Економија
ЕУ: Историски договор кој треба да спречи повторување финансиска криза
Министрите за финансии на земјите членки на Европската унија постигнаа во средата доцна ноќта по повеќечасовен состанок далекусежен договор за вториот столб на банкарската унија, којашто обезбедува банките да не се спасуваат со средствата од даночните обврзници, што еврозоната во 2008 година ја турна во длабока криза.
„Денеска е посебен ден за банкарската унија. Ден за паметење за европскиот финансиски сектор. Даночните обврзници веќе нема да ги плаќаат сметките за грешките на банките, а со ова се завршува периодот на масовното спасувања на банките“, изјави на прес-конференцијата еврокомесарот за внатрешниот пазар и финансиски услуги, Мишел Берние за историскиот договор постигнат непосредно пред започнувањето на самитот на ЕУ на кој во четвртокот попладне ќе се соберат челниците на 28-те земји членки.
Вториот столб на банкарската унија претставува клучно дополнување на првиот столб, единствениот надзор на банките. Вториот столб се состои од веќе усвоените правила за санација или ликвидација на банките западнати во тешкотии, како и синоќешниот договор за единствениот механизам за санации на банките, тело коешто ќе ги надгледува спроведувањата на тие правила и фонд кој ќе ги полната самите банки за да се обезбедат пари за нивната санација.
Меѓу најтешките прашања коишто се испречуваа на патот до постигнувањето на договорот, беше она за кој ќе ги носи одлуките за санацијата или ликвидацијата на некоја банка. Франција се залагаше тоа да биде Европската комисија, додека Германија се спротистави на тоа и бараше последниот збор да го имаат земјите членки на Европската унија. На крајот е постигнат договор кој е многу поблизок до германскиот став. Па така, единствениот механизам за санација на банките ќе има совет за санација, кој ќе одлучува дали некоја банка ќе оди во докапитализација или во ликвидација. Одлуките на советот за санација ќе стапуваат на сила 24 часа по усвојувањето, освен доколку Советот на ЕУ, кој ги претставува земјите членки, на предлог од Европската комисија, не се спротистави на тоа.
Германските ставови надвладуваат и кога станува збор за фондот за санација на банките, Тој ќе биде воспоставен со меѓувладин договор, кој земјите од еврозоната требаа да го испреговараат до 1-ви март 2014 година. Единствениот надзор на банките ќе започне да се спроведува од ноември 2014 година, додека единствениот механизам за санација на банките од почетокот на 2015 година.
Фондот за санација на банките ќе започне да функционира од 2016 година и во целост ќе стане оперативен за десет години и по тој преоден период во 2026 година би требало да има на располагање 55 милијарди евра, коишто во тој период ќе го уплатуваат самите банки. Во првите десет години тоа нема да биде единствен фонд, туку секоја земја ќе има свој национален оддел, ткн своја фиока во којашто ќе уплатуваат нејзините банки. Со парите од една национална фиока нема да може да се спасуваат банките од друга држава. Дури по десет години, тоа ќе стане единствен фонд./крај/мф/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Од полноќ поскап бензин
Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад на Република Северна Македонија (РКЕ) донесе Одлука со која се врши зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 0,03% во однос на одлуката од 5.1.2026 година.
Референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар во споредба со претходната пресметка бележат зголемување во просек: кај бензините за 0,332%, кај дизелот има намалување за 0,317%, кај екстра лесното масло зголемувањето е за 0,391% и кај мазутот има намалување за 4,067%.
Курсот на денарот во однос на доларот во изминатиот период по кој беа формирани цените со претходната пресметка е повисок за 0,7158%.
Од 13.1.2026 година од 00:01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат:
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 95 70,50 (денари/литар)
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 98 72,50 (денари/литар)
Дизел гориво ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) 64,50 (денари/литар)
Масло за горење Екстра лесно 1 (ЕЛ-1) 64,50 (денари/литар)
Мазут М-1 НС 32,133 (денари/килограм)
Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98, како и на Екстра лесното масло за домаќинство на (ЕЛ-1) се зголемуваат за 0,50 ден/лит.
Малопродажната цена на ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) не се менува.
Малопродажната цена на Мазутот М-1 НС се намалува за 0,668 ден/кг и сега ќе изнесува 32,133 ден/кг.
Фото: Depositphotos
Економија
ТАВ Аеродроми: 2025 година се заокружи со 3,5 милиони патници што е 9 отсто зголемување
Во 2025 година, Меѓународниот Аеродром Скопје и Аеродромот Свети Апостол Павле Охрид опслужија 3,5 милиони патници и 26.500 летови.
