Економија
Израел лежи на нафтени резерви како тие на Саудиска Арабија
Геодетите во Израел тврдат дека стотици метри под површината на земјата лежат наслаги од чакал кои можат да бидат претворени во милијарди барели нафта, наспроти екологистите, кои тврдат дека тоа еколошка временска бомба.
Геодетите во Израел тврдат дека стотици метри под површината на земјата лежат наслаги од чакал кои можат да бидат претворени во милијарди барели нафта, наспроти екологистите, кои тврдат дека тоа еколошка временска бомба.
Во плодната долина Елах во централен Израел, на околу 50 километри од Ерусалим, според Светскиот енергетски совет, лежат доволно големи наслаги на чакал од кои може да се произведат околу четири милијарди нафта, доволно да ги одржува потребите на земјата во наредните 40 години.
Сега заинтересираните нафтени компании треба да докажат дека од чакалот може на еколошки чист начин да се добијат нафта и гас, со употреба на технологија на загревање на почвата до преку 300 степени Целзиусови.
Овој проект би множел да биде многу доходовен, затоа што заинтересираните енергетски компании тврдат дека има многу повеќе резерви на чакал. Во израел и до сега се користела оваа технологија за производство на нафта, но само со ископување на површинските наслаги и во мали количини, кои се користат за производство на струја за локална употреба.
Историско истражување
Потрагата по домашни енергенси не е ништо ново во Израел. Во последните години, големи наоѓалишта на природен гас беа пронајдени во близина на израелскиот брег, но земјата се уште го увезува најголемиот дел од потребните количини од својот јужен сосед, Египет. Ваквото снабдување е многу несигурно: само оваа година снабдувањето беше неколкупати прекинувано поради напади врз гасоводот кои минува низ Синајската пустина. Тука е загриженоста за идните односи со Египет откако деценискиот претседател Хосни Мубарак, една од првите жртви на Арапската пролет, е тргнат од власта.
Што се однесува на нафтата, Израел безмалку целосно ја увезува – околу 100 милиони барели годишно – главно од Русија и од другите поранешни советски републики. Овој увоз беше значително намален во 2006 година, во текот на војната со Хезболах во Либан, кога Израел речиси остана без нафта.
Но, и покрај огромната потреба од домашно произведена нафта, отпорот кон планот на енергетските компании и натаму е голем, особено откако во САД, кои имаат огромни депозити на ваков чакал, во државата Колорадо беше прекинат сличен проект затоа што методот кој се употребува, со впумпување на огромни количини на вода измешана со хемикалии, предизвикал загриженост дека ќе влијае на чистата вода за пиење.
Слични стравувања постојат и во Израел и веќе е основан локален комитет за да се спречи, како што велат тие, „овој голем експеримент“.
„Една странска нафтена компанија доаѓа и ни вели дека сака да не направи многу богати. Она што навистина го сакаат е набрзина да не зафркнат“, вели основачот на комитетот, Рашел Јакобсон. Нејзината загриженост најмногу се должи на тоа што во областа исто така се наоѓа и многу чувствителниот природен прочистувач на водата која ја користат и тие и жителите на палестинскиот Западен брег.
Заинтересираните нафтени компании се обидуваат да ги смират локалните жители. Тие тврдат дека непробоен слој од карпи лежи помеѓу наслагите на нафтен чакал и наслагите кои служат за прочистување на водата. Нафташите тврдат дека методот кои се користи, со загревање на чакалот, нема да има никаков ефект врз прочистувачот.
Се чини дека и експертите немаат унифициран став за ова прашање.
„Звучи застрашувачки да се загреваат карпите на ваков начин. Но, во пракса, ефектите врз наслагите кои се во близина на чакалот се многу мали“, вели Џон Корбен, висок советник на меѓународната агенција за енергетика.
За разлика од него, Микел харм од Светскиот енергетски совет смета дека процесот многу тешко се контролира и дека може да претставува ризик за подземните води.
Заинтересираните нафтени компании уште и тврдат дека Израел можеби има наслаги кои можат да обезбедат резервно на нафта слични на оние на најбогатата земја со нафта во светот, Саудиска Арабија, која лежи врз проценети 260 милијарди барели. Но, Корбен вели дека таа споредба не е фер. Според него, нафтата во саудиска Арабија си е нафта, додека за таа во Израел треба најпрвин да се потрошат огромни средства за да се загреат карпите и од нив да се исцрпи нафтата. Исто така, тој смета дека ќе помине многу време додека заинтересираните компании докажат дека технологијата функционира и додека ги добијат сите потребни дозволи од државата.
Нафтените компании цврсто стојат на ставот дека резервите се огромни и дека можат да започнат со црпењето веќе во 2018 година. Корбен, пак, смета дека дури и да се „само“ четири милијарди барели, тоа ужасно големо количество на нафта за земја со големината на Израел.
Што е нафтен чакал
Нафтениот чакал е седиментарен камен кој содржи органска материја од кои можат да се извлечат значителни количини на нафта и гас.
Многу е поевтино да се црпи сировата нафта, но како што расте нејзината цена, нафтата од чакал станува се поисплатлива.
Нафтата од чакал може да биде директна замена за сировата нафта.
Вкупните светски резерви на нафта од чакал се проценуваат на четири пати повеќе од резервите на сирова нафта, иако поголемиот дел од неа не е економски исплатлив. /крај/bbc/сс/
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Средба Муцунски – Aзески: Фокус на извозот и економската дипломатија
Министерот за надворешни работи и надворешна трговија, Тимчо Муцунски, денеска оствари работна средба со претставници на Стопанската комора на Северна Македонија, предводени од претседателот Бранко Азески.
