Култура
Триесет и трето издание на Денови на македонска музика
Концертот на Бигбендот на Штефан Шулце и изведба на дела од македонски џез-композитори, како Илија Пејовски, Владимир Николов, Живојин Глишиќ, Кире Костов и Александар Пејовски, вечер во Македонската опера и балет го означи 33-тото издание на „Денови на македонската музика“ што ќе трае до 31 март
До 31 март во Скопје ќе има 26 светски праизведби и осум македонски премиери на современи музички дела, промоции, работилници и свеченостиСо концерт на „Биг-бендот“ на Штефан Шулце од Германија во Македонската опера и балет во Скопје, вечерва во 20 часот, ќе почнат 33-тите по ред Денови на македонска музика. Шулце со својот ансамбл, освен свои, ќе изведе дела од современите композитори како Кире Костов, Живоин Глишиќ, Илија Пејовски, Александар Пејовски и Владимир Николов.Покрај џез-музиката на оваа манифестација ќе и’ биде посветено внимание и на современата романска музика и светската класика за мешан хор. Во десетте дена, колку што ќе траат Денови на македонска музика, ќе има 26 светски праизведби и осум македонски премиери на современи музички дела, промоции, работилници и свечености. На програмата утре во Музејот на град Скопје во 20 часот е концерт на романскиот камерен состав „Аркаеус“, кој ќе се претстави со свои дела, но и со композиции од Дамјан Темков и на Томе Манчев. В четврток во Домот на АРМ ќе бидат доделени наградите на СОКОМ и под диригенство на Хрватот Берислав Шипуш ќе настапи Македонската филхармонија. Заштитата на музичкото културно наследство ќе биде темата на петочната научна трибина во НБУ „Св Климент Охридски“ во 11 часот. Сликата за творештвото на македонските композитори создадено минатата година ќе ја оформува и концертот под наслов Made in 2009 -2010 во сабота во Музејот на град Скопје. Следува традиционалниот настап на млади композитори, еден камерен концерт, како и претставување на гудачкиот квартет „Еквилибриум“.Кокан Димушевски со проектот наречен – „Колор енд колорс“ ќе настапи на 30 март во Младинскиот културен центар.Најавени се три промоции, на книгата „Есеи за македонската музика“ на Марко Коловски и на авторските компакт-дискови на композиторите Благој Цанев и на Тодор Скаловски и Трајко Прокопиев.На 25 март, по повод 75 години од раѓањето на Томислав Зографски, Македонската филхармонија првпат пред публиката ќе го изведе неговото дело „Древниот ѕид“, поема за симфониски оркестар од 1998 година. Деновите на македонската музика ќе бидат затворени на 31 март, со концерт на Новиот лондонски камерен хор. Селектор на манифестацијата е Јана Андреевска.Единствениот фестивал во земјава посветен на современа класика и на презентирањето нови дела од македонското музичко творештво е во организација на Сојузот на композиторите на Македонија.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

