Економија
Сараќини: Главни носители на растот ќе бидат капиталните инвестиции и извозните активности
Министерот за економија Ваљон Сараќини денеска оствари средба со првите луѓе на Стопанската комора на Македонија, Сојузот на стопански комори на Македонија и Комората на Северозападна Македонија: Бранко Азески, Митко Алексов и Мендерес Кучи.
Целта на средбата беше да се направи заедничко заокружување на достигнувањата во годината која изминува и да се претстават очекувањата и плановите за идната година на економски план за да се увидат потребите на бизнис секторот, од една страна, и плановите на Владата, од друга.„Сакам да потенцирам дека мерките кои Владата на Република Македонија ги презеде на почетокот од 2013 година за ублажување на последиците од кризата, условија во првото полугодие макроекономските остварувања да бидат над очекувањата, со квартални стапки на раст од 2,9 и 3,9 и 3,3 отсто, што е трет најдобар остварен бруто домашен производ во Европа, додека пак, за 2014 година почетните проекции упатуваат на пораст на БДП за 3,7% според НБРМ, односно 3,2% според ММФ“, истакна Сараќини, Тој истакна дека главен носител на растот во идната година се очекува да бидат извозните активности и капиталните инвестиции, но исто така, и дека се очекува странските директни инвестиции да изнесуваат 330 милиони евра или 4 проценти од БДП. Почетните проекции упатуваат и на зголемување на извозот во текот на 2014 година за околу 10,4 отсто, а се очекува увозот да се зголеми за околу 9,1 отсто, што значи дека за 2014 година се очекува одредено намалување на трговскиот дефицит на земјата и зголемување на покриеноста на увозот со извоз на преку 65 отсто.Имено, за 2014 година капиталните инвестиции се планирани на износ од 360 милиони евра (за 20% поголеми од тие во 2013 година), односно 525 милиони евра, ако се земат предвид и планираните инвестиции во Буџетот на ЈП за државни патишта, при што средствата ќе бидат насочени за финансирање изградба на патна и железничка инфраструктура, подобрување на енергетската и комуналната инфраструктура и за подобрување на условите во образовниот, социјалниот и здравствениот систем на земјата. „Со стабилизирањето на светската економија очекуваме да се интензивира приливот на странски директни инвестиции, за кои се предвидува дека ќе бидат главни носители на растечките активности во градежништвото, индустријата, инфраструктурните проекти и во ТИРЗ и тоа во вредност од околу 300 милиони евра, кои веќе се во фаза на постепено ефектуирање или договарање за идно реализирање“, информира Сараќини.Според Сараќини доста значајно е тоа што, со постојаното подобрување на деловната клима, макроекономската стабилност, изедначувањето на домашните со странските инвеститори, свесноста за постепеното излегување од кризата и др., ќе ги охрабри и домашните инвеститори во преземање и реализирање сопствени инвестициски потфати со користење на нивните заштеди и разните поволни кредитни линии кои што им ги нуди Владата. Во 2014 година планирани се нови 100 милиони евра, со што ќе отпочне реализацијата на кредитната линија од ЕИБ – четврта фаза.Претседателот на СКМ Азески истакна дека од една фаза на песимизам која важи за 2013 година, 2014 е година во која влегуваат со поголема доза на оптимизам. „И во 2014 година ние ќе се залагаме за што поголемо подобрување на условите за инвестирање во Македонија. Ќе предложиме да се донесе закон за поттикнување на инвестициони вложувања, со што би се поттикнале домашните инвеститори да инвестираат и во услови на криза, бидејќи тие на некој начин се стожер на нашата економија, потоа Закон за гарантен фонд, но исто така, ќе ја оживееме идејата за иницијатива за купување на акции во солунското пристаниште“, изјави Азески по средбата.Претседателот на комората на Северозападна Македонија Мендерес Кучи истакна дека на оваа продуктивна средба, која преставува сублимат на сите претходни средби што ги имаат реализирано со Министерството за економија, беше заокружена заедничката меѓусебна соработка, од која произлегоа и конкретни резултати. „Се надеваме дека и понатаму ќе ја добиваме безрезервната подршка на ресорниот министер и за сите проекти и активности што ги планираме за 2014 година, посебно поддршката на приватниот бизнис сектор, кој е многу значаен за стопанството“, истакна Кучи.Митко Алексов од ССКМ потенцираше дека во 2014 година очекуваат да продолжат позитивните движења од 2013 година, како и да има зголемено индустриско производство, зголемување на надворешната трговска размена и зголемување на извозот. „Во делот на инфраструктурните проекти очекуваме не само искористување на средствата за патна инфраструктура, туку и реализација на енергетските проекти, проектите за мали хидроцентрали и за енергетска ефикасност“, рече Алексов. /крај/
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Дурмиши: Повремените и сезонски работници добиваат законска заштита
Министерот за економија и труд, Бесар Дурмиши, денес истакна дека Законот за работно ангажирање на лица, кој започна да се применува од 1 јануари 2026 година, претставува значаен исчекор во уредувањето на пазарот на трудот и формализацијата на сивата економија.