На средбата беа разгледани иницијативи и конкретни форми на поддршка за извозно ориентираните компании, вклучително и организација на тематски посети со активно учество на деловната заедница, унапредување на комуникацијата со дипломатско-конзуларните претставништва, како и промоција на извозните капацитети на домашните компании пред дипломатскиот кор во државата.
Министерот Муцунски нагласи дека целта на овие средби е директно да се слушнат ставовите и размислувањата на коморите, како и да се добијат конкретни иницијативи за поддршка на компаниите, зајакнување на економската дипломатија и унапредување на извозот, што директно придонесува кон зајакнување на економијата и забрзување на економскиот развој.
Беше потврдена одличната досегашна соработка и изразено заемно задоволство од постигнатите резултати, при што се разговараше и за нејзино натамошно продлабочување, со цел обезбедување конкретни придобивки за компаниите и позитивно влијание врз вкупниот економски развој на државата.
Нагласувајќи ја важноста на дипломатско-конзуларните претставништва и на дипломатската мрежа во целост, претседателот на Стопанската комора истакна дека иницијативите за зајакнување на економската дипломатија доаѓаат во вистински момент, во насока на поддршка на стопанството и економското закрепнување.
На средбата беа разгледани и конкретни иницијативи и настани планирани за наредниот период, како можности за понатамошна соработка помеѓу Министерството за надворешни работи и надворешна трговија и Стопанската комора.
Економија
Мој ДДВ не се укинува – налозите за исплата во февруари се подготвуваат, извести УЈП
Управата за јавни приходи ги демантира написите во дел од медиумите дека се укинува мерката „МојДДВ“.
„Јасно и недвосмислено истакнуваме дека не постои одлука за укинување на „МојДДВ“ – мерката се спроведува континуирано, а сите граѓани можат да ја користат апликацијата и да ги остваруваат своите права согласно законските одредби. За спроведување на мерката „МојДДВ“ се предвидени средства во Буџетот за 2026 година, со што се обезбедува нејзино непречено и континуирано спроведување“, велат од УЈП.
Во текот на 2025 година за редовна исплата исплатени се 3.458.885.995 денари, што е 56,2 милиони евра средства вратени на сметките на граѓаните по основ на „МојДДВ“.
Гледано по квартали, повратот на средства преку „МојДДВ“ во текот на 2025 година е следен:
•За К4 2024 година (исплата во февруари 2025) исплатени се 870.329.146 денари за 496.442 корисници;
•За К1 2025 година исплатени се 784.442.146 денари за 491.770 корисници;
•За К2 2025 година исплатени се 882.137.038 денари за 503.655 корисници;
•За К3 2025 година исплатени се 921.977.665 денари за 515.182 корисници;
•За К4 2025 година налозите се во обработка и согласно законските одредби исплатата на средства е предвидена за февруари 2026 година.
Во текот на 2025 година беа извршени и дополнителни исплати (од изминатите години) кон корисниците кои немале точни податоци во периодот кога биле редовните исплати:
•За скенирани сметки во 2020 година исплатени се 2.658.049 денари;
•За скенирани сметки во 2023 година исплатени се 7.552.401 денари;
•За сметки скенирани во 2024 година исплатени се 4.076.525 денари.
На сметките на граѓаните во 2025 година по основ на редовна и дополнителна исплата на средства преку „МојДДВ“, исплатени се вкупно 3.473.172.970 денари или 56,4 милиони евра.
УЈП ги известува граѓаните дека веќе ги подготвува налозите за исплата на средства за скенирани сметки во последниот квартал од 2025 година, која треба да се реализира во февруари 2026 година.
„Апелираме граѓаните да не потпаѓаат под шпекулации и да ги следат исклучиво официјалните информации и соопштенија на Управата за јавни приходи. Истовремено, УЈП ја информира јавноста дека апликацијата „Мој ДДВ“ функционира редовно. Во рамки на тековните технички подобрувања на системот, можно е повремено забавување при најавување на апликацијата од страна на корисниците или при вчитување на фискалните сметки. Овие појави се привремени, а надлежните технички служби континуирано работат на нивно отстранување, со цел да се обезбеди подобро корисничко искуство. Со ова уште еднаш потврдуваме дека апликацијата „Мој ДДВ“ останува во функција и не се разгледува нејзино укинување“, се додава во соопштението на УЈП.
Економија
Малите и средни претпријатија се ’рбетот на економијата – претставена Националната стратегија за МСП 2025–2030
Министерството за економија и труд денес ја презентираше Националната стратегија за мали и средни претпријатија 2025–2030, стратешки документ кој ја дефинира насоката за развој, конкурентност и отпорност на малите и средни претпријатија во Република Северна Македонија во наредните години.
Малите и средни претпријатија претставуваат ’рбет на националната економија, сочинувајќи околу 99 проценти од вкупниот број претпријатија и обезбедувајќи егзистенција за речиси три четвртини од вработените. Тие имаат клучна улога во економскиот раст, иновациите и социјалната стабилност на државата.
На настанот, министерот за економија и труд Бесар Дурмиши истакна дека Стратегијата е повеќе од формален документ и дека таа претставува јасна определба за поддршка на домашните претприемачи.
„Малите и средни претпријатија не се само дел од нашата економија – тие се нашата економија. Секој нивен успех значи посигурна иднина за едно семејство и посилна држава. Со Стратегијата за МСП 2025–2030 создаваме услови тие да бидат лидери на промените, а не нивни следбеници,“ истакна министерот.

