Култура
Доделени наградите на Фестивалот „Војдан Чернодрински“
Оценувачката комисија на 45-от Македонски театарски фестивал „Војдан Чернодрински” кој се оджа измиантиве денови во Прилеп ги подели наградите 13-те награди образложувајќи го својот избор
Годинешново жири во состав Мустафа Јашар, претседател и членовите Слободан Деспотовски и Братислав Димитров се реши да го награди Владо Ѓоревски Рафик за рекламниот материјал за претставата „Браќата Карамазови“ што ја изведе Народниот театар од Битола, оценувајќи го како „одлично графичко решение“ кое го изразува основниот концепт на претставата но истовренемо и отвора флуиден простор на асоцијации. Наградата за кореографија и сценски движења му е доделена на „домашниот“ театар „Војдан Чернодрински“ за кореографија и сценски движења во претставата „Кавкаскиот круг со креда“ во режија на Мартин Кочовски. „Сценските движења во претставата беа во функција на базичната идеја на претставата“, се вели во образложението за оваа награда.Наградата за млад актер иемнувана „Трајко Чоревски“ ја доби Осман Али за улогата на Жан во претставата „Госпоѓица Јулија“ во изведба на Турскиот театар Скопје. Иако млад актер кој ги прави првите чекори на сцената, Осман Али лежерно и убедливо донесува зрел сценски резултат, оценува жирото на Фестивалот. Од истата претстава на Турскито театар од Скопје, е наградена за женска споредна улога е и Несрин Таир која ја толкуваше улогата на Кристина, успевајќи на мал и со минимални изразни средства да изгради впечатлив лик во функција на претставатаНаграда за машка епизодна улога именувана „Димче Трајковски“ е доделена на Адриан Азири за улогата на Гробарот во претставата „Генерал на мртвата војска“ во изведба на Албанскиот театар од Скопје, кој како што нагласува жирито е „актер со природна актерска харизма кој суверено владее со ликот во секоја драмска ситуација“.Најдобра музика за претставата направила групат Фолтин. Тие ја „озвучија“ „Кавкаскиот круг со креда“ на прилепскиот театар, со музика која е комплетно во функција на претставата.Најдобра костомографија е онаа на Благој Мицевски за костимите во претставата „Генарал на мртвата војска“ што ја изведе Албанскиот театар од Скопје, презентирајќи костими кои го одредуваат духот на днешното време.Зад сценографијата која жирото на Фестивалот „Војдан Чернодрински“ реши да ја награди се потпишаа Јулија Војкова Најман и Филип Јованоски, во „Кавкаскиот круг со креда“ што ја изведе прилепскиот театар. „И покрај тоа што е доста сложена и обемна, оваа сценографија на лесен и функционален начин го поддржува и динамизира сложеното драмско дејство“, образложи жирито. Најдобра е режијата на Мартин Кочовски за претставата „Кавкаскиот круг со креда“ на театарот „Војдан Чернодрински“ од Прилеп, за која се нагласува дека остава впечаток на фасцинантна посветеност, страст и верба во својата професија, со која Кочовски жестоко и храбро влетува во најдалечните и неистражени предели на сценската уметност.Годинава најдобар драмски текст е прогласен текстот на Горан Стефановски „Баханали“ за истоимената претстава која во Прилеп ја изведе велешкиот театар „Јордан Хаџи Константинов Џинот“. „На добро познати митови и легенди, Горан Стефановски на креативен начин создал оргинален текст кој комуницира со нашата современост“, се вели во соопштението на жирито на 45-тите театарски игри во ПрилепНаградата за современа сценска драматизација му припадна на Андреј Хинг за драматизација на романот „Браќата Карамазови“ од Достоевски која беше изведена од Народниот театар од Битола, бидејќи од сложениот и слоевит свет на Достоевски, Хинг успеал да ја извлече есенцијата и да направи динамично и жестоко драмско дејство.Награда за главна машка улога е доделена на Огнен Дранговски за улогата на Аљоша во претставата „Браќата Карамазови“ на битолскиот Народен театар, бидејќи со „восхитувачка духовна смиреност, сценски магнетизам, сугестивност но истовремнено и жестока драматичност огнен дранговски успеа да изгради лик кој ни ја доловува материјалната и духовна димензија на човекот, метефора на есенцијалните човечки дилеми стремежи и надежи“.За најдобра главна женска улога наградена е Биљана Драгичевиќ Пројковска која ја толкуваше улогата на Кејт во претставата „Жената како воено поле“ во изведба на Драмски театар од Скопје. „Под наизглед студениот и човечки и професионален оклоп чука обично топло човечко срце . тоа срце во клучниот момент се соочува со својата лична драма. лик кој е растргнат помеѓу сигурниот и конфорен дом и хаосот на суровата војна“м ја образложи оваа нгадата прилепското жири.И на крајот за најдобра претстава како уметничко остварување во целина е проглесена претставата „Кавкаскиот круг со креда“ во режија на Мартин Кочовски во изведба на театарот „Војдан Чернодрински“ од Прилеп. Жирото вели дека станува збор за редок пример на колективна игра и тотален театар со бескрајна страст и верба во театарот, живот на конкретност и прецизност, но истовремено и храбро истражување во сите сегменти на изразот.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

