Економија
Македонија го усогласува платниот промет со европските стандарди
Модерен, ефикасен, брз и стабилен систем за платен промет, со поголемо прифаќање на безготовинските плаќања, зголемување на ефикансноста на надворешните плаќања и создавање на услови за лесно приклучување кон платните системи во Единствената европска платежна област.
Ова се дел од целите на Стратегијата за развој на платниот промет на Република Македонија за периодот 2013-2017 година, што во вторникот во Скопје ја потпишаа гувернерот Димитар Богов, вицепремиерот и министер за финансии Зоран Ставрески и претседателот на Здружението на банкарство Ѓорѓи Јанчевски.Развојот на националниот платен систем во наредниот петгодишен период е насочен кон задоволување на потребите на корисниците на платежните услуги што произлегуваат од промените во деловните процеси, кон примена на последните технолошки достигнувања и кон натамошно усогласување на работењето со меѓународните и европски стандарди и правила, се вели во заедничката изјава.„Со стратегијата се дават насоките кои што треба да се движиме во унапредувањето на платната инфраструктура на Република Македонија и во овој период треба да направиме значителен напредок кон онаа платна инфраструктура и начинот на функционирање на платните системи во Европската унија“, изјави гувернерот Богов. Според него, потпишувањето на Стратегијата покажува добро ниво на меѓуинституционална соработка каде што беа вклучени, повеќе институции од финансиската сфера и е пример како треба да се продолжи со работа и понатаму.Вицепремиерот Ставрески истакна дека реформата на платниот систем била една од најуспешните реформи спроведени во Македонија во изминатите десетина година. „Со новата национална стратегија, којашто денеска ја потпишавме, продолжуваме во насока на модернизација на платните системи во Република Македонија, нивно усогласување со европските стандарди, намалување на безготовинското плаќање, настојуваме да овозможиме да се намалат и цените за платежните услуги, “изјави Ставрески. Тој оцени дека самиот факт дека со денешното потпишување учествуваат трите главни чинители покажува дека постои висок степен на координација и во делот на дефинирање на стратегиските цели и во делот на оперативните инструменти за нивна реализација.Претседателот на Здружението на банкарство Ѓорѓи Јанчевски оцени дека денешното потпишување е еден логичен пат од далечната 2000 година кога почна спроведување на реформскиот закон за платен промет.„Ова значи дека не останавме на тоа ниво, туку како што се развиваше Република Македонија ние правевме надоградба на тој закон, и дојдовме од едно ниво да имаме сигурен, стабилен платен систем во кој банките се носители’, рече Јанчевски.Тој изрази уверување дека Стратегијата ќе придонесе да се надминат некои надминат некои сериозни ограничувања кои ги имале банките, пред се во платниот промет со странство.Стратегијата за развој на платниот промет на Република Македонија за периодот 2013-2017 година е насочена кон осум клучни приоритетни области.Првата насока е правната рамка, односно усогласувањето со законодавството во ЕУ. Втората насока е унапредување на платежната статистика и усогласување со методологијата на платежната статистика на Европската централна банка.Третата насока се системите за плаќање, порамнување и клиринг на трансакциите во државата, при што се предвидува анализа и постепена примена на меѓународните европски стандарди и правила за работа.Четвртото поглавие од Стратегијата е наменето за интерниот платен систем за државните органи и институции, при што ќе се посвети поголема функционална поврзаност со другите платни системи во земјата и вклучување на податоците на платежната статистика.Во петтата насока, надворешните плаќања, се предвидува зголемување на ефикасноста преку постепено укинување на обврската на банките да известуваат за платните трансакции со странство за потребите на статистиката за билансот на плаќања.Со шестата насока, надзор на системите за плаќање и порамнување, Стратегијата предвидува натамошно усогласување со меѓународната методологија и стандардите за работа на платните системи и системите за порамнување на хартиите од вредност.Последните две насоки се наменети на зголемување на безготовинските плаќања и јакнењето на институционалните капацитети./крај/ап/
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
СДСМ: Владата ја призна буџетската дупка од милијарда евра
„Како што најавивме уште во декември дека постои дупка во буџетот од една милијарда евра и дека државата нема пари за функционирање, стигнува уште еден доказ.
Наместо да ја признаат дупката во буџетот, тие новото задолжување го објавуваат како успех на Министерството за финансии за пласирање на еврообврзниците и како триумф на економијата“, истакнуваат од СДСМ.
Според СДСМ, во моментот кога Владата се фали со како што велат од опозициската партија, „импресивната“ побарувачка од над 4 милијарди евра за десеттата еврообврзница во износ од милијарда евра, вреди да се потсетиме дека ова не е приказна за успех, туку за нужда.
„Што тоа значи за граѓаните?
Повеќе долгови значат поголеми камати, помалку средства за социјални програми, здравство и образование, и поголем ризик од криза ако глобалните каматни стапки пораснат. Прогнозите на СДСМ не беа празни зборови, туку реалност – дупката во буџетот постои, и наместо да се фали со задолжувањето, Владата треба да објасни како ќе обезбеди одржливост на финансиите без постојано потпирање на странски кредити. Министерството за финансии истакнува диверзифицирана база на инвеститори од Германија, САД и Велика Британија, конкурентни каматни стапки (3,875% за четиригодишната и 4,750% за осумгодишната транша) и доверба во реформските планови“.
Под оваа сјајна фасада, додаваат од СДСМ, се крие сурова реалност.
Како што оценуваат ова задолжување е директен одговор на проблемите со финансиите и буџетскиот дефицит.
„Оваа „доверба на инвеститорите“ што Владата го слави, всушност е сигнал дека земјата мора да се задолжи по цена на зголемување на вкупниот долг, кој веќе надминува 60% од БДП според ЕУ стандардите.
