Економија
Македонија го усогласува платниот промет со европските стандарди
Модерен, ефикасен, брз и стабилен систем за платен промет, со поголемо прифаќање на безготовинските плаќања, зголемување на ефикансноста на надворешните плаќања и создавање на услови за лесно приклучување кон платните системи во Единствената европска платежна област.
Ова се дел од целите на Стратегијата за развој на платниот промет на Република Македонија за периодот 2013-2017 година, што во вторникот во Скопје ја потпишаа гувернерот Димитар Богов, вицепремиерот и министер за финансии Зоран Ставрески и претседателот на Здружението на банкарство Ѓорѓи Јанчевски.Развојот на националниот платен систем во наредниот петгодишен период е насочен кон задоволување на потребите на корисниците на платежните услуги што произлегуваат од промените во деловните процеси, кон примена на последните технолошки достигнувања и кон натамошно усогласување на работењето со меѓународните и европски стандарди и правила, се вели во заедничката изјава.„Со стратегијата се дават насоките кои што треба да се движиме во унапредувањето на платната инфраструктура на Република Македонија и во овој период треба да направиме значителен напредок кон онаа платна инфраструктура и начинот на функционирање на платните системи во Европската унија“, изјави гувернерот Богов. Според него, потпишувањето на Стратегијата покажува добро ниво на меѓуинституционална соработка каде што беа вклучени, повеќе институции од финансиската сфера и е пример како треба да се продолжи со работа и понатаму.Вицепремиерот Ставрески истакна дека реформата на платниот систем била една од најуспешните реформи спроведени во Македонија во изминатите десетина година. „Со новата национална стратегија, којашто денеска ја потпишавме, продолжуваме во насока на модернизација на платните системи во Република Македонија, нивно усогласување со европските стандарди, намалување на безготовинското плаќање, настојуваме да овозможиме да се намалат и цените за платежните услуги, “изјави Ставрески. Тој оцени дека самиот факт дека со денешното потпишување учествуваат трите главни чинители покажува дека постои висок степен на координација и во делот на дефинирање на стратегиските цели и во делот на оперативните инструменти за нивна реализација.Претседателот на Здружението на банкарство Ѓорѓи Јанчевски оцени дека денешното потпишување е еден логичен пат од далечната 2000 година кога почна спроведување на реформскиот закон за платен промет.„Ова значи дека не останавме на тоа ниво, туку како што се развиваше Република Македонија ние правевме надоградба на тој закон, и дојдовме од едно ниво да имаме сигурен, стабилен платен систем во кој банките се носители’, рече Јанчевски.Тој изрази уверување дека Стратегијата ќе придонесе да се надминат некои надминат некои сериозни ограничувања кои ги имале банките, пред се во платниот промет со странство.Стратегијата за развој на платниот промет на Република Македонија за периодот 2013-2017 година е насочена кон осум клучни приоритетни области.Првата насока е правната рамка, односно усогласувањето со законодавството во ЕУ. Втората насока е унапредување на платежната статистика и усогласување со методологијата на платежната статистика на Европската централна банка.Третата насока се системите за плаќање, порамнување и клиринг на трансакциите во државата, при што се предвидува анализа и постепена примена на меѓународните европски стандарди и правила за работа.Четвртото поглавие од Стратегијата е наменето за интерниот платен систем за државните органи и институции, при што ќе се посвети поголема функционална поврзаност со другите платни системи во земјата и вклучување на податоците на платежната статистика.Во петтата насока, надворешните плаќања, се предвидува зголемување на ефикасноста преку постепено укинување на обврската на банките да известуваат за платните трансакции со странство за потребите на статистиката за билансот на плаќања.Со шестата насока, надзор на системите за плаќање и порамнување, Стратегијата предвидува натамошно усогласување со меѓународната методологија и стандардите за работа на платните системи и системите за порамнување на хартиите од вредност.Последните две насоки се наменети на зголемување на безготовинските плаќања и јакнењето на институционалните капацитети./крај/ап/
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Од полноќ поскап бензин
Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад на Република Северна Македонија (РКЕ) донесе Одлука со која се врши зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 0,03% во однос на одлуката од 5.1.2026 година.
Референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар во споредба со претходната пресметка бележат зголемување во просек: кај бензините за 0,332%, кај дизелот има намалување за 0,317%, кај екстра лесното масло зголемувањето е за 0,391% и кај мазутот има намалување за 4,067%.
Курсот на денарот во однос на доларот во изминатиот период по кој беа формирани цените со претходната пресметка е повисок за 0,7158%.
Од 13.1.2026 година од 00:01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат:
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 95 70,50 (денари/литар)
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 98 72,50 (денари/литар)
Дизел гориво ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) 64,50 (денари/литар)
Масло за горење Екстра лесно 1 (ЕЛ-1) 64,50 (денари/литар)
Мазут М-1 НС 32,133 (денари/килограм)
Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98, како и на Екстра лесното масло за домаќинство на (ЕЛ-1) се зголемуваат за 0,50 ден/лит.
