Култура
Нож и пердув пред велешани
Во сабота 24-ти април, од 20 часот во Ликовниот салон во Велес, во рамките на манифестацијата „Април-мај, месец на промоции“, книгоиздателството „Антолог“ ќе ја промовира книгата „Нож и пердув“ од Димитри Соле Љубин
Свој критички осврт кон делото ќе изложат Лилјана Узуновиќ, факултетски професор и преведувач, Мирјана Недева, магистер по филолошки науки и Весна Апасиева, новинар и професор по македонски јазик и литература. Промоцијата на делото „Нож и пердув“ од Димитри Соле Љубин, ќе биде проследна и со настапот на музичарите Антоније Аранѓеловиќ (на пијано) и Шерафедин Куртов (на 12 жична акустична гитара). Димитри Соле Љубин е велешанец, кој средното образование го стекнал во родниот град, а моментално ги завршува студиите на Филолошкиот факултет „Блаже Конески”, на групата по италијански јазик и книжевност. Објавувал стихови во студентски и младински периодични списанија во Скопје и во Велес. Во 2004 г. ја објавува својата прва збирка поезија „Соларни симболи“. Земал учество на Рацинови средби како и на повеќе културни манифестации во Скопје и Велес. Работи како хонорарен професор и преведувач по италијански јазик. „Јас на прсти влегов, и на прсти, со жалење, излегов од тој свет. Но, нешто од него, чисто, топло и мило, остана во мене. Нешто нежно, што можеби сите сме го имале со дваесет и некоја. Пред да се расипеме.“, вели Лилјана Узуновиќ за делото на Љубин. Весна Апасиева, пок за книгата „Нож и пердув“, ќе запише: „Љубовта во овој роман „вреска” од секоја негова страница, изразена онака искрено, гола, без маски и опачини, без стравови и усилувања, во сите нејзини форми. Родителска, братска (побратимска), страстна, блудна. Ова е роман кој плени со исклучителната леснотија во читањето, користејќи симболи кои се симетрично, грижливо и чувствено вметнувани, колку да ја разубави, растрепери, но и разбистри, сликата за тоа каква порака авторот потсвесно ни испраќа.“ Според Мирјана Недева, симболиката на ножот и пердувот, како два лајт-мотива што се сретнуваат во романот, е особено интересна. „Ако ножот се разгледува како симбол на заштита и одмазда (одбрана), како значаен симбол на соларната и лунарната симболика (стар Египет), како симбол на слободата и моќта (американска традиција), и како фалусен симбол (Фројд), се добива впечаток дека ножот (или оној којшто го поседува ножот), на некој начин, ќе ја поседува и моќта. Но, од друга страна, пердувот, кој го следи ножот во овој случај, и кој со својата противтежа не може да се мери со него, може да стане посилно оружје “, вели Недева
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.
Култура
Македонска премиера на „Приказната за Силјан“ – филм создаден за домашната публика што допре до светот
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, синоќа ја имаше својата македонска премиера во Македонскиот народен театар во Скопје.
Режисерката Тамара Котевска изјави дека филмот првенствено бил создаден за домашната публика, без амбиција да стигне толку далеку на меѓународната сцена, додавајќи дека токму реакцијата од македонските гледачи за неа има најголема тежина.
Таа посочи дека, иако ѝ е драго што филмот бил прикажан и прифатен од светската публика, најважно ѝ е што ќе го гледаат луѓето низ цела Македонија. Котевска најави дека се планираат премиери и проекции во сите градови, нагласувајќи дека жителите на помалите места заслужуваат да имаат можност да го видат филмот.
„Мило ми е што го виде светот, но повеќе од сè ценам што го видовте денес сите вие и што допрва ќе го гледа цела Македонија“, истакна Котевска.
Таа нагласи дека луѓето како Никола и неговото семејство се суштината на приказната и причината зошто создава вакви филмови, додавајќи дека особено ѝ значи да ги раскажува и приближува приказните од помалите и поскриени средини во Македонија, кои, како што рече, се суштински дел од културата и светот во кој живееме.
„Приказната за Силјан“ имаше светска премиера на Венецискиот фестивал, и доби повеќе значајни меѓународни признанија.
Државниот врв на премиерата на „Приказната за Силјан“ во МНТ: „Добивме вредно филмско остварување“
Култура
Државниот врв на премиерата на „Приказната за Силјан“ во МНТ: „Добивме вредно филмско остварување“
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, синоќа ја имаше својата македонска премиера во Македонскиот народен театар во Скопје.
На премиерата присуствуваше претседателката Гордана Сиљановска-Давкова, која оцени дека филмот е моќна приказна за семејството, односот меѓу човекот и природата и борбата за достоинствен живот, додавајќи дека делото добива особена тежина пред домашната публика.
„Честитки за Тамара Котевска и целата филмска екипа за достоинствената промоција на високите македонски филмски вредности. Добивме вредно филмско остварување, коешто верувам дека ќе биде инспирација за идни успеси!“, порача Давкова.
Премиерот Христијан Мицкоски истакна дека филмот уште еднаш потврдува оти македонската кинематографија има глас што одекнува надвор од државните граници, опишувајќи го остварувањето како „светско, а наше“.
„Вечерва имав чест да присуствувам на филмот „Приказната за Силјан“ на Тамара Котевска дело кое уште еднаш потврдува дека македонската кинематографија има глас што одекнува далеку надвор од нашите граници, светско, а наше! Филм што допира од Скопје до Њујорк, од Скопје до Лондон. Искрени честитки за брилијантното остварување и надеж дека ова е само еден од многуте идни успеси со кои ќе се гордееме“, порача Мицкоски.
Министерот за култура Зоран Љутков нагласи дека филмот претставува тивко, но длабоко емотивно филмско патување и потсети дека својата светска фестивалска авантура ја започнал во Венеција, каде освоил престижна награда, по што бил прикажуван на фестивали ширум светот и откупен од „Нешнал географик“.
„Приказната за Силјан“ е филм за издржливоста, грижата и малите дела што менуваат животи. Во фокусот е земјоделецот Никола, кој пронаоѓа ранет бел штрк и решава да му помогне, а нивниот однос прераснува во врска што му ја враќа смислата на животот, ги обновува заедничките врски и го оживува односот кон природата.
Филмот беше македонски кандидат во трката за Оскарите.

