Економија
Владата најави реформа во фитосанитарната област
Владата на Република Македонија во саботата објави дека започнала со голема реформа на фитосанитарната област во делот на земјоделството.
Целта на реформата е да се подобри и заштити квалитетот на семенскиот материјал, пестицидите и ѓубривата кои се употребуваат, што ќе значи економски профит за земјоделците и заштита на здравјето на населението, односно ќе се оневозможи економска штета за земјоделците од неквалитетниот семенски материјал и ќе се влијае на оневозможување на наштетување на здравјето на луѓето.Како што појасни владиниот портпарол Александар Ѓорѓиев, квалитетен семенски материјал значи поголем принос за земјоделците, подобар производ за корисниците.Реформата е базирана на анализи, проценки и консултации со лица од секторот земјоделство, бизнисмени но и научни работници од оваа област, и реформата почнува со измени во повеќе закони.Прво, со дополнителните измените во законите за семе, ѓубриња и производи за заштита на растенијата, секој трговец на мало или големо со овие земјоделски репроматеријали ќе биде обврзан јавно да го објави телефонскиот број на Државниот инспекторат за земјоделство. Целта на оваа мерка е да секој фармер знае каде може да пријави неправилност во прометот со земјоделските репроматеријали. Во оваа насока Владата веќе отпочна со кампања за покренување на јавната свест за оваа алатка која накратко ја нарекуваме „секој фармер контролор, секој фармер инспектор“. Второ, за прв пат се воведуваат мониторинг програмите, кои претставуваат задолжителен број на контроли по секој од наведените четири закони кој погоре ги напоменав, преку земање на мостри од секој од производите и проверка на нивната исправност. Ова претставува зајакнување на досегашната редовна контрола на Државниот инспекторат за земјоделство, во прометот и производството на земјоделските репроматеријали и интензивирање и динамизирање на контролите.Трето, како прв чекор во рамките на зајакнување на кадровскиот потенцијал од областа на фитосанитарната политика, Владата донесе одлука за вработување на нови инспектори во рамките на фитосанитарната инспекција која дејствува во склоп на Државниот инспекторат за земјоделство и засилување на бројот на инспекторите на граничните премини.Дополнителна измена е исто така во рамките на зајакнување на контролниот систем во областа на фито политиката, е измената во законите од фито политиката каде сите лаборатории кои имаа интерес да работата во областа на проверка на квалитетните својства на земјоделските репроматеријали, ќе мора да бидат акредитирани најдоцна до 01.01.2015 година, и со тоа да ги исполнуваат сите светски стандарди а нивните контроли да бидат верифицирани и прифаќани на меѓународно ниво без никаква задршка.Четврто, за двојно се зголемија глобите кои се предвидени со законите, а кои значат санкција за незаконско и непрописно однесување во оваа област, дезавуирање на законите и отстапувања од она што е декларирано со она што е суштина, а за десет пати се зголемија глобите за физичките лица, со цел да се сузбие недозволената трговија со земјоделските репроматеријали која се врши од страна на физичките лица -Имајќи го превид значајното влијание врз здравјето на луѓето, животните и генерално врз животната средина, посебно се стави акцент на Законот за производи за заштита на растенијата, популарно познат како Закон за пестициди каде за правните лица:o Глобите за прекршоци од трет ранг се зголемија од 4.000 – 8.000 ЕУР на 6.000 – 12.000 ЕУРo Глобите за прекршоци од втор ранг се зголемија од 2500-4000 ЕУР на 3500 – 5600 ЕУР o Глобите за прекршоци од прв ранг се зголемија 1200 на 1700 ЕУР -Во рамките на Законот за семенски и саден материјал се направи зголемување на глобата за физичи лица и тоа:o Глобите за прекршоци од трет ранг се зголемија од 500 – 1000 ЕУР на 3000 – 6000 ЕУРo Глобите за прекршоци од втор ранг се зголемија од 300 – 500 ЕУР на 2000– 4000 ЕУР o Глобите за прекршоци од прв ранг се зголемија 300 на 500 ЕУР -Во рамките на законот за ѓубриња се направи зголемување на глобата за физички лица и тоа:o Глобите за прекршоци од трет ранг се зголемија од 1500 – 2000 ЕУР на 4000 – 8000 ЕУРo Глобите за прекршоци од втор ранг се зголемија од 900 – 1800 ЕУР на 2500 – 4000 ЕУР o Глобите за прекршоци од прв ранг се зголемија 600 на 2500 ЕУР -Во рамките на законот за здравје на растенијата се направи зголемување на