Објавена е првата авторска книга со студии за македонскиот јазик и философијата, со акцент на македонската терминологија.

„Матица македонска“ објави едно од клучните дела со коишто го одбележува својот 35-годишен јубилеј – книгата „За македонскиот јазик и философијата“ од академик Витомир Митевски, потпретседател на Македонската академија на науките и уметностите. Ова дело е резултат на долгогодишното истражување на Митевски, посветено на оваа проблематика, со повеќестран приод кон јазикот како изразно средство во различни области, а во прв ред како медиум за изразување на апстрактни содржини.

– Ова дело на акад. Витомир Митевски претставува значаен прилог во нашата наука и култура, особено поради иновативните решенија во повеќе области, оценува во рецензијата, академик Ѓорѓи Поп Атанасов.

Еден дел од трудовите во книгата „За македонскиот јазик и философијата“ ја иследуваат генезата на македнската апстрактна терминологија која води кон нејзините корени во кирилометодиевската традиција. Бројните примери на преводи од грчки на теолошки и философски дела низ вековите покажуваат дека македонскиот јазик постапно се изградувал на тој план со што се подготвувал за завршната фраза на кодификација како модерен книжевен јазик на кој може да се изразат најсложените идеи од различни области. Како што укажува Митевски, сведоци за тоа посебно се објавените преводи кои се појавија во последниве три децении.

Некои од текстовите во книгата се посветени на поединечните философски поими кои нашле свој соодветен терминолошки израз. Тука во прв ред е обработен поимот на философијата во духот на кирилометодиевската традиција, а одделно се расправа и за посебните термини како што се: философија, доблест, благовремие итн. Се истражуваат и употребата и значењето на традиционалните епитети во епската поезија кои го изразуваат односот кон светот на другите како и проблемот на именувањето на земјите и народите кој претставува одраз на односот на народите едни спрема други. Посебно место во изданието зазема истражувањето на крупните поими од античката философија како што се душата, љубовта, светот и други, а исто така и нивниот јазичен израз во македонскиот јазик.

Со оглед на фудаменталното место на македонскиот јазик во истражувањата коишто резултираат со оваа, најнова книга на академик Витомир Митевски, но и со темелитиот, иновативен пристап во нив, „За македонскиот јазик и философијата“, веќе се издвојува како една од клучните публикации за македонистиката во овој период. Со своите над триесет книги, Митевски е еден од македонските филозофи со најголем научен опус, а со неговата посветеност на македонистичките теми, вклучително и долгогодишната посветеност на творештвото на Григор Прличев, меѓу нашите современици филозофи, тој има остварено и најголем влог во македонистиката.

По повод својот јубилеј, 35 години постоење, „Маица македонска“ најавува дека ќе бидат објавени голем број клучни дела од македонски автори.

Единаесет романи останаа во конкуренција за наградата „Роман на годината“ што ја доделува Фондацијата за унапредување и промоција на културните вредности „Славко Јаневски“.

Жири комисијата во состав Калина Малеска (минатогодишна лауреатка и претседателка на жирито), Иван Антоновски, Ивана Трајаноска, Иван Шопов и Катерина Богоева (претставничка на Фондацијата), во втората селекција ги одбраа 11-те романи што остануваат во трката за оваа престижна награда.

На годинашниот конкурс пристигнаа 46 романи. Во првата селекција беа одбрани 22 наслова.

Според пропозициите, насловот на наградениот роман и името на авторот ќе бидат соопштени на прес-конференција на 13 март што ќе се одржи во просториите на Друштвото на писателите на Македонија во Скопје.

Наградата, чиј генерален покровител е Комерцијална банка АД Скопје, а исто така е поддржана и од Министерството за култура и туризам на Република Северна Македонија, годинава се доделува 27-ми пат. Таа се состои од плакета, уникатна статуетка и паричен износ од 150.000 денари.

Минатата година наградата ја доби романот „Светот што го избрав“ на Калина Малеска, во издание на издавачката куќа „Или – или“.

