Култура
Недела на новата генерација македонски автори
Од понеделник до 2 април во книжарницата „Или-или“ се организира Недела на новата генерација македонски автори
Издавачката куќа „Или-или“ го организира настанот со цел да се популаризираат делата на домашните автори кои се објавени во едицијата „ПРОаЗА“.Оваа прозна едиција, која меѓу читателите е позната по објавувањето на преводите на романите и збирките раскази од современи светски автори, како Бернхард Шлинк, Борис Вијан, Џон Фаулс, Вуди Ален, Бији Банделе, Ханиф Курејши, ги содржи и книгите потпишани од неколку домашни автори кои со своите први и втори објави предизвикаа вистинско внимание меѓу литерарната публика.Станува збор за автори кои со својот сензибилитет го претставуваат новиот здив и глас во македонската книжевност. Тие се дел од новата генерација раскажувачи кои своите приказни ги црпат директно од секојдневието и од асфалтот, опишувајќи го новото и непредвидливо време во кое живееме.Мразот во 2006 година го скрши збирката раскази „Кротки приказни“ на Игор Анѓелков. Потоа следуваше збирката раскази „Чкртки“ на Румена Бужаровска, за првиот бран поддршка на новата генерација млади литерати да биде заокружена со деби-романот „Помеѓу“ на Ирена Јорданова, кој влезе во најтесниот избор за „Роман на годината“ на Утрински весник во 2009 година. Во едицијата „ПРОаЗА“ се објавени и првата Хаибуни-книга на македонски јазик „Ехо од бранови“ на Владимир Мартиновски и прозното деби „Холограм“ на младата Сања Вуковиќ.Кон крајот на 2010 година, издавачката куќа „Или-или“ во кус период објави четири нови наслови, кои сè уште се свежи, актуелни и го привлекуваат вниманието.Книгата „Ме сакаш ли под дождот?“ на Александар Русјаков е негова прва збирка раскази која содржи шест приказни во кои централно место зазема љубовта. Авторот не „вози“ низ неговиот живот од детските години, преку пубертетот, сè до адолесцентските години, сите обележани со љубовта кон девојките кои на некој начин го креираат неговиот понатамошен животен тек.Деби-романот на Игор Анѓелков е со наслов „Крај-пат“ и претставува off the road приказна со свеж пристап и поглед кон нашата реалност, роман кој е критичен, но во истовреме облагороден со хумор и оптимизам, и преполн со референции од филмот, музиката, стрипот, литературата.Свое деби на книжевната сцена имаше и Ричард Милошевски со романот „Бог и бетон“, субверзивно четиво во кое се судираат урбаните приказни од скопскиот асфалт и потрагата на главниот лик по духовното во себе. Или, како што вели поднасловот „ова е сведоштво за растењето низ животот… и низ смртта“.Тука е и вториот роман на Ирена Јорданова, „Катализатор 33“, кој е пократок од првенецот „Помеѓу“, но дефинитивно е поснажен и поуверлив. Станува збор за женски поглед врз работите од нашето секојдневие, исполнет со блага доза на иронија, непредвидлив хумор и пресврти кои оставаат без здив.На завршниот ден, в сабота на 02 април, настанот „Недела на новата генерација македонски автори“ ќе биде заокружен со можност читателите да се дружат со авторите на книгите на попладневно матине меѓу 12 и 16 часот.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Врвните Теди Папаврами и Маки Окада настапуваат со Македонска филхармонија
Овој четврток, со почеток во 20 часот, оркестарот на Македонската филхармонија ќе одржи концерт насловен „Јинг-Јанг“ на кој како солисти ќе настапат врвниот виолинист Теди Папаврами (Албанија, Велика Британија) и пијанистката Маки Окада (Јапонија, Швајцарија). Диригент е Олси Кинами, а на програмата се увертира од операта „Крадливата страчка“ од Џоакино Росини, Концертот за виолина и оркестар бр. 1 во Де-дур, оп. 6 од Николо Паганини и Концертот за пијано и оркестар бр. 1 во е-мол, оп. 11 од Фредерик Шопен.
