Економија
Инвестиција од 100 млн евра и 500 вработувања се очекуваат од турскиот концесионер на Тајмиште

Турската компанија „Ќурум холдинг“ е избрана за концесионер на Тајмиште, при што се најавува инвестиција од 100 милиони евра и 500 вработувања, соопшти во четвртокот на прес-конференција министерот за економија Ваљон Сараќини.
Сараќини рече дека одлуката за избор на најповолната понуда за доделување концесија за експлоатација на минерална суровина, руди на железо на локалитетот „Тајмиште“ во западната општина Зајас, по јавниот повик од 8-ти јуни било утврдено дека најповолна е понудата на турската компанија „Ќурум холдинг“.
„Реално е во овој дел од државата да се очекуваат околу 100 милиони евра инвестиции за потребите на стартување со експлоатација и изградба на погон, односно фабрика за концентрирање и преработка на рудите на железо. Во почетокот на експлоатацијата би се очекувале околу 500 нови вработувања, што за овој регион ќе биде од големо значење. Исто така, би сакал да нагласам дека согласно Законот за минерални суровини, со кој е регулирана експлоатацијата на минералните суровини во Република Македонија, 78 отсто од надоместоците за концесии претставуваат приход на буџетот на општината на чија територија е доделена концесијата, односно во случајов на Општината Зајас, па и од тој аспект оваа инвестиција ќе придонесе во голема мерка за поуспешно функционирање на општината“, рече Сараќини.
Согласно условите во тендерот се очекува брзо отпочнување со изработката на рударската техничка документација, со цел регулирање на дозволата за експлоатација и создавање на услови со отпочнување со експлоатација на рудите на железо. Со Главниот рударски проект се очекува точно да се дефинира комплетниот процес од експлоатација на рудите на железо со кадар и опрема, како и нивната преработка.
Сараќини додаде дека реактивирањето на рудникот Тајмиште, кој до неговото затварање во 1992 година беше еден од најмодерните изградени рудници во Македонија, со современи пристапни патишта и изградена инфраструктура со сите сегменти, далновод со трафостаница, водовод за питка вода и водовод за индустриска вода, претставува симболичен крај на економската транзиција во Македонија.
„Посебно сум задоволен што успеавме по долга и напорна работа да најдеме стратешки партнер кој обемно ќе инвестира во активирање на рудникот и негов долгорочен и стабилен развој преку проширување на неговата активност, што ќе претставува позитивен имплус за развој на локалната економија, преку отварање на нови работни места во рудникот и фабриката, но и индиректно преку малите и средните претпријатија кои ќе бидат негови деловни партнери“, нагласи министерот за економија, Ваљон Сараќини.
Во рамките на ова наоѓалиште е рудник, односно површинскиот коп „Чаушица“ со утврдени резерви од 100 милиони тони железна руда, а според информациите од рудникот, овој површински коп со многу мала подготовка на објектите, ангажирање мобилна опрема, може да се активира и може брзо да почне да дава и ровна руда. Покрај ова, геолошкиот состав и структурно тектонските карактеристики укажуваат на голем потенцијал на поширокиот простор кој треба систематски да се истражува.
Од 1969 година до престанувањето со работа во 1992 година на овој најголем рудник на железна руда во Македонија, експлоатацијата на рудата ја вршеше претпријатието Рудник „Тајмиште“, кое работеше во составот на Рудници и Железарница Скопје и беше главен снабдувач на ткн ТТ – концентрат на железарницата./крај/со/мф
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Економија
Димитриеска-Кочоска: Законски иницијативи за унапредување и зајакнување на регулаторната рамка и зголемување на довербата на граѓаните во финансискиот систем

Министерството за финансии презеде повеќе законски иницијативи за унапредување и зајакнување на регулаторната рамка со цел зголемување на довербата на граѓаните во финансискиот систем и градење силни банки, кои се силен партнер во спроведување на политиките на Владата за поддршка на домашната економија. Ова го наведува министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска во новото издание на Е-билтен на Македонската банкарска асоцијација, објавен во април 2025 година.
„Законот за решавање банки е најзначаен чекор во овој сегмент, со кој се создава нова регулаторна рамка која ќе овозможи навремена интервенција во кредитни институции со проблеми и предуслови за одржување на финансиската стабилност и довербата на јавноста во банкарскиот сектор, со истовремено избегнување на значително негативно влијание врз финансискиот систем преку обезбедување континуитет на клучните функции на банката. Односно, заштита на депонентите и клиентите“, пишува министерката.
Таа додава дека Законот, чија примена се очекува во последниот квартал од годината, пропишува правила, постапки и инструменти за решавање банка, овластувања на Народната банка како орган за решавање банки, како и активности по започнувањето на постапката за решавање банка и дека на овој начин ќе се обезбеди спречување на несолвентност и намалување на негативните последици врз финансискиот систем.
Според министерката со инструментите за ефективно решавање банки што ќе се воведат, ќе се гарантира избегнување на користење средства од даночните обврзници за спасување на овие институции. Тоа, наведува, значи дека употребата на државни инструменти е ограничена и ќе може да се активираат само во исклучителни околности, по исцрпување на сите други опции. Од друга страна, појаснува, со воспоставување на Фондот за решавање банки, Народната банка ќе биде надлежна за управување со постапките и средствата во случаи на финансиски проблеми.
Законот значи воспоставување пазарна дисциплина и доверба во банкарскиот сектор, како и усогласување со европските стандарди, што е значаен чекор напред во унапредување на регулаторната и супервизорската рамка во нашата земја.
Во текстот најавува дека дополнително зајакнување на финансиската стабилност и зајакнување на целокупниот финансиски систем заради зголемување на сигурноста на банкарскиот сектор се очекува и со законската инцијатива за нов закон за банките. Целта на новото законско решение е да се постигне зајакнување на капацитетот на банките за адекватно управување со ризиците поврзани со нивните активности, како и за апсорбирање на потенцијалните загуби што можат да настанат во деловното работење, чија имплементација дополнително ќе го подигне нивото на квалитетен капитал на банките и ќе ја зајакне супервизијата.
Димитриеска-Кочоска подвлекува дека во сите овие активности важна и за истакнување е улогата на Народната банка, како и зајакнувањето на нејзината независност, што се овозможува со последните измени и дополнувања на Законот за Народната банка.
Министерката во објавениот текст ја истакнува важноста на банкарскиот сектор во спроведување на економските политики на Влада, напоменувајќи ги активностите кои се одвиваат во реализација на обезбедените 250 милиони евра поволни кредити за домашните компании.
Економија
За првпат објавен Извештајот за спроведување на макропрудентната политика на Народната банка