„Тековниот период беше наменет за техничка и институционална адаптација, со цел имплементацијата на законот да биде ефикасна, усогласена и функционална во пракса. Формализацијата на сивата економија е стратешка определба на Владата и клучен сегмент од реформската агенда, бидејќи директно влијае на економскиот раст, стабилноста на јавните финансии и заштитата на работниците“, нагласи министерот.
Министерството за економија и труд, како што појаснуваат од таму, досега спроведуваше активни политики преку Оперативниот план за вработување, но анализите покажуваат дека дел од лицата остануваат надвор од формалните текови. Токму затоа, како што велат, е донесен овој закон, кој претставува суштинска реформа во повременото и сезонското ангажирање на работна сила.
Законот воведува пофлексибилен и поедноставен модел за легално ангажирање со јасна правна рамка и електронски процедури за пријавување, одјавување и уплата на придонеси. Новите правила овозможуваат ангажирање на вработени, невработени, студенти, ученици и пензионери без губење на веќе стекнати права, вклучително и социјални и детски права, паричен надоместок, пензии и права од образовниот систем.
Во првата фаза, законот ги опфаќа секторите каде сивата економија е најизразена – земјоделство, шумарство, рибарство, сместување, сервисни дејности за храна и активности во домаќинствата. Очекувањата се за формализација на до 12.000 сезонски работници во земјоделството и околу 5.400 непријавени работници во туризмот, угостителството и услугите, што вкупно опфаќа околу 17.400 лица.
„Оваа реформа носи конкретни придобивки и за работниците и за работодавачите. Работодавачите добиваат флексибилност и поедноставни административни постапки, а работниците добиваат исплата по час, придонеси за пензиско и инвалидско осигурување, дополнителен придонес за задолжително здравствено осигурување во случај на повреда или професионално заболување, како и јасна правна заштита на нивните права“, рече министерот.
Министерот Дурмиши упати посебна благодарност до Германското друштво за меѓународна соработка (ГИЗ) за експертската и техничка поддршка, како и до Агенцијата за вработување, Министерството за финансии, Управата за јавни приходи и сите други институции кои придонесоа во воспоставувањето на функционален и ефикасен систем.
Економија
Почна исплатата на „Мој ДДВ“, повик до граѓаните со погрешна сметка да ги ажурираат податоците
Управата за Јавни Приходи – УЈП ја почна исплатата на средства за скенираните фискални сметки за четвртото тримесечје од 2025 година.
За К4 – 2025 година ќе бидат исплатени вкупно 924,5 милиони денари кон 526.123 корисници на апликацијата МојДДВ.
До денес, реализирани се 184,5 милиони денари, кон 104.000 корисници на апликацијата МојДДВ. Исплатата на средствата продолжува, како се обработуваат налозите така се исплаќаат средствата на сметките на корисниците на МојДДВ.
