Контакт

Култура

Свечено доделување на „Златниот објектив“ на Столе Попов

Објавено пред

Во среда, 29 мај, точно на пладне во киносалата на Кинотеката на Македонија ќе се одржи свеченото доделување на „Златниот објектив“ на големиот доајен на филмската уметност Столе Стојан Попов. Ова признание Попов го добива за својот исклучителен придонес во развојот на македонската кинематографија, плодното творештво и белегот што го остави во домашната филмска индустрија – како филмски автор, продуцент, сценарист и професор, влијателен и конструктивен во градењето на културните политики за развој на домашниот филм.

dobivaj vesti na viber

По доделувањето на „Златниот објектив“ за 2024 година, Попов ќе говори за своето филмско творештво и работно искуство преку разговор кој ќе биде модериран од страна на Илинденка Петрушева, познат филмски критичар, автор и истражувач на историјата на македонската и светската кинематографија.

Истата вечер, пак, со почеток во 20.00 часот ќе се одржи проекција на култниот ТЕТОВИРАЊЕ (1991), првиот игран филм создаден во независна Република Македонија кој, несомнено, и по својата содржина, одличните актерски достигнувања, познатите реплики и многу други нешта е впечатливо и единствено филмско дело. По проекцијата на филмот Столе Попов ќе одговара на прашања на публиката во Q&A сесија модерирана од Саша Станишиќ,и Јане Алтипармаков режисери од помладата генерација, инаку некогашни студенти на Попов кога тој беше професор на Факултетот за драмски уметности.

Оваа година Кинотеката ќе воведе уште едно признание, т.н. „Специјален Златен објектив“ наменето за луѓето кои професионално се занимаваат со филмска архивистика и кинотечна дејност. Добитник на специјалното признание на Кинотеката за 2024 година е Киро Велков, долгогодишен филмски техничар, киноапаратер и филмски архивист, а доделувањето на признанието за неговиот придонес во развој на кинотечната дејност ќе се одржи истиот ден, 29 мај во 12.00 часот, во киносалата на Кинотеката.

„Златниот објектив“ е признание кое Кинотеката, како национален филмски архив, го воведе пред повеќе од 15 години, а го доделува по повод роденденот на институцијата – 29 април 1974 година, кога е објавен Законот за формирање на кинотеката. Ова признание е наменето за филмски автори и професионалци, кои преку својот работен ангажман придонеле во создавањето, развојот, промовирањето и популаризацијата на македонската кинематографија. Досегашни добитници на ова признание биле режисерите Бранко Гапо, Трајче Попов и Кирил Ценевски, актерот и режисер Коле Ангелов, аниматорите Дарко Марковиќ и Тонкица Митровска, монтажерите Димитар Грбевски, Олга Луковска-Дончиќ и Спасе Тасевски, директорите на фотографија Драган Салковски, Љубе Петковски и Благоја Дрнков, продуцентот Панта Мижимаков, филсмките критичари Илинденка Петрушева и Благоја Куновски Доре, композиторот Љупчо Константинов, костимографите Елена Дончева и Зорица Тодорова-Младеновиќ, тон-мајсторот Глигор Паковски, сликарот Коле Манев и филмскиот работник Коста Крпач.

Столе Попов е роден 1950 година во Скопје, а во 1973 година дипломира на Академијата за театар, филм и телевизија во Белград. Снима уште како студент, а со првите документарни филмови како филмски професионалец – ОГАН (1974) и АВСТРАЛИЈА, АВСТРАЛИЈА (1977), тој веќе се етаблира како талентиран филмски творец со препознатлив стилски и естетски сензибилитет. Од 1978 година, се вработува во „Вардар филм“ – и веќе следната, 1979 година, со ДАЕ, документарецот за ромското население во Скопје – станува прв македонски автор кој е номиниран за престижниот американски „Оскар“, тогаш како претставник не само на македонскта, туку и на југословенската кинематографија во тоа време. Потоа, снима бројни рекламни филмови – за Алкалоид, ГП Маврово и ХЕК Југохром, а првиот негов игран филм – ЦРВЕНИОТ КОЊ, го реализира во 1981 година. По тоа следуваат долгометражните филмови СРЕЌНА НОВА ‘49 (1986), ТЕТОВИРАЊЕ (1991), ЏИПСКИ МЕЏИК (1997) и ДО БАЛЧАК (2014), поголем број негови менторски и продуцентски проекти, како и неговиот професорски ангажман на Факултетот за драмски уметности во Скопје. Член е на Европската филмска академија, а еден период беше и директор на државната продуцентска куќа „Вардар филм“ во тоа време.

