Култура
Современата уметничка сцена од нордиските земји во жешкото Скопје
Овој последен августовски викенд во Скопје, благодарение на Културниот центар ЦК ќе пулсира со пониска температура. Од 28 до 30 август за првпат кај нас ќе можат да се погледнат изложби, театар, концерти, презентации на автори од нордиските земји на неколку локации низ градот
Претставувањето на современите уметници од Данска, Шведска, Финска, Норвешка и Исланд за ЦК претставува вистински погодок, бидејќи современата алтернативна сцена во овие земји во моментов е една од највлијателните во светот. „Иницијативата за претставување на различни земји од Европа и нивната алтернативна сцена постоеше од поодамна, но поради финансиите одлучивме дека ваквиот вид на претставување на региони е подобра варијанта“, изјави Русе Арсов, програмски уредник на ЦК.Стартот на нордискиот викенд беше планиран со работилница и презентација на шведскиот авангарден дизајнер Anders Jaкobsen Lagombra – „Out of CK“ во петок во ЦК, но поради здравствени проблеми на уметникот овој настан ќе биде одложен. Постои можност планираната работилница со Jakobsen да се одржи преку видео-конференција. Алтернатива за овој настан е настапот во живо на Канал 103 на бендовите „Sometime“ и „FM Belfast“ од Исланд. Истата вечер ќе биде отворена и изложбата на фотографии „This use to be my playground“ на Haidi Hove Pedersen од Данска. Pedersen e една од коосновачите на Koh-i-noor, независен уметнички простор во Копенхаген. Таа е интердисциплинарен уметник, чија работа го истражува животот на обичниот човек. „Работам со објекти и простори кои секојдневно не‘ опкружуваат. Кога по мејл ми беа испратени слики од исечените дрвја на улицата ‘Илинденска’ во Скопје се потсетив на отстранетите дрвја во една населба во Данска. На изложбата ги обработувам различните аспекти на важноста на дрвjата – што значат за луѓето, идентитетот кои му го даваат на еден простор, како и неговата економска употреба“, изјави уметницата на денешниот прес.Во сабота, 29 август, во Детскиот театарски центар во Старата скопска чаршија, со почеток во 20 часот, ќе биде изведена театарската претстава „Pre Sang Real: Sons of Liberty 4“ на актерското дуо Stina Kajaso и Lisa Charlotte Baudouin Lie (Норвешка/Шведска). Во културниот центар Точка, пак, во 21:30 часот, ќе се одржи работилница и презентација на модниот дизајнер Daniel Palillo од Финска, насловена „Trash you very much“, колекција Есен/Зима 09. „Во своите колекции секогаш се обидувам да спојам 2 спротивни работи, но и да претставам нешта во кои сакаме да веруваме дека постојат“, вели Палиљо. Неделната вечер на 30 август е резервирана за концертот на групите „Sometime“ и „FM Belfast“ од Рејкјавик, Исланд на платото пред Младинскиот културен центар, со почеток во 21:30 часот.Нордискиот летен викенд се организира со поддршка од Нордискиот културен фонд.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