Кога Теди Папаврами пристигнал во Франција на млада возраст, се соочил со земја и култура што му биле целосно непознати. Поттикнат од природна љубопитност споена со силна желба да го совлада францускиот јазик – но и да ја надмине почетната осаменост – тој се нурнал во читање дела од Пруст, Флобер, Достоевски, Чехов, Кафка…, сè на француски. Она што го прави Теди Папаврами уникатен и редок музичар, е неговата љубопитност за сè што лежи зад границите. Во комбинација со неговите високи уметнички и интелектуални стандарди, тоа му овозможило да го премости огромниот јаз помеѓу неговото потекло и новите хоризонти. Затоа, кога преведувачот Јусуф Вриони починал во 2000 година, не било изненадување што Теди Папаврами ја презел задачата да ги преведе на француски делата на албанскиот автор Исмаил Кадаре, кого го познавал уште како дете. Така, тој водел професионален живот надвор од музиката и од виолината. Во 2013 година, во истиот дух, ја објавил својата книга за сопствената младост „Fugue pour violon seul“ на француски.
Универзално пофалена од критиката, книгата ја раскажува неговата траекторија како чудо од дете од Албанија и неговото преминување кон Западот и слободата. Во 2003 година, пак, кога актерката Жан Моро го запознала Теди во една телевизиска емисија, таа воопшто не се двоумела да го ангажира да ја игра улогата на Дансени виолинистот, заедно со Катрин Денев, Руперт Еверет и Настасја Кински, во ТВ-минисеријата на Жозе Дајан според „Опасни врски“. Таквиот широк спектар активности и интереси веројатно не би бил можен без исклучителната музичка развиеност комбинирана со долги часови работа од најрана возраст. Виолината отсекогаш била дел од животот на Теди. Тој се запознал со неа на петгодишна возраст благодарение на својот татко, блескав педагог со долгогодишно искуство. Теди напредувал многу брзо, и по само три години настапил со Тиранската филхармонија изведувајќи ги „Airs Bohémiens“ од Сарасате. На само единаесет години го извел Концертот бр. 1 од Паганини со познатата комплексна каденца на Емил Соре. Албанија со децении била изолирана од остатокот на светот, но кога францускиот флејтист Ален Марион одржал концерт во Тирана, го слушнал младиот виртуоз и веднаш му овозможил стипендија од француската влада да дојде и да се школува во Париз. Така, неговата кариера значително се изменила.
Во меѓувреме, тој и неговите родители избегале од Албанија која тогаш била под комунистичка власт и се населиле трајно во Франција; но дома, режимот сурово ги казнил членовите од семејството што останале, санкции кои траеле сè до падот на владата во 1991 година. Пред тој пад, Теди и неговите родители морале да го напуштат Париз за да ги избегнат службениците од албанската амбасада кои ги следеле, па пријателите им помогнале да се преселат близу Бордо. Папаврами освоил неколку значајни меѓународни награди во 1990-тите и започнал блескава солистичка кариера. Настапувал како солист со диригенти како Курт Сандерлинг, Армин Жордан, Емануел Кривин, Франсоа-Гзавие Рот, Тиери Фишер…, на рецитали со музички партнери како Нелсон Горнер, Марта Аргерич, Марија Жоао Пирес, Викторија Мулова, Гери Хофман, Лоренс Пауер…, а зад себе има навистина богата дискографија и за тоа, значајни награди. Се занимава и со транскрипција и неговите транскрипции за соло виолина на 12 сонати од Скарлати и на Фантазијата и фугата BWV 542од Бах (оригинално напишана за оргули) се издадени од издавачката куќа „Ries & Erler“ во Берлин.
Често ги изведувал целосните сонати и партити за соло виолина од Ј. С. Бах – репертоар кој му е особено драг. Денес, Теди Папаврами живее во Женева, Швајцарија, каде што работи како професор по виолина на „Haute École de Musique“. Свири на виолина изработена специјално за него од градителот Кристијан Бајон.
По завршувањето на студиите на Music School Toho Gakuen во Токио, Маки Окада ги продолжила студиите во Франција. Во 2008 година ја добила дипломата DEMS на парискиот CNR, во класата на Жан-Мари Коте. Понатаму продолжила да студира под водство на пијанистката Елена Розанова. По враќањето во Јапонија, Маки Окада продолжила да дејствува како концертна пијанистка, одржувајќи бројни рецитали, но и како солистка со оркестри и во камерни состави. Во 2011 година, Симфонискиот оркестар на Киев ја придружувал во изведбата на Концертот за пијано бр. 3 од Рахмањинов. Во 2013 година, ги извела сите прелудиуми од Дебиси во Токио. Во 2017 година, главен фокус ѝ бил соло пијано програма посветена на Бах и Рахмањинов во Кјото и во Токио. Врските што ги создала за тоа време со Франција и Европа, значително го одбележале нејзиниот музички развој. Денес, таа се фокусира на репертоар за виолина и пијано, во соработка со виолинистот Теди Папаврами. Заедно, во 2018 година ја освоиле наградата „Barocksaal“ во Кјото, доделена за најдобар концерт на сезоната.