Напомeна: во овој момент 5.292 корисници кои скенирале фискални сметки имаат внесено погрешна трансакциска сметка, поради што УЈП не е во можност да ја реализира исплатата.
„Апелираме Доколку немате добиено средства, проверете ги и ажурирајте ги податоците за трансакциската сметка директно во апликацијата МојДДВ. На тој начин УЈП ќе има точни податоци за корисникот и ќе може да изврши исплата на поврат по основ на МојДДВ“, велат од УЈП.
Економија
Божиновска: Државата воведува ред во енергетиката, усвоен Годишниот план за изградба на енергетски објекти за 2026 година
Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини денес одржа прес-конференција на која министерката Сања Божиновска ги презентираше Годишниот план за изградба на енергетски објекти за 2026 година.
Во рамки на Годишниот план за 2026 година, до Министерството беа доставени вкупно 284 иницијативи од заинтересирани инвеститори, по јавен повик објавен во септември 2025 година, со рок за поднесување до 01.10.2025, согласно Законот за енергетика. По спроведена постапка на проверка и евалуација, изработена е ранг-листа по принципот „прв дојден – прв услужен“, при што се прифатени 67 иницијативи за изградба на нови енергетски објекти за производство на електрична енергија со инсталирана моќност поголема или еднаква на 1 MW.
Прифатените проекти опфаќаат:
· 59 фотонапонски електроцентрали со вкупна инсталирана моќност од 3.014,103 MW и проценета инвестиција од 2.109.872.100 евра,
· 7 ветерни електроцентрали со вкупна моќност од 907,7 MW и инвестиција од 1.180.010.000 евра,
· 1 когенеративна гасна електроцентрала со инсталирана моќност од 495 MW и инвестиција од 445.500.000 евра.
Вкупната инсталирана моќност на објектите опфатени со Планот изнесува 4.416,803 MW, а вкупната проценета вредност на инвестициите е 3.735.382.100 евра.
Значаен сегмент од Планот се системите за складирање на електрична енергија, кои се клучни за стабилноста и флексибилноста на електроенергетскиот систем. Во Планот се опфатени:
· 77 интегрирани складишта во склоп на постоечки или нови електроцентрали, со вкупна инсталирана моќност од 1.389,68 MW и капацитет за складирање од 3.465,96 MWh,
· 19 изолирани складишта со инсталирана моќност од 637,518 MW и капацитет од 1.494,746 MWh.
Вкупно, Планот опфаќа 96 складишта на електрична енергија, со вкупна моќност од 2.027,198 MW, капацитет од 4.960,706 MWh и проценета инвестиција од 1.984.282.400 евра.
Дополнително, во Годишниот план се вклучени и 56 енергетски објекти од општинските енергетски планови доставени од 7 единици на локалната самоуправа – Македонски Брод, Лозово, Дебрца, Кавадарци, Куманово, Брвеница и Кочани. Станува збор за фотонапонски електроцентрали со вкупна инсталирана моќност од 51,8795 MW, како и 61 складиште на електрична енергија со вкупна моќност од 27,6792 MW и капацитет од 117,56 MWh, што ја нагласува улогата на локалните самоуправи во енергетската транзиција.
Во Планот се вклучени и прелиминарни мрежни и пазарни анализи од нацрт–Интегралната студија, која согласно Законот ја изработуваат ОПС МЕПСО АД и ОДС Електродистрибуција ДООЕЛ, во соработка со Министерството. Анализите обезбедуваат стабилност на системот, N–1 сигурност, како и пресметки за инвестициските трошоци и роковите за приклучување на новите енергетски објекти, вклучително и потребите од дополнителни мрежни инвестиции.
„Нашата цел е јасен баланс – економски развој, заштита на животната средина и силен јавен интерес. Ова се документи што внесуваат ред, сигурност и долгорочна визија во енергетиката“, нагласи Божиновска.

