Култура
„Троил и Кресида“ засега ќе се игра само во Скопје и Битола
Грандиозниот проект на Македонскиот народен театар, претставата „Троил и Кресида“, во режија на Љубиша Ристиќ, по интензивните неколкумесечни подготовки и низа организациони и финансиски проблеми, премиерно ќе биде одиграна во Скопје, 28 јули, и Битола, 30 јули
Со ансамбл од околу 130 луѓе, од кои 80 актери од сите генерации, овој проект првично беше замислен да се игра на плоштадите во градовите низ Македонија и претставата да трае во текот на целиот ден, на ист начин како во античкиот театар. Но, поради проблемите со финансиите и немањето на поддршка од локалните власти, овој проект засега ќе биде одигран само во Скопје, во Куршумли ан, и во Битола, во античкиот локалитет Хераклеја. Со ова се одложува првичниот концепт за целодневен настан, но од МНТ се надеваат дека од есен ќе успеат да ја реализираат својата замисла и да биде видена од што повеќе луѓе од градовите низ Македонија. Во Скопје претставата ќе биде дел од одбележувањето на годишнината од катастофалниот земјотрес и ќе биде дел од програмата на „Скопско лето 2009“ како одвоена програма. Во Битола, пак, претставата е дел од „Бит Фест“. Почетокот и на двете изведби е во 21 часот и влезот е бесплатен.Во основата на овој театарски спектакл лежи текстот на Шекспир, но се занимава и со Хомеровата „Илијада“ и изворните антички митови според Роберт Грејвс. „Како да се изгради и да се разори еден град?“ и европската војна која трае 3000 години, од Троја се‘ до денес, е основната тематика на претставата. Во текот на 4-5 часа додека трае претставата, публиката ќе може да види тотален театар – драма, танц, опера, видео, перформанс, кабаре, циркус, мјузикл, градење на Тројанскиот коњ… редефинирање на самиот театар и разбивање на стереотипите кои моментално важат во нашите театри. Поделена е на 4 дела – првиот е Хомеровата „Илијада“, епско пеење, опера; вториот дел е наречен „Кратка историја на Олимп“, каде ќе се видат изворните цивилизациски митови и некои од основите на рокенрол музиката; третиот дел е Шекспировата трагикомедија и неговиот текст денес, „за нашите војни и нашите лудаци“, и последниот дел наречен „Red carpet“ ќе ги прикаже културните обрасци во кои денес живееме, славење на боговите, но и на луѓето. Како дел од огромната актерска екипа се појавуваат: Борче Начев како Троил, Николина Кујача како Кресида, Билјана Беличанец – Ахил, Никола Ристановски – Агамемнон, Владо Јовановски – Нестор, Владимир Јачев – Патрокло, потоа Ана Костовска, Владимир Ендровски – Љац, Нино Леви, Васил Шишков, Снежана Коневска – Руси, итн.На аудио-визуелниот дел на овој проект работат: Валентин Светозарев на сценографијата, Мери Јованов и Александра Митковска на костимите, Гордана Деан Поп-Христова на кореографијата, „Ѓорѓи Шаревски Бенд“ на музиката, заедно со Симон Киселички и Габор Ленѓел како музички соработници, Ивана Нелковска – драматург и Невена Рачиќ – корепетитор.Инаку, за овој мега-проект Македонскиот народен театар за прв пат оствари соработка со Стопанската комора на Македонија и се надеваат дека со тоа полека ќе се отвораат вратите за инвестирање во културата од страна на бизнис-круговите.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

