Култура
Промоција на книгата „Идентитет, текст, нација“
Во МАНУ денеска се одржа промоцијата на книгата „Идентитет, текст, нација – интерпретации на црнилата на македонската историја“ од Златко Крамариќ, актуелен амбасадор на Република Хрватска во Македонија.
Во Македонската академија на науки и уметности денеска се одржа промоцијата на книгата „Идентитет, текст, нација – интерпретации на црнилата на македонската историја“ од Златко Крамариќ, актуелен амбасадор на Република Хрватска во Македонија.Книгата на Златко Крамариќ содржи шест есеи за најсериозните прашања со кои се соочувале и се соочуваат македонската литература и култура. Во есеите авторот одгатнува некои од најважните македонски теми: нацијата, историјата, идентитетот, другоста, територијата, границите, суверенитетот, траумата…Преводот од хрватски јазик го приредија проф. д-р Венко Андоновски и проф. д-р Јелена Лужина. За новото издание на „Табернакул“ воведниот збор на промоцијата го имаше академик Георги Старделов.„Нашата култура може да биде среќна што можеби како ниедна друга балканска култура има сериозни истражувачи и толкувачи кои потекнуваат од Хрватска. Тоа е поттик за хрватската средина да се интересира за македонската литература. Од тој аспект, објавувањето на оваа книга е значаен чин за македонската култура“ – нагласи академик Старделов.Иако во својот говор академик Старделов најголемо внимание посвети на политичкиот контекст во книгата, со особен осврт кон актуелните теми, како името и идентитетот на македонскиот народ, сепак, авторот Златко Крамариќ со книгата се обидува да го деконструира поттекстот на современата македонска литература анализирајќи неколкумина клучни македонски автори: Живко Чинго, Славко Јаневски, Коле Чашуле, Ташко Георгиевски, Димитар Митрев.„Освен со провокативната насловна синтагма „Идентитет, текст, нација“, книгата на Златко Крамариќ е маркирана, мошне намерно, и со некој вид прилично тенденциозна жанровска експликација, која вели дека со неа, во неа, авторот решил сериозно да се позанимава со интерпретации на црнилата во македонската историја. Сепак, кога некогаш оддамна морал да ја избира својата базична професија, Крамариќ не избрал да стане историчар, туку управуван од добрата доза младешка романтика оптирал на занаетот за литературен теоретик и критик. Дури и повеќе, Крамариќ оптирал за апсолутно промакедонска варијанта на литературното теоретикување и критикување – станал македонист, по професија, по вокација и по слободен избор“ – потенцираше проф. д-р Јелена Лужина.Во својот говор на промоцијата проф. д-р Венко Андоновски се задржа во полето на својата дејност, образложувајќи моменти од книгата со чист теоретско-книжевен аспект.„Книгата ја доживеав како исклучително свежа и како книга во која е премолчена, односно вешто е скриена една реченица. Иако стои „Идентитет, текст, нација“ во книгата е премолчан компаративистичкиот аспект, бидејќи во неа цело време, на еден премолчен начин, авторот ја поставува македонската книжевност во контекст на другите балкански, јужнословенски, европски и светски книжевности“ – нагласи проф. д-р Венко Андоновски.„Книгата ја пишував со навистина голема љубов. Навистина, таа е обид за создавање на граѓанска култура и амбиент во Македонија и обид за враќање на граѓанскиот слој во политичкиот живот во оваа, за мене многу драга, држава. Книгата е пишувана за да предизвика расправа во македонската, како во академската, така и во политичката јавност“ – изјави авторот Златко Крамариќ.Златко Крамариќ е редовен професор по Теорија на книжевност и понова хрватска книжевност на Филозофскиот факултет на Универзитетот „Јосип Јурај Штросмаер“ во Осиек. Објавил десетина книги од областа на книжевноста, естетиката, историјата, филозофијата, македонистиката, публицистиката. Веќе неколку месеци е амбасадор на Република Хрватска во Македонија./крај/т.д.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