Во 2011 година – неговите филмови (три документарни и четири играни дела) беа дигитално реставрирани и објавени во форма на ДВД-издание – што воедно беше и првиот проект за дигитална реставрација реализиран од страна на Кинотеката.

Речиси сите негови филмови – и документарните и играните – се наградувани на бројни регионални и на светски фестивали, а некои од нив – како на пример ТЕТОВИРАЊЕ и СРЕЌНА НОВА ’49 – се здобиваат и со култуен статус кај различни генерации од тогашната домашна македонска и југословенска публика, и тој статус само се зголемува и продлабочува со минувањето на времето…! Тоа е и еден од најголемите и вистински показатели за неговата авторска оригиналност и специфична филмска естетика и квалитет – заедно со неговата филмска оставштина и залог помеѓу поновите генерации на филмски автори и промислувачи на филмот кои дошле и доаѓаат по него – поттикнати, окуражени и инспирирани од неговиот длабок естетски и специфичен филмски опус, и од неговиот високо значаен стилски авторски белег кој тој го остава во македонската кинематографија…

Култура

Изјавите на oбоистката Петрушевска која беше суспендирана од работа, директорот на МОБ ги оцени како невистинити и паушални

Објавено пред

Директорот на Националната опера и балет, Оливер Арсовски, реагира на јавните изјави на првата обоистка Татијана Петрушевска, поврзани со дисциплинската постапка што се води против неа, оценувајќи ги како „невистинити и паушални“ и предупредувајќи дека со таквите тврдења ѝ се нанесува штета на институцијата и се создава искривена слика во јавноста.

dobivaj vesti na viber

„Во оваа фаза нема да изнесувам факти, бидејќи постапката е во тек, но постојат изјави од вработени и од диригентот на претставата, врз основа на кои е донесен предлогот за поведување дисциплинска постапка и решение за суспензија, согласно Законот за култура“, наведува Арсовски.

Тој додава дека не е точно оти досега против Петрушевска не биле водени постапки, бидејќи, како што тврди, во повеќе наврати членови на оркестарот побарале заштита од нејзиното однесување.

Арсовски подвлекува дека Националната опера и балет, како институција со над 500 вработени, мора да функционира врз основа на јасна хиерархија, поделба на одговорности и доследно почитување на работната етика.

„Секое отстапување директно влијае на функционирањето на целата институција. Управата не зазема страни – таа обезбедува ред, дисциплина и зачувување на уметничките стандарди“, вели директорот, посочувајќи дека нема да дозволи нарушување на работниот процес или непочитување на хиерархијата во оркестарот, каде диригентот е водечки авторитет.

Дополнително, Арсовски истакнува дека нема да дозволи лични нетрпеливости на поединци да се пренесат како непочитување кон колегите и странските соработници.

Тој нагласува дека институцијата ќе продолжи да постапува според своите правилници и законските одредби, со цел да го заштити колективот, публиката и уметничкиот интегритет на МОБ.

Во изјавата, Арсовски упати апел до Синдикатот на културата да не подлегнува на влијанија од поединци кои, како што вели, ја злоупотребуваат улогата на синдикатот, туку да продолжи да се залага за правата на колективот и достоинството на институциите.

Синдикатот вчера објави дека по 30 години работа, првата обоистка Петрушевска била незаконски суспендирана од работа и го повика министерот за култура, Зоран Љутков, да даде поддршка за вработената.

Петрушевска во својот допис до СКРМ наведува дека суспензијата ѝ била врачена по настан на проба на 16 јануари 2026 година за балетот „Мадам Бовари“, кога, според нејзиниот исказ, била таргетирана од диригентот-гостин Едуард Амбарцумјан дека не свири во темпо.

