Култура
Нож и пердув пред велешани
Во сабота 24-ти април, од 20 часот во Ликовниот салон во Велес, во рамките на манифестацијата „Април-мај, месец на промоции“, книгоиздателството „Антолог“ ќе ја промовира книгата „Нож и пердув“ од Димитри Соле Љубин
Свој критички осврт кон делото ќе изложат Лилјана Узуновиќ, факултетски професор и преведувач, Мирјана Недева, магистер по филолошки науки и Весна Апасиева, новинар и професор по македонски јазик и литература. Промоцијата на делото „Нож и пердув“ од Димитри Соле Љубин, ќе биде проследна и со настапот на музичарите Антоније Аранѓеловиќ (на пијано) и Шерафедин Куртов (на 12 жична акустична гитара). Димитри Соле Љубин е велешанец, кој средното образование го стекнал во родниот град, а моментално ги завршува студиите на Филолошкиот факултет „Блаже Конески”, на групата по италијански јазик и книжевност. Објавувал стихови во студентски и младински периодични списанија во Скопје и во Велес. Во 2004 г. ја објавува својата прва збирка поезија „Соларни симболи“. Земал учество на Рацинови средби како и на повеќе културни манифестации во Скопје и Велес. Работи како хонорарен професор и преведувач по италијански јазик. „Јас на прсти влегов, и на прсти, со жалење, излегов од тој свет. Но, нешто од него, чисто, топло и мило, остана во мене. Нешто нежно, што можеби сите сме го имале со дваесет и некоја. Пред да се расипеме.“, вели Лилјана Узуновиќ за делото на Љубин. Весна Апасиева, пок за книгата „Нож и пердув“, ќе запише: „Љубовта во овој роман „вреска” од секоја негова страница, изразена онака искрено, гола, без маски и опачини, без стравови и усилувања, во сите нејзини форми. Родителска, братска (побратимска), страстна, блудна. Ова е роман кој плени со исклучителната леснотија во читањето, користејќи симболи кои се симетрично, грижливо и чувствено вметнувани, колку да ја разубави, растрепери, но и разбистри, сликата за тоа каква порака авторот потсвесно ни испраќа.“ Според Мирјана Недева, симболиката на ножот и пердувот, како два лајт-мотива што се сретнуваат во романот, е особено интересна. „Ако ножот се разгледува како симбол на заштита и одмазда (одбрана), како значаен симбол на соларната и лунарната симболика (стар Египет), како симбол на слободата и моќта (американска традиција), и како фалусен симбол (Фројд), се добива впечаток дека ножот (или оној којшто го поседува ножот), на некој начин, ќе ја поседува и моќта. Но, од друга страна, пердувот, кој го следи ножот во овој случај, и кој со својата противтежа не може да се мери со него, може да стане посилно оружје “, вели Недева
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Герасимовски со ансамблот „Орце Николов“: Македонската традицијата е дел од нашата програма
По повод 80 години постоење на Ансамблот за народни игри и песни „Орце Николов“, градоначалникот на Општина Центар, Горан Герасимовски, се сретна со раководството на културно-уметничкото друштво.
На средбата се разговараше за тековните културни активности во општината и можностите за понатамошна соработка меѓу Општина Центар и ансамблот.
„Со Ансамблот имаме одлична соработка. Во рамки на програмата за култура, ансамблот доби и финансиска поддршка за проектот „80 години волшебен свет на фолклорот“, со што продолжуваме да вложуваме во негувањето на народната уметност“, порача градоначалникот Герасимовски.
Тој нагласи дека локалната самоуправа е силен поддржувач на културата и народното творештво.
„Во изминатиот период значително ги зголемивме вложувањата во културата, а за 2026 година буџетот за култура изнесува 26 милиони денари. Преку бројни манифестации овозможуваме културни содржини што ги обединуваат граѓаните од сите возрасти. Културата е и ќе остане наш приоритет“, рече Герасимовски.
Култура
Софија Стојанова – автор на најдобрата беседа на конкурсот во чест на Прличев
Годинашен добитник на наградата за најдобра беседа за 2026 од конкурсот што го распиша НУ Библиотека „Григор Прличев“ на тема: „По песната птиците се разликуваат“е Софија Стојанова. Таа е ученичка во втора година во гимназијата „Јане Сандански“во Струмица.
