Економија
Данска најскапа, Бугарија најевтина во 2013-та во ЕУ
Најскапа земја во Европската унија во 2013 година, мерено со вкупното ниво на потрошувачки цени, била Данска а најевтина Бугарија, покажува истражувањето на европското статистичко биро Eurostat презентиран во петокот.
Во Данска, така, минатата година потрошувачките цени во целина биле 40 отсто над просекот во Европската унија, што значи дека била најскапата земја во Унија. На второ место е Шведска со вкупно ниво на цените од 30 отсто над европскиот просек, додека третото место во ова рангирање го делат Луксембург и Финска со 23 отсто повисоки цени од просекот во ЕУ.
Ирска, Велика Британија и Холандија ја сочинуваат групата земји каде што нивото на цените во 2013 година се движела во границите од 10 до 20 отсто над европскиот просек.
До 10 отсто повисоки цени отколку просечните во Европската унија, забележале Белгија, Франција, Австрија, Италија и Германија, додека Шпанија од важните земји членки имала цени за 5 отсто пониски отколку во ЕУ.
Цените во распонот меѓу 10 и 20 отсто на цените под европскиот просек се регистрирани во Грција, Кипар, Португалија, Словенија, Естонија и Малта.
Забележително пониски цени од европскиот просек, од 30 до 35 отсто, минатата година забележале Чешка, Латвија, Словачка и Литванија, а во истата група е и најмладата земја членка на Европската унија – Хрватска каде што вкупното ниво на цените во 2013 година бил за точно 32 отсто под просекот во Унијата.
Групата земји со најниско ниво на цените, од 40 и повеќе проценти под европскиот просек, ја сочинуваат Унгарија, Полска, Романија и Бугарија каде што минатата година тие биле точно 52 отсто под просекот во ЕУ.
Данска минатата година, исто така, била најскапата земја во Европската унија и во категоријата храна и безалкохолни пијалаци, со цени од 40 отсто над просекот во ЕУ, а Полска, пак, била најевтината во оваа сфера, со цените за храната и безалкохолните пијалаци за 38 отсто пониски цени од европскиот просек.
Во категоријата алкохолни пијалаци и тутунски производи, највисоко ниво на цените од 78 отсто над европскиот просек во 2013 година се истакнува Ирска, додека најниско ниво на цените во ЕУ во оваа категорија имала Бугарија со 41 отсто под европскиот просек.
Облеката во 2013 година во Европската унија била најскапа во Шведска каде цените биле 30 отсто над просекот, а најниски, пак, биле во Унгарија со 25 отсто под европскиот просек.
Потрошувачката електроника лани била најскапа во Данска, Купар и Малта каде нејзините цени биле 13 отсто на европскиот просек, додека најевтина била во Полска, каде нејзините цени биле за 14 проценти пониски од просекот во Европската унија.
Во категоријата на опрема за личен транспорт цените повторно биле највисоки во Данска, каде што биле 55 отсто над оние во ЕУ, а најниски биле во Чешка со 19 отсто под просекот.
Данска во 2013 година предничела и со нивото на цените во рестораните и хотелите со 49 отсто над европскиот просек. Во оваа категорија Бугарија повторно е најевтина во Европската унија со цените во хотелите и рестораните кои за 53 отсто се пониски од просечните во оваа услужна дејност во Европската унија./крај/мф/сн
Извор: Eurostat
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Македонски производи во износ од 15,5 милиони евра извезени преку мрежата на Лидл во 2025 година
Извозот на македонски производи во 2025 година преку продажната мрежа на Лидл достигна 15,5 милиони евра, што е јасен показател за извозниот потенцијал на домашните производи и можноста за пласман на европските пазари што ја нуди Лидл. Ова претставува огромен раст, во споредба со 5 милиони евра извоз во 2024 година и 570 илјади евра во 2023 година.
Странските пазари најголем интерес покажаа за трпезното грозје, од кое беа реализирани приходи од 3,3 милиони евра, а имаше најголем пласман во Полска. Одлични резултати имаше и од извозот на јагнешко месо во Бугарија, чија продажба донесе прилив од 2,2 милиони евра.
Дека свежото овошје и зеленчук се еден од домашните извозни адути покажа податокот според кој од вкупниот износ од 15,5 милиони евра, во минатата година беше реализиран извоз од 5 милиони евра. Преку мрежата на Лидл се извезени 15 вида од овие земјоделски култури, од преку десет добавувачи. Петте најизвезувани производи беа грозје, зелка, пиперка, моркови и домати, кои одлично поминаа во Бугарија, Германија, Романија, Полска, Словачка, Србија, Чешка и други земји. Во рамки на редовниот извоз од 7 милиони евра доминираа конзервираните производи, со остварени продажби во странство од 5,8 милиони евра, по што следуваат кондиторските, млечните производи, како и виното и пијалаците.
„Постои голем потенцијал за извоз на македонските производи. За нас во Лидл е успех што можеме да ги поддржиме и да бидеме мост за македонските производи кон европските пазари. Постојано соработуваме со производители од земјава и сме особено горди што на десетици компании можеме да им помогнеме во процесите на сертификација, зголемување и унапредување на капацитетите за производство и да овозможиме извоз на европските пазари“ изјави Стефан Георгиев, комерцијален директор на Лидл Северна Македонија.
