Култура
Рокенрол заедницата фрли „бомба“ за рушење на турбофолк културата
„Рокенролот е непријател на секоја диктатура, па затоа тој максимално беше отстранет од сите институционални рамки. Многумина беа исфрлени од сцената. Иако андерграундот и вониституционалното делување се својствени за рокенролот, сепак, многумина од нас треба да добијат некој статус во општеството, и да делуваат за создавање квалитетна културолошка атмосфера“, согласни се тие.

Стотина музичари, новинари, професори и консументи на рокенрол културата, што посветиле и повеќе од три децении на развојот на македонската супкултура и воздигнување на рокенрол сцената, вчера се собраа во џебното кино во Младинскиот културен центар, на трибина насловена „Рокенролот како саундтрак за новото министерство за култура“. Долго акумулирани ставови и револт кон општата атмосфера на шунд култура, за која сите се согласни дека ескалираше во минатите осум години. Дебатата ја слушаше и воедно учествуваше и министерот за култура Роберт Алаѓозоски, кој беше поздравен со огромен аплауз. Гитаристот Влатко Стефановски, Пеце од „Суперхикс“, Петрит Сарачини, Тошо Филиповски, Виолета Симјановски, Џабир Дерала беа само дел од учесниците што ги изнесоа своите размислувања и иницираа бројни дискусии од присутните. Подобар статус, стимулирање музики рокенрол изданија, заштитата на авторските права, се само дел од проблемите што ги мачат “рокерите“.
– Рокенролот е непријател на секоја диктатура, па затоа тој максимално беше отстранет од сите институционални рамки. Многумина беа исфрлени од сцената. Иако андерграундот и вониституционалното делување се својствени за рокенролот, сепак, многумина од нас треба да добијат некој статус во општеството и да делуваат за создавање квалитетна културолошка атмосфера, согласни се тие.
Влатко Стефановски сподели дел од искуствата во некои земји во светот.

– Секој уметник што самиот објавил песна, насликал слика или направил каков било уметнички производ треба да биде ослободен од данок. Државата треба да има мерки за стимулирање на уметноста, и тоа може лесно да се преземе од некои земји од светот. Исто така е сосема нејасно како едно министерство за култура може да доделува награди од илјадници евра на фолк фестивали, смета тој.
На ова се надоврза Пеце од „Суперхикс,“ кој смета дека таа агенда често да гостуваат турбофолк ѕвезди кај нас е делумно за да се работи на интелектуално и духовно затапување на народот, но, исто така, овие фолк имиња лесно перат пари во Македонија.
– Честите настапи на некакви Карелуши, Аца Лукац, Цеца… се недозволиви. Точно е дека се масовно посетени, но таа публика се постигна со наметнување и пропаганда на оваа шунд култура, веќе повеќе години наназад. Медиумите се преплавени со фолкери, и никој не информира и уште помалку зборува за квалитетна музика, смета тој.
Според Алаѓозовски, радува фактот што оваа рокенрол заедница има конкретни предлози и барања, и во наредниот период ќе се прават напори да се вратат квалитетните културни вередности, во кои секако е и рокенролот.
– Затекнувам многу проблеми културата. Ќе мора во првите три месеци да се направи ревизија на проблемите па потоа да се дадат приоритети. Ѝ советувам на рокенрол заедницата да се обедини, да направи административна стратегија, и натаму ќе делуваме заедно, рече Алаѓозовски.
Ова е прва дебата на рокенрол тема по многу години, и со оглед на големиот интерес, во наредните месеци ќе бидат организирани уште неколку. А.Василевска
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