Нејзината беседа беше под шифра „Тивериопол“, таа го докажа авторството, а Библиотеката доби потврда и од нејзината професорка по македонски јазик и литература Боркица Филева.
„Добивањето на наградата на конкурсот распишан од Библиотеката во Охрид за мене претставува исклучително значајно признание и длабока лична радост. Овој успех не го доживувам само како потврда за мојот труд, туку и како охрабрување да продолжам уште посветено да се надградувам и да го следам патот на знаењето. Ова признание претставува поттик да бидам уште поодговорна кон сопствените цели и уште похрабра во остварувањето на своите соништа“, изјави Стојанова за веб страницата на Библиотеката.
Дека Софија е млад веќе изграден автор сведочат и наградите кои само во изминатите две години ги освоила на полето на литературата:
2025 – Диплома за прво место на литературниот конкурс ,,Со својот живот Ацо Шопов опеал дело, а во своите дела, го опеал животот”- Оштина Штип
2025 -Прва награда на литературниот конкурс ,,Топли гнезда”- Општина Струмица
2025 – Диплома за прво место на конкурсот ,,Дигитални човекови права и приватност во ерата на технологијата”- Општина Струмица
2025 – Прва награда на литературниот конкурс ,,Моето посебно другарче”- Општина Струмица
2024- Диплома за прво место на конкурсот ,,Тишината понекогаш зборува најгласно и најдобро за делата и поетот Ацо Шопов”- Општина Штип
На младата Софија Стојанова автор на најдобрата беседа на шести февруари во рамките на манифестацијата „Прличеви беседи“ во Охрид ќе и биде доделена парична награда од 9.000 денари и признание со ликот на Прличев.
Култура
Кинотеката ја објави програмата за февруари: тивки гласови, силни приказни и филмот како чин на сеќавање
Програмата на Кинотека на Македонија за февруари 2026 година претставува внимателно изграден мозаик од современи авторски визии и значајни европски остварувања, кој уште еднаш ја потврдува Кинотеката како простор на мисла, чувствителност и отпор кон заборавот. Ова не е програма што нуди лесна забава, туку покана за длабинско гледање и активно учество во филмот како уметнички и етички чин, велат од Кинотеката.
Во центарот на вниманието е актуелниот филм на Тамара Котевска, авторка чиј сензибилитет се движи меѓу документарното и поетското, помеѓу човекот и пејзажот, помеѓу исчезнувањето и траењето. Нејзиното дело продолжува да ја истражува кревката рамнотежа помеѓу личното сведоштво и универзалната грижа за светот што го населуваме. Во истата линија на тивка, но моќна авторска исповед се вклучува и документарецот „Приказната за Сиљан“, филм што преку интимна нарација отвора пошироки прашања за идентитетот, наследството и човечката потреба да се раскаже сопствената приказна.
Февруарската програма го вклучува и новиот филм на култниот независен автор Џим Џармуш. Неговата минималистичка естетика, тивки паузи и егзистенцијален хумор повторно нè потсетуваат дека филмот може да биде простор на созерцание, а не само на наративна ефикасност. Џармуш останува еден од ретките автори што доследно ја брани слободата на независниот филм.
Европската селекција ја проширува програмата со филмовите „Љубовта што останува“, „Луда љубов“, „Двајца обвинители“, „Приватен живот“ и „Ромериа“ — остварувања што низ различни поетики и жанровски регистри се занимаваат со интимноста, вината, правдата и кревките човечки односи во современиот свет. Овие филмови не нудат конечни одговори, туку отвораат простор за сомнеж, емпатија и морална дилема, токму онаму каде европскиот авторски филм е најсилен.
Посебно значајна е и програмата за најмладата публика, со избор на квалитетни анимирани филмови за деца, кои не ја потценуваат својата публика. Преку јасна визуелна имагинација и внимателно обликувани приказни, тие носат сериозни пораки за емпатијата, различностите, пријателството и одговорноста — градејќи темели за идни гледачи што ќе умеат да гледаат, а не само да консумираат.
„Февруари 2026 во Кинотеката на Македонија не е само месечна програма, туку јасна изјава за филмот како уметност што мисли, чувствува и памети. Простор каде тишината зборува, а сликите остануваат долго по завршувањето на проекцијата“, велат од таму.