Култура
Љубовната приказна на Сенка Велетанлиќ и Зафир Хаџиманов го победи договорениот брак: почина легендарната пејачка
Мајката на истакнатиот музичар Васил Хаџиманов, Сенка Велетанлиќ, почина вчера утрото по тешка болест. Хаџиманов ја сподели тажната вест со јавноста во емотивна порака.
Сенка беше во брак со пејачот Зафир Хаџиманов, кој почина во 2021 година, а нивната љубовна приказна беше како од бајка. Емоциите што ги негуваа успеаја да го победат дури и договорениот брак за кој се залагаа родителите на Зафир.
Зафир често велеше дека Сенка е неговата најголема љубов.
„Во Грузија, во Тбилиси, Сенка и јас се заљубивме. Се бакнавме за прв пат на Ридот на слободата над градот. Беше убава и пееше како сон. Само што се разведе од пејачот Тихомир Петровиќ. Тиха и јас останавме пријатели до крајот. Често седевме во Камената сала на Радио Белград, пиевме и разговаравме за сè. Се согласувавме за многу друштвени дискусии. Моите родители, морам да признаам, беа малку изненадени.
Мислеа дека сум популарен кај женскиот пол и дека ќе завршам со некоја помлада, за да бидам „џек“. Тие веќе ми договориле брак со многу популарна идна пејачка. Но, кога ќе одлучам нешто – јас одлучувам. Секако, имаше љубов и пред Сенка. Бев развиен, кревав тегови, а кога ќе скокнев во море, најмалку пет девојки паѓаа на мене.
Се забавував со убава богата девојка од Словенија, потоа со Италијанка чиј татко беше директор на најголемата италијанска банка и која ми даде гарсониера во неговата огромна вила во Торино. Живеев како гроф. Но, чувствував само огромна љубов за мојата сопруга“, рече еднаш Зафир.
Љубовта меѓу Зафир Хаџиманов и Сенка Велетанлиќ траеше од 60-тите години на минатиот век.
Култура
„Приказната за Силјан“ со хрватска кино-премиера во Загреб
На покана на хрватскиот дистрибутер, македонскиот КИЦ во Загреб се јавува како еден од партнерите на кино-премиерата и дистрибуцијата во Хрватска на македонскиот документарен филм, „Приказната за Силјан“ на Тамара Котевска кој што својата премиера ја имаше на престижниот Меѓународен филмски фестивал во Венеција.
„Ова е одлична и ексклузивна прилика пошироката хрватска публика да го види најновото успешно остварување на македонската филмска документаристика. Македонскиот КИЦ во Загреб преку вакви соработки, не само што ги шири хоризонтите на регионалната културна сцена, туку доследно и достоинствено ја презентира македонската култура, филм и авторство надвор од националните граници, градејќи мостови на разбирање, дијалог и културна размена“, вели директорката на македонскиот КИЦ во Загреб, Мими Ѓоргоска Илиевска.
„Приказната за Силјан“ е длабоко комплексно филмско дело кое својата наративна база ја пронаоѓа во народната митолошка приказна. Режисерката Котевска вешто користејќи ги особеностите и можностите на филмскиот јазик ја развива познатата приказна поврзувајќи го митското и минатото со сегашниот егзистенцијален момент. На овој начин, Котевска успева на своето дело да му даде силна безвременска и беспросторна димензија и да создава порака која ги преминува јазичните и културолошки меѓи и бариери на филмсите вљубеници ширум светот. Филмот отвора емотивни прашања и безброј можни одговори за местото на индивидуата во светот кој, сите ние, се обидуваме да го сфатиме и прифатиме.
Хрватскиот дистрибутер „Рестарт“ кино премиерата и почетокот на дистрибуцијата на „Приказната за Силјан“ во Хрватска ја најави за 28-ми јануари во ДокуКИно КИЦ во Загреб, а истата ќе се реализира во соработка со Volim Dokumentarce, платформа за дистрибуција на креативни ангажирани документарни филмови од земјите на поранешна Југославија и македонскиот Киц во Загреб.

