По одземањето на дозволата за работа

Платите на вработените, Фершпед годишно го чинат 4,4 милиони евра. Сега, кога има забрана за работа, што ќе одлучи менаџментот? Ако отпушта, ќе се соочи со потенцијален револт на работниците-акционери од што може да произлезе понуда на акциите на берзата. Тоа ќе значи дека некој непосакуван за внатрешните акционери може да влезе во игра. Ваквото сценарио, со вакви ниски цени, многумина ќе се обидат да го валоризираат… Како и да е, актуелните основачи на Фершпед сега се пред големо искушениеПишува: Владо ХРИСТОВЦаринската управа го одзеде решението на Фершпед за царинско застапување. Ова решение за одземање е изготвено по еден процес во кој со однос топло-ладно Царинската управа повеќе од една година наназад го држи Фершпед  во неизвесност. Иако пред еден месец беше изготвено решение за мандатна казна од 10.000 евра за царински прекршоци (кои за Фершпед се технички грешки поради голем обем на работа), Царината сепак реши дека Фершпед не може да се толерира и дека постои основа за одземање на неговата лиценца за основната дејност – застапување компании во царински постапки. За да добие чувство пошироката читателска публика што значи Фершпед во сферата на царинските работи, треба да се знае следново: Фершпед покрива повеќе од 30% од пазарот со шпедитирање во земјава. Преку Фершпед годишно поминуваат повеќе од 30% од сите стоки кои нашата економија ги разменува со светот. Фершпед по сите критериуми е најголемата македонска шпедиција која вработува речиси 500 лица. Компанијата за 2008 г. ì платила повеќе од 1,4 милијарди денари на Царинската управа. Во администрацијата на Фершпед направиле сериозни пропусти во своето работење додека правеле декларации за стоки кои влегуваат во земјава. Царинската управа се посомневала, и по ригозорни контроли и постапки на објаснувања и докажувања е утврдено дека не се работи само за “технички”, туку за “суштински” пропусти кои не биле правени “кампањски” заради обемна работа, туку биле правени “системски”. Сега Фершпед има на располагање други правни мерки и средства и останува да видиме што ќе оценат надлежните институции во натамошната постапка.ШТО СЕГА?Фершпед ја доживеа судбината на Макошпед – доби забрана за вршење дејност во рок од една година. Што во тој период ќе работат речиси 500 луѓе вработени во Фершпед? Дали ова за нив ќе значи прекини на работните ангажмани, односно народски кажано – ќе добијат откази? Ако не добијат откази, што ќе работат, зашто фирмата не може да ја работи основната дејност цела година? И, доколку не добијат откази, од кои пари ќе добиваат плата зашто фирмата нема да генерира приходи?Ова се клучните прашања на кои треба да се бараат одговори сега. Доколку вработените добијат откази, тие ќе треба да најдат извори на егзистенција за да преживеат една година. Од што ќе живеат? Фершпед е компанија со висок углед во Македонија и важи за фирма во која вработените се добро платени. Многумина од нив ги наследиле работните места од своите пензионирани родители. Добар дел, пак, добиле вработување како возврат на довербата на нивните родители лојални на Штерјо Наков и на Кираца Трајковска, менаџерско дуо кое го подигнало Фершпед. Многумина од тие млади луѓе имаат обврски спрема банки по основ на кредити за автомобили, куќи, плацеви, станови, викендички…, затоа што до неодамна работеле во солидна, цврста компанија која генерира солидни приходи и добивки и во која добро заработуваат. И што сега, ако останат без работа, а ратите и каматите продолжат да доаѓаат? Навистина, сега најтешко му е на менаџментот во компанијата. Прв менаџер е синот на поранешниот најголем акционер Штерјо Наков, основач на Фершпед. Сега откако Наков се пензионираше и ги подели своите акции на своите двајца синови, останува тие да одлучуваат за суштински важни работи за иднината на компанијата. КАКО ОВА ЌЕ ВЛИЈАЕ ВРЗ АКЦИЈАТА НА ФЕРШПЕД? Фершпед беше една од најпосакуваните акции на Македонската берза. Оваа акција еден момент достигна цена и повисока од 400.000 денари, што беше највисока во споредба со сите други акции. Фершпед е компанија со само 18.113 акции со книговодствена вредност повисока од 170.000 денари, што значи дека капиталната вредност на компанијата изнесува околу 50 милиони евра. Во таа компанија крупните акционери поседуваат заедно помалку од 40% од сите акции со право на глас, а поголемиот дел од акциите ги поседуваат вработените или нивните родители кои се пензионирани работници на Фершпед. Заедничко за сите нив е што имаат голема доверба во Штерјо Наков, поранешниот прв човек на Фершпед. Досега за довербата тој им возвраќал со високи и редовни плати, придобивки, вработувања за нивните деца, сè со цел да ја стекне нивната доверба на секое акционерско собрание. Но, како ќе биде отсега?Што ако секнат приходите на семејствата кои со години наназад егзистираат од Фершпед? Дали ова нема да направи паника и нема да ја разниша довербата во поранешниот прв човек на Фершпед и во неговиот наследник кој сега е на чело на компанијата? И дали тие луѓе во очај и паника нема да посегнат и да ги понудат на берза своите акции? Или барем на некој што е подготвен да плати повеќе за нив? Многу прашања, засега нема одговори. Како и да е, ова сценарио не смее да се исклучи. Фершпед е гигант и повеќе од сигурно е дека никој не сака да го уништи, туку дека многумина сакаат да ја контролираат или поседуваат најсилната инфраструктура за царинско посредување во Македонија.Дали може да очекуваме цената на акцијата на Фершпед да почне да расте во услови кога сите очекуваат да паѓа поради тоа што компанијата ќе изгуби најголем дел од своите приходи во претстојните 365 дена. Дали ќе видиме непријателско превземање на Фершпед? Сите овие прашања се отворени, колку и да изгледаат неверојатни. Само да не заборавиме. Акумулираната нераспределена добивка на групата Фершпед изнесува повеќе од 1,4 милијарди денари. За што ќе се користат сега тие пари? И да не заборавиме дека за еден квартал платите на вработените во Фершпед изнесуваат 1,1 милиони евра. Значи, во наредните 365 дена се потребни барем 4,4 милиони евра по таа основа, за да се задржи довербата кај потенцијално “нервозни” иматели на акции. Како и да е, сите се пред големо искушение…

Податоци за групата Фершпед за 2008 година -Добивка по акција – 12.505 денари-Акумулирана добивка – 1,44 милијарди денари-Вкупни приходи на групата Фершпед – 6,5 милијарди денари-Добивка на групата – 223,2 милиони денариНајголеми акционери:1.Драган Наков 11,8%2.Сашо Наков 11%3.Кираца Трајковска 10,6%4.Ист инвестор (Инвестициски фонд) 5,8%Факти Лани Фершпед на Царинската управа ì платил 1,4 милијарди денари.Групата Фершпед на крајот на 2008 г. вработувала 807 лица, а 467 се вработени во шпедицијата Фершпед.Фершпед поседува96,7% од сите акции во Сковин51,6% од сите акции во Лотарија на Македонија65,6% од сите акции во Хотели Метропол Охрид100% од Фершпед Брокер (брокерска куќа со големо овластување основана со 500.000 евра)Долгорочни обврски на ФершпедНа крајот на 2008 г. долгорочните кредитни обврски на групата Фершпед спрема домашните банки изнесуваат 394,8 милиони денари. Од тоа долгорочните обврски спрема Комерцијална банка се 294,6 милиони денари, а спрема Охридска банка се 78,3 милиони денари.