Кипарскиот министер за финансии и гувернерот на централната банка во понеделникот се обидоа да пронајдат нова формула којашто би ги изземала имателите на малите банкарски влогови од данокот предложен во рамките на европскиот пакет за финансиска помош на најмалата членка на Европската унија.

Министрите за финансии за 17-те земји членки на еврозоната се договорија за пакет помош за Кипар во износ од 10 милијарди евра, за да ја спасат земјата од банкрот Договорот беше постигната по бриселските преговори меѓу министрите и претставниците на Меѓународниот монетарен фонд.

За возврат, Кипар мора да го сопре дефицитот, да го намали банкарскиот сектор кој настрада поради во прв ред поради неговата преголема изложеност на грчкиот јавен долг, и да ги зголеми даноците.

Според договорот со Европската унија и Меѓународниот монетарен фонд, на штедните влогови во банките помали од 100 илјади евра ќе се плаќа еднократен данок од 6,74 отсто, додека за поголемите износи ќе се плаќаат 9,9 проценти. Овој услов досега не беше применуван во финансиските пакети со помош за другите земји од еврозоната кои се најдоа во должничка криза и предизвика голем револт на Кипар.

Министерот за финансии Михалис Сарис и гувернерот на кипарската централна банка Паникос Деметриадес одвоено во парламентот изјавија дека настојуваат да издејствуваа сопствениците на депозитите во банките помали до 100 илјади евра да бидат изземени од предложениот данок.

Кипарскиот парламент требаше да гласа во неделата, меѓутоа гласањето беше одложено за понеделник, а потоа и за во вторник.

Новиот план ви вклучувал повисоки стапки данок за сопствениците на поголемите депозити, додека би се намалиле оние за помалите депозити, ги предупреди во понеделникот кипарските пратеници гувернерот Деметриадес.

„Предлагам повторно да поработиме на бројките, доколку тоа не го сториме, нема повторно да ја стекнеме довербата на штедачите, бидејќи сме ги прекршиле договорите со нив”, нагласи Деметриадс во парламентот на Кипар додавајќи дека еврозоната ќе ја прифати промената во даночната структура.

Пакетот за Кипар од 10 милијарди евра е мал споредено со заемите што ги добија другите земји од еврозоната западнати во криза, како Грција на пример, но претставува повеќе од половината од 18-те милијарди евра вредност на кипарската економија. Кипар, иако е најмалата земја членка на Европската унија, според стравувањата на експертите, неговиот банкрот би можел да го дестабилизира европскиот финансиски систем. Вистинскиот проблем на Кипар е тамошниот банкарски сектор, бидејќи е неколкупати поголем од кипарската економија. Пакетот помош за Кипар треба да го плати со воведување еднократен данок на клиентите на банките и нивните сметки.

Извор во Европската унија потврдил дека владата во Никозија расправа со меѓународните заемодавачи за измените на предложените даноци на банкарските депозити кои ги потресоа пазарите и повторно го поттикнаа стравовите од ширење на кризата во целата еврозона.

„Кипраните расправаат, го довршуваат новиот предлог. Навистина сакаме да го намалиме влијанието на данокот врз малите штедачи, но целта останува иста, да се собера 5,8 милијарди евра”, рекол за AFP извор кој сакал да остане анонимен.

Појаснил дека расправите се движат во насока на утврдување на три даночни стапки, за депозити до 100 илјади евра, за оние до 500 илјади евра и за оние поголеми од оваа сума.

Добро упатен во преговорите извор од Кипар, пак, за Reuters рекол дек а се расправа за воведување нулта даночна стапка на помалите депозити. Можени до 20 илјади евра. Нагласил дека договорот сé уште не е постигнат.

Неговата информација ја потврдува и изјавата од понеделникот што ја даде кипарскиот министер за финансии Михалис Сарис во парламентот дека со „централната банка се расправа за измена на даночните стапки кои за депозитите од 100 илјади евра би биле близу нулата”.

Потсетил во парламентот дека на депозити помали од 100 илјади евра отпаѓаат дури 30 милијарди од вкупни 67-те милијарди евра банкарски депозити во кипарските банки.

Меѓународните кредитори кои на почетокот барале оданочувања на сите депозити, го промениле мислењето, тврди кипарскиот министер за финансии

Претседателот на Европскиот парламент, Мартин Шулц во неделата за весникот Welt am Sonntag рече дека планот за финансиска помош за Кипар мора да биде социјално прифатлив, а не да ги погодува малите штедачи, меѓутоа и дека „планот можеби би можел да биде преуреден, така што од него ќе бидат изоставени штедачите со депозити под 25 илјади евра”.

Доколку кипарскиот парламент усвои адекватен закон, Европската централна банка (ECB) ќе одржи итен состанок на кој ќе се одобрат дополнителни кредити за кипарските банки, за да можат полесно да се носат со стампедото на штедачите кои ги повлекуваат своите депозити./крај/мф/сн