Преку иницијативата „Македонска недела“, Лидл во претходните две години организираше 22 промоции во маркетите во Бугарија, Словенија, Србија и Хрватска, со понуда на над 70 македонски производи од 17 добавувачи и над 2.200 палети производи, правејќи ги многу повидливи и препознатливи за странските потрошувачи.
Лидл се позиционира како сериозен и значаен партнер на македонската економија, со мерливи резултати во извозот на домашни производи и конкретна поддршка на домашните компании. Со отворањето на маркети низ целата земја компанијата очекува зајакната соработка со домашните производители, со цел на потрошувачите да им понуди широк спектар на квалитетни производи по пристапни цени.
(ПР)
Економија
Забрзување на енергетската транзиција: Јасен план и координиран пристап – одржан состанок на JETIP Инвестициската платформа
Денеска се одржа четвртиот координациски состанок на Инвестициската платформа за праведна енергетска транзиција (JETIP – Just Energy Transition Investment Platform), на кој клучните актери разговараа за напредокот во политиките, планирањето и регулаторните реформи што ја поддржуваат праведната енергетска транзиција на Северна Македонија.
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, г-ѓа Сања Божиновска, истакна дека во изминатиот период Министерството е фокусирано на зајакнување на политичките и планските основи неопходни за ефективна имплементација на Инвестициската платформа.
Во таа насока, подготвени се два Годишни планови за развој на енергетскиот сектор за 2025 и 2026 година, усогласени со приоритетите на праведната транзиција, кои обезбедуваат јасна краткорочна рамка за реализација на проектите и подготвеност за инвестиции.
Паралелно, Националниот план за енергија и клима ја заврши фазата на јавни консултации и влезе во завршна фаза на финализација. НЕПК ги обединува целите за декарбонизација, развојот на обновливите извори на енергија и потребите за флексибилност на енергетскиот систем, со посебен фокус на регионите погодени од транзицијата од јаглен. По неговото усвојување, Планот ќе претставува стабилна основа за јавните и приватните инвестициски одлуки.
На регулаторен план, во завршна фаза е и подготовката на Законот за обновливи извори на енергија, со чијштоo усвојување ќе се создадат услови за значително забрзување на инвестициите и исполнување на целите за декарбонизација.
Овие активности не претставуваат изолирани реформи, туку овозможувачки чекори за реализација на проектната рамка на Инвестициската платформа.
Владата уште еднаш ја потврди својата силна посветеност на праведната енергетска транзиција, поддржувајќи ја Инвестициската платформа како клучен механизам за координација, инвестиции и забрзана имплементација на реформите.
Економија
НБРМ: Усвоен Кварталниот извештај, макроекономските движења во согласност со очекувањата на Народната банка
Советот на Народната банка, на седницата одржана на 3 февруари 2026 година, го усвои Кварталниот извештај, во кој се наведува дека макроекономските показатели упатуваат на стабилни остварувања во најважните сегменти на економијата и во најголем дел се во согласност со октомвриските проекции на Народната банка. Домашната инфлација очекувано забави под влијание на забавувањето на базичната инфлација, а домашната економската активност умерено забрза. Банкарскиот сектор и натаму остварува солиден раст на депозитната база и кредитната активност, а девизните резерви се задржуваат на соодветно и сигурно ниво.
Народната банка продолжи со унапредувањето на својот оперативен инструментариум заради поддршка на ефикасното спроведување на монетарната политика. Во последниот квартал од 2025 година, таа изврши приспособување на оперативната монетарна рамка заради подобрување на управувањето со ликвидноста и зајакнување на монетарната трансмисија. Со измените се става посилен акцент на инструментите со пократок рок на достасување и на почестите операции, што овозможува поефикасно пренесување на монетарните сигнали до краткорочните каматни стапки на пазарот на пари, без да се менува поставеноста на монетарната политика.
Во Кварталниот извештај се наведува дека во четвртото тримесечје од 2025 година годишната стапка на инфлација изнесуваше 4,2%, што претставува очекувано забавување. Инфлацијата за целата 2025 година, во просек, изнесува 4,1%, што е близу до октомвриските согледувања. Според октомвриските оцени, за 2026 година и на среден рок се очекува забавување на инфлацијата и постепено враќање кон историскиот просек. Сепак, и понатаму постојат одредени ризици, при што главните извори на неизвесност се поврзани со движењата на цените на примарните производи на светските берзи, геополитичките тензии и процесите на трговска фрагментација, како и со одредени домашни фактори што влијаат врз побарувачката.
Во третиот квартал од 2025 година, реалниот годишен раст на бруто домашниот производ забрза и од 3,5% во претходното тримесечје се искачи на 3,8%, што е малку повеќе од оцената во рамките на октомврискиот циклус проекции. Според основното сценарио од октомври, за целата 2025 година се очекува забрзување на економскиот раст којшто би изнесувал 3,5% (3,0% во 2024 година), а во 2026 година, како и на среден рок дополнително би се засилил и би достигнал 4,0%.
На крајот на 2025 година, нивото на девизните резерви достигна 4.920,5 милиони евра и според сите релевантни показатели, обезбедува соодветна поддршка за одржување на стабилноста на домашната валута.
Податоците од монетарниот сектор укажуваат на натамошна солидна кредитна поддршка за економијата и зајакнување на депозитната база на банките. Во четвртиот квартал од 2025 година, годишниот раст на вкупните кредити изнесуваше 13%, при годишен раст и на депозитите од 10%, што е малку над нивото проектирано за крајот на годината.
На седницата, Советот на Народната банка разгледа и други точки поврзани со тековното работење на Банката.