„Диригентот-гостин Едуард Амбарцумјан пред оркестарот ме обвини дека не свирам во темпо, во реакција како свесно да сака да влезе во конфликт конкретно со мене, а јас како да бев однапред зацртан таргет. Јас му одговорив дека тоа не е точно и дека „јас свирам онака како што вие диригирате“, по што тој изјави дека можел да биде и многу лош и многу добар, но сега ќе бил многу лош и ме повика да ја напуштам просторијата, по што јас побарав објаснување зошто тоа да го направам и дали го прекршив работниот процес“, раскажува.

По нејзината реакција и по забелешката на концерт-мајсторот Јане Бакевски, како што додава, пробата била прекината, а диригентот ја напуштил салата.

Според Петрушевска, истиот ден таа, заедно со Бакевски и првиот фаготист Марјан Милошевски, поднела пријава до дирекцијата за однесувањето на диригентот. Набргу по поднесувањето на пријавата, како што наведува, добила решение за суспензија со образложение за дисциплински престап од потежок карактер.

Прикажи повеќе...

Култура

„Парусион“ во МКЦ – фјужн како договор за слобода, не како жанр

Објавено пред

По 22 години континуирано присуство на домашната и регионалната сцена, ансамблот „Парусион“ повторно се враќа во Младинскиот културен центар со концерт што го надминува поимот жанр. На 28 јануари, МКЦ ќе биде простор за авторско фјужн доживување, каде што музиката не се репродуцира, туку се создава во моментот – низ ритам, колектив и продукција во живо.

dobivaj vesti na viber

Во актуелниот состав, „Парусион“ функционира како цврст, но отворен музички организам. Михаил Парушев на тапани и тапан го води ритамот како централна тема, додека околу него се испреплетуваат труба на Трајче Велков, кларинет и саксофон на Петар Колевски, гитара на Зоран Костадиновски, пијано на Јован Цветковиќ, бас на Иван Бејков, како и тарабука и перкусии на Горан Трајков. Секој од музичарите има простор за индивидуална интерпретација, но звукот секогаш се гради како заеднички чин.

За „Парусион“, фјужн не е стилска етикета, туку договор за слобода во рамки на однапред дефинирана структура. Композициите се внимателно аранжирани, но секогаш оставаат простор за импровизација, спонтаност и меѓусебен дијалог на сцена. Ритамот не е подлога, туку носител на музичката приказна – патос, завеса и продукција во исто време.

Концертот во МКЦ ќе понуди пресек од целиот творечки опус на ансамблот: од првите композиции што се свират уште од пред 22 години, преку материјалот од албумот „Агол“, кој бендот го смета за своја точка на полнолетство, до нови композиции и свежи интерпретации што публиката ќе ги слушне за првпат. Ова е музика што не е моментална, туку продукциска – создадена за да живее и да се менува во живиот контакт со публиката.

Албумот „Агол“ останува еден од клучните проекти во историјата на „Парусион“ – живо снимен материјал што ја потврди зрелоста на ансамблот и нивната доверба во колективниот звук. Токму тој пристап продолжува и денес: минимализам, јасна форма и силна енергија, без потреба од жанровски компромиси.

Настапот на „Парусион“ во МКЦ не нуди спектакл по шаблон, туку концерт како искуство – простор за заедничко слушање, движење и енергија. Ова е повик до публика што сака музика што се чувствува телесно, што се слуша внимателно и што постои само во моментот кога се изведува.

„Парусион“ настапува во МКЦ на 28 јануари. Влезниците се достапни преку: https://mktickets.mk/event/parussion/

Прикажи повеќе...

Култура

Зорица Митровиќ и Петре Димовски добитници на наградата „Гоцева мисла“ за 2026 година

Објавено пред

Од

Фондацијата за културна и научна афирмација и презентација „Македонија Презент“ ги соопшти добитниците на меѓународната награда „Гоцева мисла“ за 2026 година, која традиционално се доделува во пресрет на 4 февруари, роденденот на Гоце Делчев, и на неговата знаменита мисла: „Јас го разбирам светот како поле за културен натпревар меѓу народите“.

dobivaj vesti na viber

Добитници за 2026 година се Зорица Митровиќ од Белград (Србија) и Петре Димовски од Битола (Македонија).

На Зорица Митровиќ наградата и се доделува за личниот придонес и животното дело во афирмацијата на македонската култура и идентитет во дијаспората.