глобата за физички лица и тоа:o Глобите за прекршоци од трет ранг се зголемија од 1500 на 5000 ЕУР до 10.000 ЕУРo Глобите за прекршоци од втор ранг се зголемија од 400 – 3000 ЕУР на 2500 – 4000 ЕУР o Глобите за прекршоци од прв ранг се зголемија 300 на 1500 ЕУР Петто, со цел подигнување на јавната свест за значајноста на оваа проблематика, и со цел превенирање на сторување на кривични дела од оваа област со кои се нанесува штетат на здравјето, безбедноста и имотот на граѓаните, се зголемија казните во Кривичниот законик. Предвиден е член „Неовластено производство, постапување и промет со опасни материи или штетни организми”, кој гласи: „(1) Тој што спротивно на прописите произведува, преработува, ракува, користи, одржува, чува, пакува, препакува, употребува, превезува , увезува, извезува или отстранува отровни или други опасни материи или нивни отпадоци, или генетски модифицирани или штетни организми опасни за животот или здравјето на луѓето, или за животинскиот или растителниот свет,ќе се казни со затвор од една до пет години. (2) Службено лице или одговорно лице во правно лице што ќе го овозможи извршувањето на делото од став (1) од овој член,ќе се казни со затвор од една до десет години. (3) Ако со делото од ставовите (1) и (2) од овој член е предизвикана опасност за животот на луѓето или за имотот од поголем обем или уништување на животинскиот или растителниот свет во поголеми размери сторителот, ќе се казни со затвор од најмалку три години. (4) Ако поради делата од ставовите (1) и (2) од овој член настапи смрт на едно или повеќе лица, сторителот ќе се казни со затвор најмалку пет години. (5) Ако делото од став (1) од овој член го стори правно лице,ќе се казни со парична казна.“Шестто, покрај овие мерки на санкција се воведуваат и мерки на стимулација што значи финансиска поддршка на лицата кои ги почитуваат законите и инвестираат во квалитет, а овие мерки се и во насока на намалување на трошоците за земјоделските репроматеријали, посебно во делот на семето и семенскиот материјал. Владата воведе две мерки во делот на политиката за финансиска поддршка во земјоделството за оваа 2013 година:o Субвенција од 5 денари за произведен и продаден единица расад од современ репро центар за производство на расад иo 50% покривање на трошоците за изградба на современи репро центри за производство Владата смета дека преку поддршка на вакви современи репро центри кои ќе работат по современи стандарди за здраво земјоделско производство, во значајна мера ќе влијае на количеството и исправноста на земјоделското производство.Реформата во фитосанитарната област ќе продолжи и во наредниот период за што соодветно ќе информираме./крај/
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Од полноќ поскап бензин
Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад на Република Северна Македонија (РКЕ) донесе Одлука со која се врши зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 0,03% во однос на одлуката од 5.1.2026 година.
Референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар во споредба со претходната пресметка бележат зголемување во просек: кај бензините за 0,332%, кај дизелот има намалување за 0,317%, кај екстра лесното масло зголемувањето е за 0,391% и кај мазутот има намалување за 4,067%.
Курсот на денарот во однос на доларот во изминатиот период по кој беа формирани цените со претходната пресметка е повисок за 0,7158%.
Од 13.1.2026 година од 00:01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат:
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 95 70,50 (денари/литар)
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 98 72,50 (денари/литар)
Дизел гориво ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) 64,50 (денари/литар)
Масло за горење Екстра лесно 1 (ЕЛ-1) 64,50 (денари/литар)
Мазут М-1 НС 32,133 (денари/килограм)
Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98, како и на Екстра лесното масло за домаќинство на (ЕЛ-1) се зголемуваат за 0,50 ден/лит.
Малопродажната цена на ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) не се менува.
Малопродажната цена на Мазутот М-1 НС се намалува за 0,668 ден/кг и сега ќе изнесува 32,133 ден/кг.
Фото: Depositphotos
Економија
ТАВ Аеродроми: 2025 година се заокружи со 3,5 милиони патници што е 9 отсто зголемување
Во 2025 година, Меѓународниот Аеродром Скопје и Аеродромот Свети Апостол Павле Охрид опслужија 3,5 милиони патници и 26.500 летови.
