Култура
Одбележување на јубилеите на Личеноски и Белогаски
Годишната програма за одбележување на јубилеите 110 години од раѓањето на Лазар Личеноски и 100 години од раѓањето на Љубомир Белогаски ќе се реализира во повеќе културни установи во Македонија.
Годишната програма за одбележување на јубилеите 110 години од раѓањето на Лазар Личеноски и 100 години од раѓањето на Љубомир Белогаски ќе се реализира во повеќе културни установи во Македонија.На заедничка прес-конференција по повод двата јубилеја министерката за култура, Елизабета Канческа – Милевска, ги истакна главните програмски сегменти во одбележувањето на значајните годишнини поврзани со двајцата големи македонски ликовни уметници.„Овие јубилеи несомнено заслужуваат големо внимание бидејќи преку нив се навраќаме на вистинските вредности создавани во минатото, кои се силни аргументи за долгата културна и духовна историја на Република Македонија“.„Меѓу локалното и глобалното, меѓу националното и универзалното, меѓу потребата да се зачува сопствениот идентитет и потребата да се биде дел од големата културна синтеза, Личеноски и Белогаски дадоа голем придонес во развојот на македонската современа уметност.“„Големиот виртуоз, првиот и ненадминат уметник, што ја откриваше живата и мртвата природа во својот роден крај, Лазар Личеноски е првиот македонски ликовен уметник на дваесеттиот век кој се стекна со интернационална репутација. Неговите заслуги за нашата земја се непроценливи. Со своето дело и со својата исклучителна личност ја внесе Македонија во културната и ликовната мапа на Европа“.„Чувствувам бескрајно задоволство што оваа година македонската културна ризница се збогати со фонд на дела на Личеноски кои несебично се донирани од неговите наследници. Збирката од 160 ликовни дела содржи непроценливи слики, масло на платно, масло на шперплоча, цртежи, скици, мозаици, графики, икони и други дела од неговата колекција“ – истакна министерката за култура Елизабета Канческа – Милевска.Министерството за култура во соработка со институциите од ликовната дејност изготви програма според која во текот на целата година ќе се одржуваат изложби, манифестации, трибини, колонии во чест на двајцата македонски ликовни корифеи.Првиот настан во обележувањето на јубилејот 110 години од раѓањето на Лазар Личеноски е отворањето на изложба на која ќе бидат претставени донираните 160 дела од авторската колекција. Изложбата ќе биде поставена во објектот Даутпашин амам при Националната галерија на Македонија.„Гестот на семејството на Личеноски претставува досега невидена донација на ликовни дела во Македонија. Значењето на донацијата не е само во бројката од 160 дела, туку и според квалитетот на делата и местото на авторот во создавањето на целокупната современата македонска ликовна уметност. Националната галерија на Македонија со особена чест и задоволство ја прифати донацијата и се обврзува на соодветно чување, негување и презентација на делата на Лазар Личеноски“ – нагласи Маја Крстевска, директорка на Националната галерија на Македонија.Во обележувањето на значајните годишнини на Лазар Личеноски и Љубомир Белогаски во годишната програма на активности се вклучени националните установи, како Музејот на современата уметност, Музејот на град Скопје, потоа Факултетот за ликовна уметност, Државното средно училиште за применета уметност „Лазар Личеноски“ во Скопје, Друштвото на ликовните уметници на Македонија и ликовната колонија „Галичник“./крај/т.д.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

