Култура
Светска премиера на „Дракула“ на Априлски балетски вечери 2011
Во петокот (29-ти април) во Македонска опера и балет со почеток од 20 часот ќе се случи светската премиера португалската уметничка група Vortice Dance Company во соработка со МОБ и балетска трупа од Романија
Кореографи на овој балетски спектакл се Рафаел Карисо и Клаудиа Мартинс, во кој е искористена музијата на Војчех Килар, Филип Глас, Рахмањинов и Лу Рид. За сценографијата, видеографика и тонски ефекти е задолжен Рафаел Карисо, а костимографијата е на Клаудиа Мартинс, додека аудиовизуелни ефекти и воедно технички директор е Жоао Невес. Светлото и дизајнот се на Луиш Паз и Жоао Тешеира.Како солисти во „Дракула“ ќе настапат Александра Мијалкова, Мими Поп Алексова, Билјана Басмаџиева, Ивана Коцевска, Игор Веланоски, Клаудиа Мартинс, Рафаел Карисо, Бобан Ковачевски, Трајче Стојковски, Хорге Либорио, Симона Василевска, Јан Кисилев, Разван Мазилу, Габи Павловска и Лиле Миленковска.За создавањето на претставата „Дракула“, двајцата кореографи Клаудиа Мартинс и Рафаел Карисо црпеле од огромното богатство на различни извори. Покрај истоименото литературно ремек дело од Брам Стокер, напишано на преминот меѓу 19-ти и 20-ти век, на крајот на викторијанска Британија. Новосоздадените ликови и останатите како Бароницата Батори, натамошните легендарни приказни, митови и ужаси кои се’ уште прогонуваат, послужиле како двигатели на нивната огромна креативност. Освен тоа, сиве овие карактеристики делат вешто исткаена тема, што ја води публиката до прекрасниот и крајно загадочен свет на хоророт, се наведува во најавата на претставата.Почетокот на претставата изобилува со многу сугестивни идеи преземени од оригиналниот тек на дејствието во романот, преплетени со нови и обновени идеи кои мистериозно скршнуваат од него. Исто така, преку истражување на нови јазици, претставата пренесува мистична атмосфера на патење, халуцинации, бес и загуба. Откако кнезот, Гроф Дракула, отсуствуваше заради војната, спиењето на принцезата Елизабет беше толку многу измачувано од страшни кошмари со терор и крв, што таа се фрли во реката. Нејзината смрт предизвика длабока и искрена тага во неговото срце и го направи гладен за одмазда. Господинот кој некогаш имаше голем капацитет за љубов се претвори во вампир на темнината: „Јас не сакам ниту младост ниту радост, ни сладострастието на сјајното сонце и џагорот на потоците кои се чиста радост за млади и среќни“.Како што заплетот се развива, Дракула станува особено повеќеслоен лик којшто носи различни форми, менува лица, се претвора во различни животни и прераснува во различни телесни форми коишто секако се присутни во денешниот свет. Така, суштината на тоа злобно суштество, заедно со злобата на многу други ликови, се пренесува во современиот живот преку критично контекстуализирано искористување на многу категории коишто ги портретираат многуте начини на кои и грозоморно мрачните и похотно перверзните страни на битието, па дури и чистата љубов претворени во трагедија, можат ужасно да не воодушеват. Ние сите сме избувливи битија и се храниме од крвта што тече низ нашите вени. Секако, можеме да бидеме отворени, но често сме многу комплицирани и тешки за разбирање …Мажите и жените се месо и крв што се преплетуваат и се впуштаат во игри на доминација наспроти покорување.„Нејзините прекрасни, светли бои станаа пепласти и бледи, нејзините очи исфрлаа искри од пеколен пламен, челото и се набрчка како месото да и беше како купот змии на Медуза, а нејзините румени, восхитувачки усни, сега извалкани со крв, станаа широк квадрат, како маските за колерици на Грците и Јапонците“, и’ вели во претставата д-р Суард, психијатарот од менталната болница, на полумртвата/полуживата Луси).Нашето битие е месо, брутално окрвавено и хрането од суштината на секој од нас.Всушност, ние не сме ниту чисти души, ниту доброчинители секој ден. Месото е дел од нашата сопствена природа и исто така нашата најголема слабост. Скапани од страв, подлегнуваме на лесни искушенија, а понекогаш и на не премногу лесни…
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Герасимовски со ансамблот „Орце Николов“: Македонската традицијата е дел од нашата програма
По повод 80 години постоење на Ансамблот за народни игри и песни „Орце Николов“, градоначалникот на Општина Центар, Горан Герасимовски, се сретна со раководството на културно-уметничкото друштво.
На средбата се разговараше за тековните културни активности во општината и можностите за понатамошна соработка меѓу Општина Центар и ансамблот.
„Со Ансамблот имаме одлична соработка. Во рамки на програмата за култура, ансамблот доби и финансиска поддршка за проектот „80 години волшебен свет на фолклорот“, со што продолжуваме да вложуваме во негувањето на народната уметност“, порача градоначалникот Герасимовски.