Слично се случи и со контроверзниот заем од Унгарија во износ од милијарда евра во 2024 година, кој СДСМ го осудуваше како ризичен и политички мотивиран.
Ова е уште еден доказ дека она што СДСМ го зборува веќе месеци се остварува.
Дефицитот не исчезна, само долгови се префрлени на идните генерации“.
Потенцираат дека е време за одговорна политика, а не за спинување на долговите како победа.
Економија
МФ: Силна доверба од меѓународните инвеститори- успешно реализирано издавањето на 10-тата Еврообврзница
Министерството за финасии успешно ја реализираше аукцијата за издавање на 10-тата Еврообврзница.
„Министерството одлучи да издаде еврообврзница со две транши од по 500 милиони евра – со рок од 4 години и со рок од 8 години. Фактот дека Министерството успеа да пласира осумгодишна обврзница дополнително говори за довербата во реформските планови на Министерството за финансии и Владата, имајќи предвид дека последен пат вакво доспевање беше постигнато пред повеќе од дваесет години.
Само еден час по објавувањето на почетните каматни стапки, побарувачката од инвеститорите достигна импресивни две милијарди евра, со диверзифицирана база на инвеститори ширум светот, вклучувајќи еминентни институционални инвеститори од Германија, САД и Велика Британија“, соопшти Министерството за финасии.
„Пред отворањето на американскиот пазар, книгата на инвеститори достигна дури три милијарди евра, а по неговото отворање максималната понуда надмина четири милијари евра, што претставува исклучителен показател за силната доверба во економските политики и стабилноста на земјата.
Повеќе од 150 глобални инвеститори изразија интерес да ја поддржат државата во овој проект, што претставува дополнителен квантитативен доказ во прилог на фискалната стратегија на Министерството за финансии.
Во случајот на двете транши, каматата е најблиска во однос на референтната вредност на Еурибор, споредувајќи ги сите издавања на обврзници во последните дваесет години.
Каматните стапки за двете транши изнесуваат: 3,875 % за траншата со рок на достасување од 4 години и 4,750% за траншата со рок на достасување од 8 години.
Со изборот на стратешкиот моментот на издавање, како и со структурата на задолжувањето, беше постигнато значително намалување на приносите – конкурентно во однос на земјите со инвестициски кредитен рејтинг (околу 0,5% во споредба со просекот од 0,25%). Тоа дополнително се потврдува со фактот за големата побарувачка од страна на најеминентните меѓународни инвеститори.
Излезот на меѓународниот пазар има стратешки карактер, имајќи ги предвид потенцијалните турбуленции во доменот на геополитиката и макроекономската неизвесност на глобално ниво.
Министерството за финансии останува посветено на транспарентност и стабилност, со цел обезбедување најповолни услови за финансирање и зајакнување на позицијата на земјата на меѓународните финансиски пазари.
Во насока на одговорно и стратешко управување со јавните финансии, Министерството за финансии во последниот квартал од 2025 година интензивно работеше на анализа на пазарните услови со цел да го определи најсоодветниот момент за стратешки излез на меѓународниот пазар на капитал на почетокот од 2026 година.
Како дел од овие активности, тимот на Министерството за финансии во ноември реализираше посета на Лондон , каде што во организација на водечки инвестициски банки ја претстави земјата пред повеќе од 40 инвеститори.
Во периодот од 11 до 12 јануари 2026 година, Министерството оствари средби со повеќе од 60 глобални инвеститори, меѓу кои најголемите пензиски фондови и осигурителни компании од САД, како и инвестициски фондови од целата Европска унија. Bank of America имаше водечка улога во координацијата на процесот на издавање на обврзницата.
Со оваа Еврообврзница, планирана во Буџетот за 2026 година ќе се изврши исплата на Еврообрзницата издадена во 2020 година во износ од 700 милиони евра и се обезбедуваат средства за буџетскиот дефицит којшто е насочен кон реализација на развојните проекти.
Издавањето на Еврообврзницата е согласно напорите на Министерството за финансии за адекватно управување со јавниот долг и да се одржи стабилноста на јавните финансии на среден и долг рок.
Државата стана прва земја во регионот и прва земја надвор од Европската унија која излегува на меѓународниот пазар на капитал, што сведочи за довербата во напорите на Министерството за финансии, особено имајќи го предвид износот на задолжувањето“, се наведува во соопштението на Министерството за финасии.
Економија
Божиновска-Кавахара: Продлабочување на соработката за безбедна и одржлива енергетска иднина
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска, денеска оствари работна средба со амбасадорката на Јапонија во Северна Македонија, Сецуко Кавахара.
На средбата присуствуваа и претставници од јапонската корпорација ИТОЧУ (ITOCHU), една од водечките и најреномираните компании во Јапонија, позната по своите инвестициски активности и експертиза во енергетски и индустриски проекти. ИТОЧУ е сериозна компанија со глобално присуство, која покажува интерес и за македонскиот пазар и потенцијалите за зелена енергетска трансформација во земјата.
На средбата се разговараше за продлабочување на билатералната соработка во енергетскиот сектор, како и за заеднички проекти поврзани со зелената транзиција.
Министерката Божиновска истакна дека нашата земја е посветена на преземање конкретни чекори кон одржлива, безбедна и инклузивна енергетска иднина. Таа ја оцени поддршката од јапонска страна како значајна за обезбедување на енергетска независност и одржливост.
Двете страни ја потврдија потребата од зацврстување на позицијата на Северна Македонија на глобалната енергетска мапа како кредибилен и доверлив партнер во светската транзиција кон зелена енергија. На крајот, беше заклучено дека соработката во областа на енергетските реформи и инфраструктурните проекти ќе продолжи и во иднина.