Со голема донација од книги за Македонците во Албанија, издавачката куќа „Матица македонска“ денеска ќе ја заокружи иницијативата „Подари книга, подари свет“ по повод Меѓународниот ден на дарувањето книги и во рамките на чествувањето на 35-годишнината од нејзиното основање.

-Клучни книги за македонската историја, студии за македонскиот јазик, избрани дела од дел од најзначајните македонски поети и прозаисти, дела од и за македонската книжевна историја, монографски изданија за македонската култура и антологии се само дел од донацијата на „Матица македонска“ за Македонското друштво „Илинден“ од Тирана. Друштвото е формирано во 2009 година со цел да се заштити македонското национално малцинство во Република Албанија и е првото друштво на Македонци надвор од матичната држава што е рамноправен член со право на глас во Федералната унија на европските националности (ФУЕН). Донацијата од „Матица македонска“ е најголемиот и највреден дар од книги на македонски јазик што досега е даден за Македонците во Албанија, соопшти „Матица“.

Издавачката куќа информира дека Македонско друштво „Илинден“ – Тирана упатува искрена благодарност за вредната донација со македонска литература.

-Оваа значајна иницијатива претставува силна поддршка и дополнителен поттик за зачувување, негување и афирмација на македонскиот јазик, култура и идентитет меѓу Македонците во Република Албанија. Со вакви дела на солидарност и соработка се зацврстуваат културните врски и се создаваат нови можности за понатамошна поддршка и заеднички активности. Гестот и заложбата на првата издавачка куќа во самостојна Македонија, Македонците од Албанија, вклучително и младите генерации да имаат можност да читаат и да се едуцираат на македонски јазик од вредни дела, притоа осознавајќи многу за македонскиот идентитет, е од суштинско значење за нас и за остварување на нашата цел, истакнува претседателот на Македонското друштво „Илинден“ од Тирана, Никола Ѓурѓај.

Во соопштението е наведено дека донацијата од „Матица македонска“ содржи изданија што ќе можат да ги опфатат сите предели каде што живее македонското национално малцинство во Албанија и каде што Македонкото друштво „Илинден“ има активности, вклучително и преку органокот во Голо Брдо.

-Оваа акција на првата издавачка куќа во самостојна Македонија се случува во клучен период на предизвици за македонското национално малцинство во Албанија, а непосредно откако Македонското друштво „Илинден“, на 6 февруари, одбележа 17 години постоење, соопшти издавачката куќа.

Во текот на изминатите недели, во рамките на иницијативата „Подари книга, подари свет“, „Матица македонска“ донираше книги и за Друштвото на иселениците од Македонија „Егемакгоч“ во Измир, Турција,  за училиште во Света Недела, Хрватска, каде што се изучува македонскиот јазик, како и за Катедрата за македонски јазик и книжевност на Филолозофскиот факултет при Универзитетот во Љубљана

-Во ова Друштво, покрај иселеници Турци, кои иако отселени во 1957 година сѐ уште со гордост го зборуваат македонскиот јазик, членуваат и нивните потомци – до најмладите генерации родени таму во 21 век, коишто имаат желба да го научат и да зборуваат, читаат и пишуваат на јазикот на земјата од којашто потекнуваат – македонскиот, и љубовта кон него и кон Македонија да се пренесува од генерација на генерација. Само еден ден откако беше објавено дека во уште едно училиште во Хрватска, во градот Света Недела во близина на Самобор, ќе се изучуваат македонскиот јазик и култура, веќе се случи првата донација од Македонија за училиштето. „Матица македонска“ испрати голема донација од книги во Хрватска, за учениците што ќе го учат предметот Македонски јазик и култура во Света Недела. На Меѓународниот ден на мајчиниот јазик, заедно со „Алкалоид“, „Матица македонска’ донираше капитални дела за македонистиката на Катедрата за македонски јазик и книжевност на Филолозофскиот факултет при Универзитетот во Љубљана – првиот македонистички центар на универзитет надвор од Македонија. Во пресрет на јубилејот 65 години од отворањето на првиот лекторат по македонски јазик во светот, оваа донација е и првата поддршка во ваков формат упатена од Македонија до љубљанската македонистичка катедра по овој повод, соопшти „Матица македонска“.