Двата македонски аеродроми, Меѓународниот Аеродром Скопје и Аеродромот Св. Апостол Павле Охрид минатата година опслужија 3,5 (3.475.288) патници што е зголемување од 9% во однос на 2024 година.
Во 2025 година двата аеродроми опслужија 26.500 летови, што е за 4% повеќе во однос на истиот временски период, од јануари до декември, 2024 година.
„Успехот што го постигнавме во 2025 година не е случаен. Тој е резултат на јасна стратешка насока, фокусирани инвестиции и силни партнерства. Зголемувањето од 9% на бројот на патници и 4% пораст на летовите на двата македонски аеродроми е директна потврда дека вложувањата во модернизација на инфраструктурата, унапредување на оперативната ефикасност и проширување на мрежата на авиолинии даваат конкретни и мерливи резултати. Дополнително, новите дестинации, континуираната соработка со авиокомпаниите, зголемената побарувачка за патувања и посветеноста на нашите вработени овозможија стабилен и одржлив раст. Овие резултати ја зацврстуваат позицијата на македонските аеродроми како сигурни и конкурентни регионални воздухопловни центри и ни даваат силна основа за уште поамбициозен развој во наредниот период,“ вели Неџат Курт, Генерален директор на ТАВ Македонија.
Само во декември 2025, статистиката на ТАВ Македонија покажува двоцифрено зголемување на процентите на опслужени патници на двата аеродроми од дури 25% во споредба со декември 2024, една година претходно, или преточено во бројки, 294.781 патници.
Во последниот месец од минатата година пак, реализирани се 2,019 летови што е за 7% повеќе од декември во 2024 година.
Стабилен пораст покажува и дневниот пресек на патници во 2025. Скопскиот аеродром дневно во просек опслужуваше 8.786 патници што е за 9% повеќе од 2024 година, а преку
охридскиот, дневно патувале 767 патници што е за 16,3% повеќе споредено со минатата година.
Одделните анализи за двата аеродроми за периодот од јанури до декември покажуваат дека преку Меѓународниот Аеродром Скопје патувале 3.211.419 што е за 8,7% повеќе споредено со истиот период во 2024 година, а додека Аеродромот Свети Апостол Павле Охрид бележи двоцифрен пораст од високи 20% со услужени 263.869 патници.
Истанбул, во сите 12 месеци од 2025 беше најфреквентна дестинација од Меѓународниот Аеродром Скопје до двата аеродрома ИГА и Сабиха Гокчен со 16,6% пазарен удел. Потоа следуваат Базел Милуз (6,2%), Франкфурт (5,7%), Цирих (4,5%) и Минхен – Меминген (4,2%).
Топ – пет земји до кои има најмногу директни летови се Германија (25,4% пазарен удел во вкупниот патнички сообраќај), Турција (23,6%), Швајцарија (10,8%), Италија (5,5%) и Шведска (4,3%).
Од Меѓународниот Аеродром Скопје во моментов летаат вкупно 15 авиокомпании кон 49 дестинации, додека од Аеродромот Св. Апостол Павле Охрид три авиокомпании летаат до 7 дестинации.
Според најавите на авиокомпаниите, од март годинава, мрежата на авиолинии од двата македонски аеродрома ќе се зголеми, со отворањето на нови авиолинии и нови дестинации. Виз ер ќе почне да лета од Скопје до Неапол и ќе ја врати авиолинијата од македонскиот главен град до Будимпешта, додека од Охрид ќе почне да лета до Милано. Во мај, Аустриан ерлајнс ќе почне да лета од Охрид до Виена, а во јуни охридскиот аеродром ќе ги врати полските туристи во Охрид со отворањето на новата авиолинија од Вроцлав и враќањето на летовите од Катовице.
Економија
За една година поскапеа и кафаните: угостителските услуги зголемени за 3,5 проценти
Цените на угостителските услуги во декември 2025 година се зголемени за 3,5 проценти во споредба со истиот месец лани, покажуваат податоците на Државен завод за статистика.
На годишно ниво, односно во периодот јануари – декември 2025 година во однос на истиот период од 2024 година, угостителските услуги се поскапени за 4,8 проценти.
Истовремено, статистиката покажува дека во декември нема промени во однос на претходниот месец. Цените на угостителските услуги останале на исто ниво како и во ноември 2025 година.

Фото: unsplash