Тој нагласи дека локалната самоуправа е силен поддржувач на културата и народното творештво.
„Во изминатиот период значително ги зголемивме вложувањата во културата, а за 2026 година буџетот за култура изнесува 26 милиони денари. Преку бројни манифестации овозможуваме културни содржини што ги обединуваат граѓаните од сите возрасти. Културата е и ќе остане наш приоритет“, рече Герасимовски.
Култура
Софија Стојанова – автор на најдобрата беседа на конкурсот во чест на Прличев
Годинашен добитник на наградата за најдобра беседа за 2026 од конкурсот што го распиша НУ Библиотека „Григор Прличев“ на тема: „По песната птиците се разликуваат“е Софија Стојанова. Таа е ученичка во втора година во гимназијата „Јане Сандански“во Струмица.
Нејзината беседа беше под шифра „Тивериопол“, таа го докажа авторството, а Библиотеката доби потврда и од нејзината професорка по македонски јазик и литература Боркица Филева.
„Добивањето на наградата на конкурсот распишан од Библиотеката во Охрид за мене претставува исклучително значајно признание и длабока лична радост. Овој успех не го доживувам само како потврда за мојот труд, туку и како охрабрување да продолжам уште посветено да се надградувам и да го следам патот на знаењето. Ова признание претставува поттик да бидам уште поодговорна кон сопствените цели и уште похрабра во остварувањето на своите соништа“, изјави Стојанова за веб страницата на Библиотеката.
Дека Софија е млад веќе изграден автор сведочат и наградите кои само во изминатите две години ги освоила на полето на литературата:
2025 – Диплома за прво место на литературниот конкурс ,,Со својот живот Ацо Шопов опеал дело, а во своите дела, го опеал животот”- Оштина Штип
2025 -Прва награда на литературниот конкурс ,,Топли гнезда”- Општина Струмица
2025 – Диплома за прво место на конкурсот ,,Дигитални човекови права и приватност во ерата на технологијата”- Општина Струмица
2025 – Прва награда на литературниот конкурс ,,Моето посебно другарче”- Општина Струмица
2024- Диплома за прво место на конкурсот ,,Тишината понекогаш зборува најгласно и најдобро за делата и поетот Ацо Шопов”- Општина Штип
На младата Софија Стојанова автор на најдобрата беседа на шести февруари во рамките на манифестацијата „Прличеви беседи“ во Охрид ќе и биде доделена парична награда од 9.000 денари и признание со ликот на Прличев.
Култура
Кинотеката ја објави програмата за февруари: тивки гласови, силни приказни и филмот како чин на сеќавање
Програмата на Кинотека на Македонија за февруари 2026 година претставува внимателно изграден мозаик од современи авторски визии и значајни европски остварувања, кој уште еднаш ја потврдува Кинотеката како простор на мисла, чувствителност и отпор кон заборавот. Ова не е програма што нуди лесна забава, туку покана за длабинско гледање и активно учество во филмот како уметнички и етички чин, велат од Кинотеката.
Во центарот на вниманието е актуелниот филм на Тамара Котевска, авторка чиј сензибилитет се движи меѓу документарното и поетското, помеѓу човекот и пејзажот, помеѓу исчезнувањето и траењето. Нејзиното дело продолжува да ја истражува кревката рамнотежа помеѓу личното сведоштво и универзалната грижа за светот што го населуваме. Во истата линија на тивка, но моќна авторска исповед се вклучува и документарецот „Приказната за Сиљан“, филм што преку интимна нарација отвора пошироки прашања за идентитетот, наследството и човечката потреба да се раскаже сопствената приказна.
Февруарската програма го вклучува и новиот филм на култниот независен автор Џим Џармуш. Неговата минималистичка естетика, тивки паузи и егзистенцијален хумор повторно нè потсетуваат дека филмот може да биде простор на созерцание, а не само на наративна ефикасност. Џармуш останува еден од ретките автори што доследно ја брани слободата на независниот филм.
Европската селекција ја проширува програмата со филмовите „Љубовта што останува“, „Луда љубов“, „Двајца обвинители“, „Приватен живот“ и „Ромериа“ — остварувања што низ различни поетики и жанровски регистри се занимаваат со интимноста, вината, правдата и кревките човечки односи во современиот свет. Овие филмови не нудат конечни одговори, туку отвораат простор за сомнеж, емпатија и морална дилема, токму онаму каде европскиот авторски филм е најсилен.
Посебно значајна е и програмата за најмладата публика, со избор на квалитетни анимирани филмови за деца, кои не ја потценуваат својата публика. Преку јасна визуелна имагинација и внимателно обликувани приказни, тие носат сериозни пораки за емпатијата, различностите, пријателството и одговорноста — градејќи темели за идни гледачи што ќе умеат да гледаат, а не само да консумираат.
„Февруари 2026 во Кинотеката на Македонија не е само месечна програма, туку јасна изјава за филмот како уметност што мисли, чувствува и памети. Простор каде тишината зборува, а сликите остануваат долго по завршувањето на проекцијата“, велат од таму.

