Економија
И велесилите банкротираат
Германија, Велика Британија, Русија, Франција, Шпанија, Аргентина, Исланд се познати и како држави кои банкротирале и преживеале
Германија, Велика Британија, Русија, Франција, Шпанија, Аргентина, Исланд се познати и како држави кои банкротирале и преживеале.
При банкрот една држава запаѓа во неможност да си ги сервисира долговите. Потоа на колена ги моли доверителите да и ги простат, намалат, репрограмираат или одложат долгувањата. Следуваат преговори, во кои должникот вообичаено е принуден да ги прифати наметнатите услови. Граѓаните во банкротираната држава се соочуваат со хиперинфлација, намалување на вредноста на домашната валута, раст на невработеноста, а државата го губи својот углед во светот и се помали се шансите некој во иднина да и позајми пари.
Германија во изминатите сто години два пати банкротирала. И тоа два пати поради војна. Во 1920 потклекна под тежината на репарациите наложени со Договор од Версај за завршувањето на првата светска војна. Резултат беше хиперинфлација во која ни за 100 милијарди марки не можеше да се купи килограм леб. Кризата го роди нацизмот, а Германија, со речиси целосно уништена инфраструктура, повторно беше на колена во 1945 година, по втората светска војна. Сепак успеа да се издигне до најголем извозник на светот.
Кога се зборува за велесили со празна каса, изненадува фактот што Велика Британија дури во 2006 година на САД и го исплати повоениот долг од 4,34 милијарди долари. Треба да се нагласи дека 4,34 милијарди долари од 1945 година сега вредат околу 140 милијарди долари. Севкупната британска економија во 1945 година вредела само половина од оваа сума, а целото обединето кралство пет години по втората светска војна работело за исплата на долгот.
Низ историјата повеќе пати се покажа дека Русија спаѓа меѓу финансиски најкомпликуваните држави на светот. Една од потешките кризи се случи 1998 година. Поради азиската криза, значајно се намали побарувачката по суровини, вредноста на рубљата падна, а инфлацијата за помалку од една година скокна за 100 проценти. Русија беше пред банкрот и на врвот на кризата во 2008 година, но засега добро се држи.
Франција според историските податоци во периодот од 1500 и 1800 година банкротирала осум пати, а последниот финансиски крах завршил со Француската револуција.
Шпанија, секако знае, како е да се биде без пари. Таа е прва држава на светот што банкротирала и тоа во 1557 година. Ова и се повторило уште три пари во период од 40 години, а банкротирала уште седум пати во деветнаесеттиот век.
Аргентина во 2001 година имаше долг од 145 милијарди, а вредноста на пезосот паѓаше од ден на ден, слично како на југословенскиот динар за време на владеењето на Слободан Милошевиќ. Јужноамериканската држава две години се обидуваше да се справи со кризата, за на крајот да прогласи банкрот. По преговорите, доверителите на Аргентина и простија 75 насто од долговите.
Последната криза го фрли на колена Исланд. Исландската круна стапа речиси безвредна, а земјата не можеше да си ги плаќа долговите. Проблемот со таа островска држава е дотолку поголем што Исланд зависи од увозот на стоки, а нема со што да ги плати.
Се погласни се најавите дека на државиве што веќе го искусиле банкрот, може да им се придружат и Грција, Хрватска, Ирска./крај/це/мп
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Рекордни приходи од концесиски надоместоци во 2025 година
Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини информира дека наплатата на концесискиот надоместок за експлоатација на минерални суровини во 2025 година достигна историски највисоко ниво.
„Наплатата за 2025 година, со вкупни 1.223.455.203,00 денари, претставува историски напредок и силна основа за понатамошно подобрување на системот на концесии во Република Северна Македонија“, соопшти Министерството.
„Овие резултати се директна последица на посветените активности на Министерството за подобрување на наплатата и зајакнување на контролата врз обврските на концесионерите, вклучувајќи: засилени инспекциски контроли и теренски проверки, испраќање писмени опомени и прекршочни постапки за доцнење со обврските, едностран раскин на 46 договори со концесионери кои не ги исполнувале законските обврски (неплаќање, еколошки прекршоци, неовластено проширување на полиња, пренос на концесија спротивно на законот), стапување во сила на новиот Тарифник од 1 јануари 2025, кој го зголеми износот на концесиски надоместок до 100% и подобра координација меѓу Министерството и општините“, се наведува во соопштението.