Малопродажната цена на ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) не се менува.
Малопродажната цена на Мазутот М-1 НС се намалува за 0,668 ден/кг и сега ќе изнесува 32,133 ден/кг.
Фото: Depositphotos
Економија
ТАВ Аеродроми: 2025 година се заокружи со 3,5 милиони патници што е 9 отсто зголемување
Во 2025 година, Меѓународниот Аеродром Скопје и Аеродромот Свети Апостол Павле Охрид опслужија 3,5 милиони патници и 26.500 летови.
Двата македонски аеродроми, Меѓународниот Аеродром Скопје и Аеродромот Св. Апостол Павле Охрид минатата година опслужија 3,5 (3.475.288) патници што е зголемување од 9% во однос на 2024 година.
Во 2025 година двата аеродроми опслужија 26.500 летови, што е за 4% повеќе во однос на истиот временски период, од јануари до декември, 2024 година.
„Успехот што го постигнавме во 2025 година не е случаен. Тој е резултат на јасна стратешка насока, фокусирани инвестиции и силни партнерства. Зголемувањето од 9% на бројот на патници и 4% пораст на летовите на двата македонски аеродроми е директна потврда дека вложувањата во модернизација на инфраструктурата, унапредување на оперативната ефикасност и проширување на мрежата на авиолинии даваат конкретни и мерливи резултати. Дополнително, новите дестинации, континуираната соработка со авиокомпаниите, зголемената побарувачка за патувања и посветеноста на нашите вработени овозможија стабилен и одржлив раст. Овие резултати ја зацврстуваат позицијата на македонските аеродроми како сигурни и конкурентни регионални воздухопловни центри и ни даваат силна основа за уште поамбициозен развој во наредниот период,“ вели Неџат Курт, Генерален директор на ТАВ Македонија.
Само во декември 2025, статистиката на ТАВ Македонија покажува двоцифрено зголемување на процентите на опслужени патници на двата аеродроми од дури 25% во споредба со декември 2024, една година претходно, или преточено во бројки, 294.781 патници.
Во последниот месец од минатата година пак, реализирани се 2,019 летови што е за 7% повеќе од декември во 2024 година.
Стабилен пораст покажува и дневниот пресек на патници во 2025. Скопскиот аеродром дневно во просек опслужуваше 8.786 патници што е за 9% повеќе од 2024 година, а преку
охридскиот, дневно патувале 767 патници што е за 16,3% повеќе споредено со минатата година.
Одделните анализи за двата аеродроми за периодот од јанури до декември покажуваат дека преку Меѓународниот Аеродром Скопје патувале 3.211.419 што е за 8,7% повеќе споредено со истиот период во 2024 година, а додека Аеродромот Свети Апостол Павле Охрид бележи двоцифрен пораст од високи 20% со услужени 263.869 патници.
Истанбул, во сите 12 месеци од 2025 беше најфреквентна дестинација од Меѓународниот Аеродром Скопје до двата аеродрома ИГА и Сабиха Гокчен со 16,6% пазарен удел. Потоа следуваат Базел Милуз (6,2%), Франкфурт (5,7%), Цирих (4,5%) и Минхен – Меминген (4,2%).
Топ – пет земји до кои има најмногу директни летови се Германија (25,4% пазарен удел во вкупниот патнички сообраќај), Турција (23,6%), Швајцарија (10,8%), Италија (5,5%) и Шведска (4,3%).
Од Меѓународниот Аеродром Скопје во моментов летаат вкупно 15 авиокомпании кон 49 дестинации, додека од Аеродромот Св. Апостол Павле Охрид три авиокомпании летаат до 7 дестинации.
Според најавите на авиокомпаниите, од март годинава, мрежата на авиолинии од двата македонски аеродрома ќе се зголеми, со отворањето на нови авиолинии и нови дестинации. Виз ер ќе почне да лета од Скопје до Неапол и ќе ја врати авиолинијата од македонскиот главен град до Будимпешта, додека од Охрид ќе почне да лета до Милано. Во мај, Аустриан ерлајнс ќе почне да лета од Охрид до Виена, а во јуни охридскиот аеродром ќе ги врати полските туристи во Охрид со отворањето на новата авиолинија од Вроцлав и враќањето на летовите од Катовице.
Економија
За една година поскапеа и кафаните: угостителските услуги зголемени за 3,5 проценти
Цените на угостителските услуги во декември 2025 година се зголемени за 3,5 проценти во споредба со истиот месец лани, покажуваат податоците на Државен завод за статистика.
На годишно ниво, односно во периодот јануари – декември 2025 година во однос на истиот период од 2024 година, угостителските услуги се поскапени за 4,8 проценти.
Истовремено, статистиката покажува дека во декември нема промени во однос на претходниот месец. Цените на угостителските услуги останале на исто ниво како и во ноември 2025 година.

Фото: unsplash