Поточно, наградата „Гоцева мисла“ ѝ се доделува на Зорица Митровиќ за нејзиниот исклучителен личен придонес и животно дело во афирмацијата, зачувувањето и развојот на македонската култура, јазик и национален идентитет во Република Србија.

Како претседателка на Здружението на Македонците „Македониум“ од Белград, Зорица Митровиќ одигра клучна улога во градењето на Здружението како современа и активна културна платформа, која покрај организацијата на традиционални манифестации, реализација на литературни, музички и уметнички проекти, активно придонесува за креативниот развој и меѓукултурната соработка помеѓу културните чинители и институции во регионален и меѓународен контекст.

Надвор од институционалното раководство, нејзиниот личен ангажман и визија се одликуваат со доследност, организираност и поширок општествен одѕив, а нејзиното дејствување е пример за постојана посветеност на културното јадро на македонската заедница во дијаспората. Нејзиниот ангажман претставува редок пример на долгорочна, систематска и визионерска работа во полза на македонската заедница, но и на поширокото мултикултурно и мултијазично општество.

На Петре Димовски наградата му се доделува за исклучителното книжевно творештво и животното дело во македонската литература.

Поточно, наградата „Гоцева мисла“ му се доделува на Петре Димовски за неговиот исклучителен и долгорочен придонес во развојот на македонската книжевност, како и за богатото и жанровски разновидно творештво кое остава трајна трага во македонската културна историја.

Тој е автор на повеќе од педесет дела – меѓу кои 21 роман, 17 збирки раскази и 7 драмски и монодрамски дела. Димовски со својот книжевен стил, тематска длабочина и континуирана творечка енергија го збогатува македонскиот книжевен канон. Неговата книжевна продукција е предмет на анализи, студии и обработки, а тој е овенчан со бројни награди и признанија, меѓу кои се: „Стале Попов“, „Ванчо Николески“, „4 Ноември“, „Прозни мајстори“, „Живко Чинго“, „Тренд“, „Вермилион“, „Крсте Чачански“ и други. Воедно, значаен е неговиот културен придонес како основач, уредник и организатор на книжевни иницијативи во Битола и поширокиот регион.

Наградата „Гоцева мисла“ е високо признание што се доделува на личности кои со својот творечки, културен и интелектуален ангажман значајно придонесуваат за афирмацијата на македонската култура, литература и духовни вредности во меѓународни рамки, како и за унапредување на културниот дијалог меѓу народите.

Досега, меѓу добитниците на наградата „Гоцева мисла“ се бројни истакнати автори, преведувачи, уметници и културни работници од различни земји, меѓу кои се: Златко Крамариќ (Хрватска), Олга Панкина (Русија), Даниела Костадиновиќ (Србија), Тања Попова (Бугарија), Звонко Танески (Словачка/Македонија), Волф Ошлис (Германија), Горан Калоѓера (Хрватска), Сабахудин Хаџиалиќ (Босна и Херцеговина), Лилјана Јанаќковиќ (Србија), Ресул Шабани (Македонија), Суат Енѓулу (Турција), Елка Наголова (Бугарија), Ристо Василевски (Србија), Кирил Темков (Македонија), Жан-Патрик Конрад (Франција), Зафир Хаџиманов (Србија), Вања Ангелова (Бугарија) и други истакнати културни фигури од Европа и пошироко.

Прикажи повеќе...

Најново

Свет3 часа

Ризик по животот: Човекот кој се искачи на Тајпеј 101 без заштита земал половина милион евра

Американскиот алпинист Алекс Хонолд изјави дека му е платен „смешно мал“ надомест за да се искачи на облакодер од 488...

Топ4 часа

Се претставил како инспектор, изнудил пари од жена за наводна сообраќајка, па бил фатен на граница

СВР Битола, во координација со Одделот за криминалистичка полиција при Бирото за јавна безбедност, поднесе кривична пријава до Основното јавно...

Топ5 часа

Пешак се бори за живот на Ургентен во Скопје , малолетник го удрил со автомобил

Малолетник со возило удрил во автомобил и пешак, кој се бори за живот во Ургентен цнетар во Скопје, информираа денеска...

Свет6 часа

Најдено тело на четиригодишно дете кое паднало oд брод со мигранти

Крајбрежната стража на Грција вчеравечер уапси маж кој со брод се обидел да избега додека криумчарел мигранти, додека пак пред...