Двата македонски аеродроми, Меѓународниот Аеродром Скопје и Аеродромот Св. Апостол Павле Охрид минатата година опслужија 3,5 (3.475.288) патници што е зголемување од 9% во однос на 2024 година.
Во 2025 година двата аеродроми опслужија 26.500 летови, што е за 4% повеќе во однос на истиот временски период, од јануари до декември, 2024 година.
„Успехот што го постигнавме во 2025 година не е случаен. Тој е резултат на јасна стратешка насока, фокусирани инвестиции и силни партнерства. Зголемувањето од 9% на бројот на патници и 4% пораст на летовите на двата македонски аеродроми е директна потврда дека вложувањата во модернизација на инфраструктурата, унапредување на оперативната ефикасност и проширување на мрежата на авиолинии даваат конкретни и мерливи резултати. Дополнително, новите дестинации, континуираната соработка со авиокомпаниите, зголемената побарувачка за патувања и посветеноста на нашите вработени овозможија стабилен и одржлив раст. Овие резултати ја зацврстуваат позицијата на македонските аеродроми како сигурни и конкурентни регионални воздухопловни центри и ни даваат силна основа за уште поамбициозен развој во наредниот период,“ вели Неџат Курт, Генерален директор на ТАВ Македонија.
Само во декември 2025, статистиката на ТАВ Македонија покажува двоцифрено зголемување на процентите на опслужени патници на двата аеродроми од дури 25% во споредба со декември 2024, една година претходно, или преточено во бројки, 294.781 патници.
Во последниот месец од минатата година пак, реализирани се 2,019 летови што е за 7% повеќе од декември во 2024 година.
Стабилен пораст покажува и дневниот пресек на патници во 2025. Скопскиот аеродром дневно во просек опслужуваше 8.786 патници што е за 9% повеќе од 2024 година, а преку
охридскиот, дневно патувале 767 патници што е за 16,3% повеќе споредено со минатата година.
Одделните анализи за двата аеродроми за периодот од јанури до декември покажуваат дека преку Меѓународниот Аеродром Скопје патувале 3.211.419 што е за 8,7% повеќе споредено со истиот период во 2024 година, а додека Аеродромот Свети Апостол Павле Охрид бележи двоцифрен пораст од високи 20% со услужени 263.869 патници.
Истанбул, во сите 12 месеци од 2025 беше најфреквентна дестинација од Меѓународниот Аеродром Скопје до двата аеродрома ИГА и Сабиха Гокчен со 16,6% пазарен удел. Потоа следуваат Базел Милуз (6,2%), Франкфурт (5,7%), Цирих (4,5%) и Минхен – Меминген (4,2%).
Топ – пет земји до кои има најмногу директни летови се Германија (25,4% пазарен удел во вкупниот патнички сообраќај), Турција (23,6%), Швајцарија (10,8%), Италија (5,5%) и Шведска (4,3%).
Од Меѓународниот Аеродром Скопје во моментов летаат вкупно 15 авиокомпании кон 49 дестинации, додека од Аеродромот Св. Апостол Павле Охрид три авиокомпании летаат до 7 дестинации.
Според најавите на авиокомпаниите, од март годинава, мрежата на авиолинии од двата македонски аеродрома ќе се зголеми, со отворањето на нови авиолинии и нови дестинации. Виз ер ќе почне да лета од Скопје до Неапол и ќе ја врати авиолинијата од македонскиот главен град до Будимпешта, додека од Охрид ќе почне да лета до Милано. Во мај, Аустриан ерлајнс ќе почне да лета од Охрид до Виена, а во јуни охридскиот аеродром ќе ги врати полските туристи во Охрид со отворањето на новата авиолинија од Вроцлав и враќањето на летовите од Катовице.
Економија
За една година поскапеа и кафаните: угостителските услуги зголемени за 3,5 проценти
Цените на угостителските услуги во декември 2025 година се зголемени за 3,5 проценти во споредба со истиот месец лани, покажуваат податоците на Државен завод за статистика.
На годишно ниво, односно во периодот јануари – декември 2025 година во однос на истиот период од 2024 година, угостителските услуги се поскапени за 4,8 проценти.
Истовремено, статистиката покажува дека во декември нема промени во однос на претходниот месец. Цените на угостителските услуги останале на исто ниво како и во ноември 2025 година.

Фото: unsplash

