Култура
„Волшебната хорна“ – нов концерт со оркестарот на Филхармонија
Овој четврток на програма е концертот насловен „Волшебната хорна“ на кој како солист ќе настапи Марк Грубер на хорна од Германија. Диригент е Конрад ван Алфен (Холандија), а на програмата се Концертот за хорна и оркестар бр.1 од Рихард Штраус и Симфонијата бр.5 од Антонин Дворжак.
Во 1883 година Рихард Штраус го напишал својот Концерт за хорна и оркестар бр. 1, во две верзии, една со пијано придружба, другата со оркестарот. Овој концерт е еден од најчесто изведуваните концерти на светските сцени, не само денеска, туку и во 19 век кога бил напишан. Премиерата на концертот со пијано придружба бил во 1883 година во Минхен, а премиерата со оркестар во 1885 година во Мејнинген. Концертот има три става, а музиката е напишана во типичен стил за романтизмот, и се чувствуваат влијанија од музиката на Феликс Менделсон. Концертот остава впечаток дека има два става, бидејќи првите два става се свират без пауза. Иако концертите во тоа време типично се пишувале со оркестарско претставување на темата, Штраус во ова дело имал обратен пристап – по еден силен акорд во оркестарот, солистот веднаш ја започнува темата со херојски призвук која се базира на разложени тонови. Концертот е исполнет со драма и херојска симболика во третманот на музичкиот материјал, започнува во тој стил и се враќа во третиот став заокружувајќи ја атмосферата на високо профилирана драматичност која циркулира од почетокот до крајот на ова дело.
Симфонијата број 5, Антонин Дврожак ја напишал за помалку од шест недели, и таа претставува камен темелник во дефинирањето и развојот на индивидувалниот стил на овој чешки композитор. Таа претставува кулминација на неговиот ран творечки период, и во неа може да се согледа еволуцијата на неговиот музички идиом. Таа претставува прилично зрело дело и во неа Дворжак демонстрира исклучителен скок во својата музичка креативност, создавајќи класична симфонија чии темели се поставени врз придобивките на класицизмот, но во исто време кокетирајќи со модерниот звук на романтизмот.
Роден на 24 мај, 1993 година Марк Грубер уште од рана возраст го покажува својот интерес кон хорната. Од 2009 до 2012 година студира хорна кај професорот Јоаким Плтл, на универзитетот „Роберт Шуман“ во Дизелдорф, Германија. Од 2012 година студира кај професорот Пол ван Зелм на Универзитетот во Келн.
Грубер учествувал на многу мастер класови со реномирани хорнисти како Херман Бауман, Ерих Пензел, Кристијан Ламперт и Фројдис Ри Векре. Во летото 2011 година е првиот лимен дувач кој ја добива наградата “Debut um elf“. Настапува како солист со најдобрите младински оркестри во Германија со кои свири и како главен хорнист. Во 2013 година станува член на Европскиот младински оркестар и на Оркестарот „Бетовен“ од Бон. Од 2016 година е главен хорнист во Симфонискиот радио оркестар на Франкфурт.
Како солист настапувал во многу светски оркестри во Европа и во Азија. Освен настапите како солист, Грубер е активен и како камерен музичар во квартетот „Моне“. Како гостин настапувал и со ансамблот „Линос“, „Консортиум Класикум“, квартетот „Шуман“ и гудачкиот квартет „Манхајмер“. Грубер е добитник на наградата „Брудер-Буш“ и награда од публиката на интернационалниот музички натпревар во Минхен во 2016 година.
Конрад ван Алфен е инспиративен диригент кој ги прави нештата да се случуваат, ќе напише критиката за холандскиот маестро. Етаблираниот холандски/ јужноафрикански диригент Конрад ван Алфен се стекнал со својата популарност и кај оркестрите и кај публиката благодарение на посебниот начин на кој тој ги води пробите и изведбите.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