Во него се додава деја зголемената наплата директно придонесува за зголемување на буџетите на општините каде работат концесионерите, како и на државниот буџет.
„Зголемената наплата овозможува: значително зголемени буџети на општините во кои работат концесионерите, инвестиции во комунална инфраструктура, поддршка на енергетската транзиција и проекти за обновливи извори и поголеми средства за заштита на животната средина“, појаснува Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини.
Економија
„Лукоил“ го продава имотот во странство на американска компанија
Рускиот енергетски гигант „Лукоил“ ќе го продаде поголемиот дел од својот странски имот на американската инвестициска фирма „Карлајл“, објави денес одделот за односи со јавноста на „Лукоил“. Одлуката следува по воведувањето санкции од страна на САД врз руската нафтена компанија во октомври.
САД воведоа санкции врз „Лукоил“ и „Роснефт“, во октомври лани, замрзнувајќи ги американските средства на „Лукоил“ и заканувајќи се со секундарни казни за странските субјекти што работат со нив. Санкциите, првите такви мерки наметнати од втората администрација на Трамп, се дизајнирани да извршат притисок врз Москва да се согласи на мировни преговори во Украина, со оглед на тоа што приходите од фосилни горива играат клучна улога во одржувањето на воените напори на Русија.
Договорот со „Карлајл“ не ги вклучува средствата на „Лукоил“ во Казахстан и сè уште чека одобрение од Министерството за финансии на САД, соопшти руската компанија, додавајќи дека разговорите со други потенцијални купувачи се во тек.
Вредноста на договорот не беше откриена, иако меѓународниот имот на „Лукоил“ се проценува на вредност до 22 милијарди долари.
„Лукоил“ е втор по големина производител на нафта во Русија и една од најголемите компании во земјата, со учество од 2 проценти од глобалното производство на нафта. Покрај удели во нафтени полиња во Казахстан, Узбекистан, Блискиот Исток, Африка и на други места, „Лукоил“ управува и со три рафинерии за нафта во Европа и стотици бензински пумпи низ целиот свет, вклучително и во САД.
Администрацијата на Трамп претходно одобри ослободување од санкции за бензинските пумпи на „Лукоил“ во странство додека продажбата беше во тек. Швајцарската трговска куќа „Гунвор“ првично беше заинтересирана за купување на средствата на компанијата во странство, но ја повлече својата понуда во ноември откако Министерството за финансии на САД ја опиша како „кукла на Кремљ“.
Економија
Божиновска на серија средби со амбасадори: меѓународна соработка за енергетска сигурност
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска оствари серија билатерални средби со претставниците на дипломатскиот кор во земјава. Меѓународната соработка и партнерствата со пријателските земји се клучни за обезбедување на безбедна и одржлива енергетска иднина за нашата земја, истакна Божиновска.
Продлабочувањето на енергетската соработка беше фокус на средбата на министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска со амбасадорката на Литванија, Вилма Дамбраускиене. Акцентот беше ставен на размената на искуства во енергетската транзиција и напредокот на нашата земја на тој план, како и реализација на проекти од енергетскиот сектор во насока на еколошка, економска и социјална одржливост.
Божиновска, на средбата ја истакна посветеноста на Министерството да обезбеди услови за земјата да се насочи кон енергетски одржлив амбиент.
Во рамки на средбите, министерката Божиновска разговараше со амбасадорот на Австрија во Република Северна Македонија Н.Е. Мартин Памер, при што беа разменети мислења за енергетските политики, енергетската транзиција и можностите за австриски инвестиции и експертска поддршка во развојот на одржливи енергетски проекти.
На средбата со амбасадорката на Народна Република Кина во земјава, Џианг Сиаојан се разговараше за размена на искуствата меѓу двете земји, при што беше истакната подготвеноста од кинеска страна за примена на нивните практики во справување со загадување на воздухот и примена на обновливи извори на енергија.
На средбата со амбасадорката на Украина во земјава, Лариса Дир, министерката Божиновска ги презентираше конкретните чекори коишто се преземаат со цел исполнување на европските енергетски стандарди и интеграција во заедничкиот пазар на ЕУ. При тоа, министерката Божиновска ја нагласи подготвеноста на нашата земја да помогне во напорите за заздравување на украинскиот енергетски сектор.
Билатералните средби коишто Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини ги реализира се потврда за посветеноста на Министерството во насока на остварување на визијата за чиста, праведна и одржлива енергетска иднина

