Култура
Оскарот започна со скандал
Скандал се случи пред доделувањето на најпосакуваната филмска награда, бидејќи се размислува за бришење на номинацијата на за најдобар филм на еден од фаворитите, воената сторија „Наредникот Џејмс“
Филмската академија или целосно The Academy of Motion Picture Arts and Sciences, која го доделува Оскарот ја разгледува тужбата против продуцентот на филмот „Наредникот Џејмс“ (The Hurt Locker) заради спорните електронски пораки кои им ги испраќал на членовите на Академијата. Имено, Николас Чартиер испратил неколку е-мајл пораки наговорувајќи ги гласачите на Академијата да го доделат Оскарот за неговиот филм, а не како што напишал „за филмот кој чини 500 милиони долари“ .Со тоа ги прекршил правилата со кои се забранува промоција на својот филм со давање оценки за конкурентските.Имајќи предвид дека станува збор за филм на режисерката Кетрин Бигелоу кој покрај „Аватар“ на Џејмс Камерон е еден од главните фаворити за најпрестижната категорија – за најдобар филм, на самиот филм му е нанесена штета, за што Чартиер се извини јавно.„Мојата наивност, непознавање на правилата и чистата глупост на личност која првпат е номинирана не се изговор за ова однесување и искрено жалам заради тоа. Номинацијата на Академијата е најголемата чест и требаше да посветам време и да ги проучам правилата“, се вели во неговото соопштение испратено до медиумите.Според американските медиуми, првата порака била испратен ана 19-ти февруари, а набрзо тие дошле и до медиумите па јавноста беше информирана дека Чартиер во нив дава насока како да се гласа. Дистрибутерската куќа на филмот, Самит пикчрс, во писмена изјава објави дека не била запознаена со пораките се’ додека не реагирала на нив Академијата.Сега се очекува каква казна ќе одреди Академијата за Чартиер. Таа би можела да биде јавна цензура за продуцентот на филмот, одземање на влезниците за доделувањето на наградите или дури симнување на филмот „Наредникот Џејмс“ од листат номинирани за најдобар филм. Според медиумите, некој казна сигурно ќе следи, но каква ќе биде, ќе биде познато непосредно пред доделувањето на Оскарите кое ќе се одржи на 7-ми март.Филмот за ирачката војна „Наредникот Џејмс“, односно Марк Боал ја доби наградата за најдобро оригинално сценарио за филм на овогодишното доделување на наградите на Американското здружение на сценаристите, а во средината на јануари здружението на Американските филмски критичари за најдобар филм ја прогласи оваа воена драма за ирачката војна на Катрин Бигелоу. Фактот што речиси најголем дел од ова здружение се и членови на Академијата која го доделува Оскарот, го вброи филмот во еден од главните кандидати за најпрестижната награда.Боал инаку е новинар кој во 2004 г. правеше репортажа за американската единциа за деминирање во Ирак. Филмот снимен во 2008 г. зборува за типичен американски осаменик, наредник во американската армија, Вилијам Џејмс, стручњак за експлозиви, што всушност асоцира на познатиот американски философ со истото име кој, како што забележа самиот „живееше од едниот до другиот крај на тага“.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