Свет7 часа

Киев е без греење на минусни температури, Зеленски бара поддршка за воздушна одбрана додека

Украинскиот претседател Володимир Зеленски побара од сојузниците поголема поддршка за воздушна одбрана, бидејќи стотици згради во Киев се без греење...

Македонија11 часа

Безбеден град ќе казнува по 500 евра и една година без возачка за брзо возење

Министерството за внатрешни работи денеска во рамки на проектот „Безбеден град“ ќе спроведува активности за тестирање, калибрација и верификација на...

Македонија12 часа

Да беше жив Тоше Проески денес ќе полнеше 45 години

На денешен ден, 25 јануари 1981 година, е роден Тоше Проески, македонски пејач чиј музички опус и хуман ангажман го направија...

Македонија12 часа

АХВ за една година спровела над 125 илјади контроли и наплатила 618 илјади евра

Над 125 илјади инспекциски контроли од областа на безбедноста на храната и храната за животни, здравствената заштита и благосостојбата на...

Македонија12 часа

Денес може да се дарува крв во чест на хуманоста на Тоше Проески

Во рамките на традиционалните крводарителски акции на Црвениот крст на град Скопје и оваа година ќе се реализира крводарителска акција...

Македонија1 ден

Адвокатката на газда Деко од „Пулс“ бара надлежните да реагираат откако родителите на загинатите деца ја ставија на транспарент

Адвокатката Ивана Коцевска, која е бранител на прво и на третообвинетиот во процесот „Пулс“ денеска излезе со реакција, поради употреба...

Македонија1 ден

Семејствата на загинатите во „Пулс“ со порака: Правдата што доцни не е правда

„Правдата што доцни не е правда“ – ова беше пораката што денеска повторно одекна во Кочани, од блиските на загинатите...

Свет1 ден

Зеленски: Трилатералните разговори беа конструктивни

Украинскиот претседател Володимир Зеленски денеска изјави дека трилатералните разговори меѓу делегациите на Украина, Русија и САД во Абу Даби биле...

Топ1 ден

86-годишна жена од Виница измамена за 30.000 евра, лажен лекар ја довел во заблуда дека ќерката е повредена

Осумдесет и шестгодишна жена од Виница пријавила дека била жртва на телефонска измама во која останала без 30.000 евра, откако...

Свет1 ден

Завршија преговорите меѓу делегациите на Москва, Вашингтон и Киев во Абу Даби

Во Абу Даби предмалку завршија преговорите за безбедноста на Украина  меѓу делегациите на Москва, Вашингтон и Киев, јавијха руските медиуми....

Македонија1 ден

Државата наплати данок од над 2 милиони денари од донациите за настраданите во пожарот во Кочани

Иницијативата „Супорт Кочани“ ја реализираше третата распределба на средства собрани преку заедничката наменска сметка за донации. На лица директно погодени...

Свет1 ден

На минусни температури, 6.000 згради во Киев останаа без греење по синоќешниот руски напад

Речиси 6.000 згради во украинската престолнина Киев останаа без греење по синоќешниот руски напад, изјави градоначалникот на градот, Виталиј Кличко,...

Регион2 дена

Крвава ноќ во Калуѓерица, маж по расправија со девојка се прободел со кујнски нож

Д.Г. (40) се повредил со нож во пределот на стомакот по расправија со девојка. Инцидентот се случил во белградската населба...

Македонија2 дена

Со понудени куќи, булдожери и милионска гаранција конзулот Марковски излезе од притвор

Куќа со двор и 3 стана во Битола, 25 булдожери и камиони, се гаранцијата која ја дал сопственикот на „Марковски...

Македонија2 дена

По денешните протести, Синдикатот на „Македонска пошта“: Надминати се сите проблеми, декемвриската плата е исплатена

Незадоволството на вработените во Македонска Пошта денеска прерасна во организиран протест низ целата држава, а причина за ваквата реакција и...

Европа2 дена

(Видео) Се појавија првите снимки од денешната средба: разговорите меѓу САД, Украина и Русија во Абу Даби ќе продолжат утре

Трилатералните разговори меѓу САД, Украина и Русија, што се одржаа денес во Абу Даби, беа оценети како продуктивни и ќе...