Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) одобри во средата двегодишна програма за помош на Украина во износ од 17 милијарди американски долари.

Пакетот помош од ММФ ќе овозможи моментално исплаќање на 3,2 милијарди долари за прозападната влада во Киев и деблокирање на кредитите од други извори во износ од 15 милијарди долари со цел да се стабилизира економијата на земјата којашто влезе во најголемата криза од прогласувањето на независноста во 1991 година.

Извршната директорка на ММФ, Кристин Лагард прозна дела програмата на помош на ММФ е соочена со ризици вклучително и поради проблематичната способност да ги спроведат политички непопуларните мерки и реформи коишто се неопходни за воспоставување на финансиски ред во земјата.

„Натамошната ескалација на тензиите со Русија и немирите на истокот од земјата особено претставуваат значителен ризик за економските прогнози”, истакна Лагард во соопштението.

Во меѓувреме проруските поборници на федерализацијата на Украина коишто не ги признаваат прозападните власти во Киев под контрола ставија нови згради на локалните власти во источните области, што е нов сигнал дека Киев нема контрола врз индустриската област којашто се граничи со Русија.

Кризата во Украина избувна, по започнувањето на безредијата во ноември 2013 година откако поранешните власти го суспендираа потпишувањето на спогодбата за придружување со ЕУ, која Украина ја потпиша во март 2012 година, а договорија и сеопфатна спогодба за слободна трговија. Брисел сакаше да ги потпише овие договори на самитот Источно партнерство што се одржа на 28-ми и 29-ти на ноември 2013 во Вилнус, меѓутоа претседателот Виктор Јанукович и премиерот Микола Азаров решија привремено да го суспендираат потпишувањето на Спогодбата, правдајќи ја својата одлука со лошата економска состојба на земјата.

Според нив, на Украина тогаш и’ беше потребна помош до 20 милијарди евра, а Јанукович оцени дека ветените 610 милиони евра од ЕУ условени со потпишување договор со Меѓународниот монетарен фонд се недоволни за да ги покријат загубите што ќе бидат предизвикани од намалувањето на трговијата со Русија, и недоволни да ја спасат Украина од банкрот. Веќе во декември тогашната украинска влада во Москва потпиша договор со кој од Русија доби заем од 15 милијарди долари од кои првата транша од милијарди долари беше уплатена веднаш, а цената на рускиот гас за украинските потрошувачи беше намалена за третина.

Меѓутоа тоа предизвика револт кај опозицијата која го обвини Виктор Јанукович дека ја свртува Украина кон Русија и ја оддалечува од Европската унија, којашто организираше масовни протести кои завршија со насилна пресметка со власта во којашто загинаа околу стотина лица и опозицијата ја презема власта.

Откако дојдоа на власт, новите власти во Киев не го исплаќаат долгот за гас кон Русија ниту по намалени цени, а Москва во меѓувреме ги укина сите попусти за оваа земја, така што сега Украина должи најмалку 2,2 милијарди долари за гас.

Украинската економија, исто така, може дополнително да страда и поради затворањето на рускиот пазар, како поради западните санкции, кој е главната дестинација за украинските производи кои немаат пласман на западните пазари.

„Сé што ја поткопува економската ситуација во Украина го загрозува спроведувањето на програмата што воедно е и причина поради којашто силно ги поттикнуваме страните да преговараат и да се договорат”, изјави Лагард за медиумите по седницата на бордот на ММФ кој го одобри пакетот помош за Украина.

ММФ во средата ги намали процените за раст на руската економија предупредувајќи дека санкциите ги одбиваат инвеститорите и руската економија ја буткаа кон рецесија. Истовремено, Фондот за Украина предвиде економски пад од околу 5 отсто за 2014 година, додека новите власти во Киев предвидуваат пад од 3 процента. Според ММФ, следната 2015 година Украина би требала да забележи економски раст од 2 отсто, односно 4 до 4,5 отсто во следните години. Надворешниот долг во 20114 година би требало да порасне околу 100 отсто до бруто домашниот производ (БДП) поради кредитите и девалвација на валутата.

Одлуката на ММФ треба да и’ овозможи на Украина да продолжи да ги исплатува долговите а со првата транша од две милијарди долари би требало да ги „закрпи” буџетот, се наведува во анализата на Reuters, при што се додава дека иако новата власт во Киев се обврзала на реформи како предуслов за помошта од ММФ, спроведувањето на тие мерки ќе биде отежнато поради политичката нестабилност во земјата.

Претходните две програми за помош на Украина, ММФ ги суспендираше откако украинската влада не ги исполни ветувањата.

Сега ММФ очекува од Украина реформа на енергетскиот и финансискиот сектор, вклучително и зголемување на цената за гасот за домаќинствата, а конечната цел е да се санира долгот на државната компанија „Нафтогаз” до 2018 година. Оваа компанија увезува огромни количества енергенси од Русија за потребите на домашните потрошувачи и го продаваше досега по пониски цени имајќи ги предвид руските попусти, но откако Москва ги укина создаде голем долг. Украинската влада затоа најави дека наскоро ќе ја зголеми цената на гасот за 50 отсто.

„Украина изминатите неколку седмици покажа дека може да преземе сеопфатни реформи и да се занимаа со некои долго време отворени прашања. Веруваме дека Украина има можност да ја напушти досегашната практика во даночната, монетарната и управувачката сфера”, истакнала Лагард./крај/мф/сн