Народната банка го објави за првпат Извештајот за спроведувањето на макропрудентната политика, со кој се овозможува транспарентен увид во карактеристиките на преземените макропрудентни мерки, начинот на нивното одредување, како и ефектите од нив. Преземените макропрудентни мерки беа насочени кон исполнувањето на посредните цели на макропрудентната политика за зајакнување на отпорноста на банкарскиот систем и ограничување на структурните системски слабости, а преку тоа и исполнување на крајната цел за одржување на финансиската стабилност.
Целта на мерките насочени кон кредитокорисниците, коишто се применуваат од средината на 2023 година, беше намалување на ризикот од прекумерно преземање ризици од стрaна на банките и од појава на преголема задолженост кај физичките лица при поолабавени кредитни услови и следствено, намалување на веројатноста за остварување на ризиците при неповолни промени во општите економски услови. Мерките се состоеја од јасни правила за тоа колку може да се задолжи едно лице без да се загрози неговата финансиска стабилност, поврзувајќи ја висината на кредитот со висината на доходот на физичкото лице или со вредноста на станбениот простор којшто е заложен како обезбедување. Воведувањето на овие мерки имаше главно превентивен карактер, нивниот интензитет главно се вклопуваше во применетите кредитни политики и практики на банките, но тие го пренесоа сигналот на Народната банка дека треба барем да се задржат применетите критериуми при новото кредитирање на физичките лица.
Другата група мерки целат кон зајакнување на капиталната сила на банките и нивниот капацитет за справување со потенцијалните негативни ефекти од остварувањето на ризиците, а се состојaт од воведување дополнителни капитални барања, познати како заштитни слоеви на капиталот. Во периодот по воведувањето на заштитните слоеви на капиталот ‒ заштитниот слој на капиталот за системски значајните банки и заштитниот слој за зачувување на капиталот во 2017 година и противцикличниот заштитен слој на капиталот во 2023 година ‒ нивото на капиталот на банките е значително зголемено при што стапката на адекватност на капиталот е поголема за речиси 4 процентни поени, достигнувајќи едно од највисоките нивоа во изминативе две децении.
Макропрудентната политика, како клучна алатка за одржување на финансиската стабилност, беше институционализирана со измените на Законот за банките во 2016 година, a надлежноста на Народната банка како макропрудентен орган беше дополнително зајакната со Законот за финансиска стабилност од 2022 година и со измените на Законот за Народната банка во 2024 година, што овозможи проширување на спектарот на примена на макропрудентните инструменти за целите на одржувањето на финансиската стабилност. Со редовна анализа и можност за приспособување на инструментите, Народната банка и натаму ќе спроведува макропрудентна политика со која ќе овозможи одржување на стабилноста и сигурноста на банкарски систем, што е најважната претпоставка за финансиска стабилност и долгорочен економски раст, се наведува во соопштението на Народната банка.
Извештајот е достапен на следнава врска
Економија
УЈП: Фискалните каси да имаат точни адресни податоци и редовно да се одржуваат во овластени сервисери

Управата за јавни приходи ги потсетува даночните обврзници кои вршат промет на добра и услуги со готовински плаќања дека се должни за секое работно место каде што се врши прометот да воведат и користат фискален систем на опрема, задолжително да издаваат фискална сметка за секој извршен промет и редовно да ги одржуваат и сервисираат фискалните апарати во овластен сервисен центар.
„Адресните податоци внесени во фискалниот систем треба да бидат точни и да соодветствуваат со локацијата каде што се користи фискалната каса. Даночниот обврзник кој го користи фискалниот систем во одреден деловен објект не смее да го пренесува, користи или отуѓува фискалниот апарат во друг објект без претходна пријава во Управата за јавни приходи преку овластен сервисен центар“, се наведува во соопштението.
Управата за јавни приходи ги потсетува даночните обврзници, корисници на фискална опрема дека секоја промена или одјава на фискалниот систем мора да биде одобрена од страна на Управата за јавни приходи.
Исто така даночните обврзници кои престануваат да го користат фискалниот систем, било поради прекин на дејност или набавка на нова опрема (нов фискален апарат), должни се стариот да го одјават преку овластен сервисен центар во Управата за јавни приходи.
УЈП апелира даночните обврзници да ги почитуваат одредбите од законот и да бидат даночно усогласени.