економски раст од над пет отсто годишно.Според него актуелниот буџетски дефицит од 2,8 отсто е нормален за услови на рецесија и секоја одговорна влада би се одлучила на таков чекор.Проблемот не е во висината на буџетскиот дефицит, туку во структурата на трошоците, што во Македонија е проблем на сите досегашни влади, рече Фити.Професорот Славески на студентите им раскажа неколку искуства со кои бил соочен на позицијата министер за финансии, во време кога започна кризата.Тој рече дека имало и неколку конфликтни ситуации со раководсни луѓе на државни институции, кои имале апетитити за непродуктивни трошоци, и покрај тоа што буџетот бил веќе притиснат од светската криза.Славески се пофали дека со успешно реализираната еврообврзница во јуни, во голема мерка се стабилизирала состојбата со Буџетот.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Рекордни приходи од концесиски надоместоци во 2025 година
Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини информира дека наплатата на концесискиот надоместок за експлоатација на минерални суровини во 2025 година достигна историски највисоко ниво.
„Наплатата за 2025 година, со вкупни 1.223.455.203,00 денари, претставува историски напредок и силна основа за понатамошно подобрување на системот на концесии во Република Северна Македонија“, соопшти Министерството.
„Овие резултати се директна последица на посветените активности на Министерството за подобрување на наплатата и зајакнување на контролата врз обврските на концесионерите, вклучувајќи: засилени инспекциски контроли и теренски проверки, испраќање писмени опомени и прекршочни постапки за доцнење со обврските, едностран раскин на 46 договори со концесионери кои не ги исполнувале законските обврски (неплаќање, еколошки прекршоци, неовластено проширување на полиња, пренос на концесија спротивно на законот), стапување во сила на новиот Тарифник од 1 јануари 2025, кој го зголеми износот на концесиски надоместок до 100% и подобра координација меѓу Министерството и општините“, се наведува во соопштението.
Во него се додава деја зголемената наплата директно придонесува за зголемување на буџетите на општините каде работат концесионерите, како и на државниот буџет.
„Зголемената наплата овозможува: значително зголемени буџети на општините во кои работат концесионерите, инвестиции во комунална инфраструктура, поддршка на енергетската транзиција и проекти за обновливи извори и поголеми средства за заштита на животната средина“, појаснува Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини.
Економија
„Лукоил“ го продава имотот во странство на американска компанија
Рускиот енергетски гигант „Лукоил“ ќе го продаде поголемиот дел од својот странски имот на американската инвестициска фирма „Карлајл“, објави денес одделот за односи со јавноста на „Лукоил“. Одлуката следува по воведувањето санкции од страна на САД врз руската нафтена компанија во октомври.
САД воведоа санкции врз „Лукоил“ и „Роснефт“, во октомври лани, замрзнувајќи ги американските средства на „Лукоил“ и заканувајќи се со секундарни казни за странските субјекти што работат со нив. Санкциите, првите такви мерки наметнати од втората администрација на Трамп, се дизајнирани да извршат притисок врз Москва да се согласи на мировни преговори во Украина, со оглед на тоа што приходите од фосилни горива играат клучна улога во одржувањето на воените напори на Русија.
Договорот со „Карлајл“ не ги вклучува средствата на „Лукоил“ во Казахстан и сè уште чека одобрение од Министерството за финансии на САД, соопшти руската компанија, додавајќи дека разговорите со други потенцијални купувачи се во тек.
Вредноста на договорот не беше откриена, иако меѓународниот имот на „Лукоил“ се проценува на вредност до 22 милијарди долари.
„Лукоил“ е втор по големина производител на нафта во Русија и една од најголемите компании во земјата, со учество од 2 проценти од глобалното производство на нафта. Покрај удели во нафтени полиња во Казахстан, Узбекистан, Блискиот Исток, Африка и на други места, „Лукоил“ управува и со три рафинерии за нафта во Европа и стотици бензински пумпи низ целиот свет, вклучително и во САД.
Администрацијата на Трамп претходно одобри ослободување од санкции за бензинските пумпи на „Лукоил“ во странство додека продажбата беше во тек. Швајцарската трговска куќа „Гунвор“ првично беше заинтересирана за купување на средствата на компанијата во странство, но ја повлече својата понуда во ноември откако Министерството за финансии на САД ја опиша како „кукла на Кремљ“.
Економија
Божиновска на серија средби со амбасадори: меѓународна соработка за енергетска сигурност
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска оствари серија билатерални средби со претставниците на дипломатскиот кор во земјава. Меѓународната соработка и партнерствата со пријателските земји се клучни за обезбедување на безбедна и одржлива енергетска иднина за нашата земја, истакна Божиновска.
Продлабочувањето на енергетската соработка беше фокус на средбата на министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска со амбасадорката на Литванија, Вилма Дамбраускиене. Акцентот беше ставен на размената на искуства во енергетската транзиција и напредокот на нашата земја на тој план, како и реализација на проекти од енергетскиот сектор во насока на еколошка, економска и социјална одржливост.
Божиновска, на средбата ја истакна посветеноста на Министерството да обезбеди услови за земјата да се насочи кон енергетски одржлив амбиент.
Во рамки на средбите, министерката Божиновска разговараше со амбасадорот на Австрија во Република Северна Македонија Н.Е. Мартин Памер, при што беа разменети мислења за енергетските политики, енергетската транзиција и можностите за австриски инвестиции и експертска поддршка во развојот на одржливи енергетски проекти.
На средбата со амбасадорката на Народна Република Кина во земјава, Џианг Сиаојан се разговараше за размена на искуствата меѓу двете земји, при што беше истакната подготвеноста од кинеска страна за примена на нивните практики во справување со загадување на воздухот и примена на обновливи извори на енергија.
На средбата со амбасадорката на Украина во земјава, Лариса Дир, министерката Божиновска ги презентираше конкретните чекори коишто се преземаат со цел исполнување на европските енергетски стандарди и интеграција во заедничкиот пазар на ЕУ. При тоа, министерката Божиновска ја нагласи подготвеноста на нашата земја да помогне во напорите за заздравување на украинскиот енергетски сектор.
Билатералните средби коишто Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини ги реализира се потврда за посветеноста на Министерството во насока на остварување на визијата за чиста, праведна и одржлива енергетска иднина

