Економија
И велесилите банкротираат
Германија, Велика Британија, Русија, Франција, Шпанија, Аргентина, Исланд се познати и како држави кои банкротирале и преживеале
Германија, Велика Британија, Русија, Франција, Шпанија, Аргентина, Исланд се познати и како држави кои банкротирале и преживеале.
При банкрот една држава запаѓа во неможност да си ги сервисира долговите. Потоа на колена ги моли доверителите да и ги простат, намалат, репрограмираат или одложат долгувањата. Следуваат преговори, во кои должникот вообичаено е принуден да ги прифати наметнатите услови. Граѓаните во банкротираната држава се соочуваат со хиперинфлација, намалување на вредноста на домашната валута, раст на невработеноста, а државата го губи својот углед во светот и се помали се шансите некој во иднина да и позајми пари.
Германија во изминатите сто години два пати банкротирала. И тоа два пати поради војна. Во 1920 потклекна под тежината на репарациите наложени со Договор од Версај за завршувањето на првата светска војна. Резултат беше хиперинфлација во која ни за 100 милијарди марки не можеше да се купи килограм леб. Кризата го роди нацизмот, а Германија, со речиси целосно уништена инфраструктура, повторно беше на колена во 1945 година, по втората светска војна. Сепак успеа да се издигне до најголем извозник на светот.
Кога се зборува за велесили со празна каса, изненадува фактот што Велика Британија дури во 2006 година на САД и го исплати повоениот долг од 4,34 милијарди долари. Треба да се нагласи дека 4,34 милијарди долари од 1945 година сега вредат околу 140 милијарди долари. Севкупната британска економија во 1945 година вредела само половина од оваа сума, а целото обединето кралство пет години по втората светска војна работело за исплата на долгот.
Низ историјата повеќе пати се покажа дека Русија спаѓа меѓу финансиски најкомпликуваните држави на светот. Една од потешките кризи се случи 1998 година. Поради азиската криза, значајно се намали побарувачката по суровини, вредноста на рубљата падна, а инфлацијата за помалку од една година скокна за 100 проценти. Русија беше пред банкрот и на врвот на кризата во 2008 година, но засега добро се држи.
Франција според историските податоци во периодот од 1500 и 1800 година банкротирала осум пати, а последниот финансиски крах завршил со Француската револуција.
Шпанија, секако знае, како е да се биде без пари. Таа е прва држава на светот што банкротирала и тоа во 1557 година. Ова и се повторило уште три пари во период од 40 години, а банкротирала уште седум пати во деветнаесеттиот век.
Аргентина во 2001 година имаше долг од 145 милијарди, а вредноста на пезосот паѓаше од ден на ден, слично како на југословенскиот динар за време на владеењето на Слободан Милошевиќ. Јужноамериканската држава две години се обидуваше да се справи со кризата, за на крајот да прогласи банкрот. По преговорите, доверителите на Аргентина и простија 75 насто од долговите.
Последната криза го фрли на колена Исланд. Исландската круна стапа речиси безвредна, а земјата не можеше да си ги плаќа долговите. Проблемот со таа островска држава е дотолку поголем што Исланд зависи од увозот на стоки, а нема со што да ги плати.
Се погласни се најавите дека на државиве што веќе го искусиле банкрот, може да им се придружат и Грција, Хрватска, Ирска./крај/це/мп
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
За една година поскапеа и кафаните: угостителските услуги зголемени за 3,5 проценти
Цените на угостителските услуги во декември 2025 година се зголемени за 3,5 проценти во споредба со истиот месец лани, покажуваат податоците на Државен завод за статистика.
На годишно ниво, односно во периодот јануари – декември 2025 година во однос на истиот период од 2024 година, угостителските услуги се поскапени за 4,8 проценти.
Истовремено, статистиката покажува дека во декември нема промени во однос на претходниот месец. Цените на угостителските услуги останале на исто ниво како и во ноември 2025 година.

Фото: unsplash
Економија
МФ: Пласирани над 224 милиони евра за поддршка на инвестиции кон компаниите, исплатена нова транша од Буџетот кон Развојната банка
Министерството за финансии од Буџетот изврши исплата нова транша во вредност од 424,9 милиони денари или 6,9 милиони евра кон Развојната банка за поддршка на домашните компании.
Со исплатата на оваа транша вкупната поддршка на државата кон домашната економија изнесува 13,8 милјарди денари или 224,3 милиони евра од вкупно планираните 250 милиони евра за поддршка на домашните компании, велат од Министерството за финансии.
„Владата ги обезбеди овие средства преку кредитна линија од Унгарската експорт-импорт банка со цел поддршка на домашната економија. Поддршката се состои од пласман на средства по поволни услови за компаниите во насока на реализација на приватните инвестиции, со што тие ќе обезбедат сопствен развој и поттикнување на економскиот раст. Средствата се пласираат до крајните корисници преку деловните банки, каматната стапка е 1,95% годишно, рокот на отплата е до 15 години и грејс период до 3 години.
Вкупниот буџет за поддршка на домашните компании предвидени во Буџетот изнесува 250 милиони евра, а вредноста на инвестицискиот циклус се проценува на околу 300 милиони евра“, се додава во соопштението на Министерството за финансии.
Економија
Мицкоски најави построги казни за супермаркетите што го кршат законот: „Ако така продолжат, ќе мора да стават клуч на врата“
Премиерот Христијан Мицкоски оцени дека годишната инфлација ќе се движи околу четири проценти, најавувајќи засилени инспекциски контроли и законски измени со значително повисоки казни за трговските ланци што ги прекршуваат правилата за нефер трговски практики.
Одговарајќи на новинарско прашање, Мицкоски изјави дека ваквите проекции за инфлацијата се присутни веќе со месеци и дека Владата активно делува преку зачестени контроли на инспекциските служби.
„Ќе предложиме законски измени со многу поголеми казни за сите ланци на супермаркети коишто го изигруваат законот за нефер трговски практики. За некои од ланците веќе имаме докази и мислам дека ако така продолжат, ќе мора клуч да стават на врата“, изјави премиерот.

