Култура
„Манифестација со филмови од само една продукциска куќа, тоа е скандалозно“, вели опозицијата за јубијелот 30-години македонски филм
Опозициската ВМРО-ДПМНЕ оцени дека е скандалозно тоа што на манифестацијата „Филмска култура во независна Македонија“, која што е директно финансирана од Владата, а посветена на 30 години македонски филм биле прикажани филмови од само една продукциска куќа.
„Срамен и скандалозен е фактот дека селекцијата на филмови кои се дел од програмата, без исклучок, се филмски проекти само и единствено на една продукциска куќа, а тоа е СКОПЈЕ ФИЛМ СТУДИО на генералниот секретар на ДФРМ, Томи Салковски. Новофилмските бранови Томи Салковски и Игор Иванов – Изи ги избришаа сите филмски професионалци, институции и здруженија. Тие покажаа огромно непочитување кон своите колеги и кон филмската дејност и бесрамно си направија сопствена/лична промоција под слоганот Филмска култура во независна Македонија, финансирана директно од Владата“, велат од ВМРО-ДПМНЕ.
Комисијата за култура на ВМРО ДПМНЕ бара одговор од Владата, од Министерството за култура, од Директорот на Агенцијата за филм Бојан Лазаревски, од Директорот на Кинотека на Македонија Владимир Ангелов, од Директорот на Вардар филм Сани Саиди, од организаторот ЦРНА МАЧКА продукција, од Претседателот на ДФРМ, Игор Иванов Изи и од Генералниот секретар на ДФРМ Томи Салковски, на следниве прашања: Дали во изминативе 30 години единствена продуцентска куќа која создаваше на полето на филмската дејност е СКОПЈЕ ФИЛМ СТУДИО?; Зошто селекцијата опфати само филмови создадени во последниве осум години? Кои се причините за таквата одлука?; Кој релевантен филмски професионалец или институција ја одобри селекцијата на филмови за манифестацијата „Филмска култура во независна Македонија“?; Дали најавената програма беше реализирана во целост?; Зошто согласно најавата, на 25-ти август, во 12 часот, во Кинотеката не се одржа најавената Свечена академија на тема „Македонскиот игран филм во следната декада“?; Колку средства беа одобрени од буџетот на Владата за оваа срамна и понижувачка манифестација?; Каква беше посетеноста на филмските проекции?; Дали филмот е „независен“ кога од буџетот на државата се одделуваат милионски суми за поддршка на независните продуцентски куќи за реализација на филмски проекти?; Дали при реализацијата на манифестацијата во целост се почитуваа здравствените протоколи за заштита од КОВИД-19?
Од ВМРО-ДПМЕ додаваат дека во изминативе 30 години се создадоа повеќе независни продуцентски куќи кои имаа огромно влијание во развојот и афирмацијата на македонската кинематографија во независна Македонија. Потсетуваат дека првите филмски остварувања во независна Македонија беа реализирани од Вардар филм.
„Триесетгодишниот јубилеј на македонскиот филм во независна Македонија го опфаќа периодот од 1991 година, од „Тетовирање“ на Столе Попов, па сè до денес. Во овој триесетгодишен временски интервал твореа големи режисерски имиња кои оставија траен белег во македонската кинематографија. Некој „новофилмски бран“ намерно и неправедно ги преќути, но не можат да не натераат да ги заборавиме. Тие не се толку моќни!“, додава опозициската партија.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

