Култура
Гане Тодоровски добитник на награда од ДПМ
Книгата „Јавнопис“ на академик Гане Тодоровски е добитник на наградата за книжевно-творечки достигнувања во областа на критиката „Димитар Митрев“ за 2009 година на Друштвото на писатели на Македонија.
Стихозбирката за деца „Липов чај“ од Тоде Илиевски е добитник на наградата „Ванчо Николески“ за најдобра книга за деца објавена минатата година.Илија Велев, претседател на жири-комисијата што ја доделува наградата „Димитар Митрев“, информира дека заедно со членовите Кристина Николовска и Панде Манојлов, од деветте преддложени книги од соодветната област, едногласно ја донеле одлуката за „Јавнопис“ на Тодоровски.Велев на денешното објавување на на наградите потенцира дека книгата „Јавнопис“ е покомплексно содржински структурирано критичко и научно дело, од околу 30-тина објавени книги од овој жанр на Тодоровски. Книгата има 690 страници и содржи 100 студиски произнесувања на авторот.- Од нагласените 100 поместени поглавја во четири издвоени циклуси, дури 71 првпат се објавуваат во содржината на книгата „Јавнопис“, а останатите 29 иако ќе се сретнат во некои други објави, тематски функционално се вклопени во целината на камерното потврдување и поткрепување на македонската историска, творечка и научна национална мисла, рече Велев.Тој додаде дека исто така може да се наградат и книгите „Воскресение на читателот“ од Венко Андоновски и „Задовослтво во толкувањето“ на академик Катица Ќулавкова.Санде Стојчевски, претседател на жири-комисијата на ДПМ за доделување на наградата „Ванчо Николески“ рече дека заедно со членовите на оваа комисија, Цане Андреевски и Ресул Шабани, оцениле оти книгата на Илиевски се одликува со свежа метафорика, со богатство на лесно приемливи слики, едноставност и чистота на изразите.- На тематски план, оваа книга го задржува вниманието на најмладите читатели на еден важен сегмент од живеењето, а тоа е богатството и разновидноста на природата и нејзиното значење за човекот, рече Стојчевски.За оваа награда годинава конкурирале авторите Стојан Тарапуза, Александар Поповски, Славка Арсова, Александар Кујунџиски и Тоде Илиевски.Академик Тодоровски рече дека наградата „Димитар Митрев“ вторпат се поврзува за неговата книжевна продукција и додаде оти во „Јавнопис“ има прилози од повеќе области, како од македонската литература од 19. век, од 20-от и белешки за 21.век.Во книгата, како што рече, има прилози за автори за кои малку се знае, Јован Гологанов, Стефан Верковиќ. Стојан Везенков, Венко Марковски…Тоде Илиевски, додаде дека мора нешто да се направи за литературата за деца и млади бидејќи, како што рече, е малку запоставена.Според него, ако не може да постои специјален Институт за литература за деца, тогаш да има Оддел при Институтот за македонски јазик и во Македонијата да се создаде фестивал поврзан за книгата и детето, по примерот на Хрватска и Србија.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

