Култура
Недела на новата генерација македонски автори
Од понеделник до 2 април во книжарницата „Или-или“ се организира Недела на новата генерација македонски автори
Издавачката куќа „Или-или“ го организира настанот со цел да се популаризираат делата на домашните автори кои се објавени во едицијата „ПРОаЗА“.Оваа прозна едиција, која меѓу читателите е позната по објавувањето на преводите на романите и збирките раскази од современи светски автори, како Бернхард Шлинк, Борис Вијан, Џон Фаулс, Вуди Ален, Бији Банделе, Ханиф Курејши, ги содржи и книгите потпишани од неколку домашни автори кои со своите први и втори објави предизвикаа вистинско внимание меѓу литерарната публика.Станува збор за автори кои со својот сензибилитет го претставуваат новиот здив и глас во македонската книжевност. Тие се дел од новата генерација раскажувачи кои своите приказни ги црпат директно од секојдневието и од асфалтот, опишувајќи го новото и непредвидливо време во кое живееме.Мразот во 2006 година го скрши збирката раскази „Кротки приказни“ на Игор Анѓелков. Потоа следуваше збирката раскази „Чкртки“ на Румена Бужаровска, за првиот бран поддршка на новата генерација млади литерати да биде заокружена со деби-романот „Помеѓу“ на Ирена Јорданова, кој влезе во најтесниот избор за „Роман на годината“ на Утрински весник во 2009 година. Во едицијата „ПРОаЗА“ се објавени и првата Хаибуни-книга на македонски јазик „Ехо од бранови“ на Владимир Мартиновски и прозното деби „Холограм“ на младата Сања Вуковиќ.Кон крајот на 2010 година, издавачката куќа „Или-или“ во кус период објави четири нови наслови, кои сè уште се свежи, актуелни и го привлекуваат вниманието.Книгата „Ме сакаш ли под дождот?“ на Александар Русјаков е негова прва збирка раскази која содржи шест приказни во кои централно место зазема љубовта. Авторот не „вози“ низ неговиот живот од детските години, преку пубертетот, сè до адолесцентските години, сите обележани со љубовта кон девојките кои на некој начин го креираат неговиот понатамошен животен тек.Деби-романот на Игор Анѓелков е со наслов „Крај-пат“ и претставува off the road приказна со свеж пристап и поглед кон нашата реалност, роман кој е критичен, но во истовреме облагороден со хумор и оптимизам, и преполн со референции од филмот, музиката, стрипот, литературата.Свое деби на книжевната сцена имаше и Ричард Милошевски со романот „Бог и бетон“, субверзивно четиво во кое се судираат урбаните приказни од скопскиот асфалт и потрагата на главниот лик по духовното во себе. Или, како што вели поднасловот „ова е сведоштво за растењето низ животот… и низ смртта“.Тука е и вториот роман на Ирена Јорданова, „Катализатор 33“, кој е пократок од првенецот „Помеѓу“, но дефинитивно е поснажен и поуверлив. Станува збор за женски поглед врз работите од нашето секојдневие, исполнет со блага доза на иронија, непредвидлив хумор и пресврти кои оставаат без здив.На завршниот ден, в сабота на 02 април, настанот „Недела на новата генерација македонски автори“ ќе биде заокружен со можност читателите да се дружат со авторите на книгите на попладневно матине меѓу 12 и 16 часот.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

