Култура
Откупот и условите на историските предмети -главeн проблем на музеите во РМ

Систематскиот откуп на предметите од научноисториско и уметничко значење, и условите во кои се чуваат музејско-историските предмети во депоата на музеите во Република Македонија, се два големи проблеми со кои се соочуваат музеите.
Систематскиот откуп на предметите од научноисториско и уметничко значење, и условите во кои се чуваат музејско-историските предмети во депоата на музеите во Република Македонија, се два големи проблеми со кои се соочуваат музеите. „Но, кога зборуваме за музејот како институција од почетокот на 18 век до денес се препознаваат четири битни карактеристики кои влијаат на почетокот на егзистирање на музејот. И тоа: систематско собирање или откуп на предмети, организирано и перманетно чување и заштита на современите предмети, широка и јавна достапност на овие проекции и востановување на тој назив музеј“ изјави кустос советник во Музејот на современа уметност од Скопје, Захаринка Алексоска Бачева. Таа додаде дека називот музеј е институција на кое друштвото им ги доверило движните споменици на културата, природата и техниката, систематски плански да ги собира, чува, презентира и научно да ги проучува со цел да ги запознава луѓето со минатото и сегашноста, со фондовите наменети за унапредување на науката и културата.Во периодот од 1991 до 2011 година се откупени вкупно 176 историски делови. „ Од 2001 до 2011 се откупени 27 дела. Тука, се соочуваме со констатација дека видлив е дисконтинуитетот или инцидентноста што резултира со следењето на историскиот континуитет во собирањето, чувањето и презентирањето на уметничките дела. Во своите годишни програми музејот годишно редовно бара средства за откуп наведувајќи автори и конкретни дела, но за жал не ги добива барањата“ вели Алексоска Бачева додавајќи дека за овогодинешната програма биле побарани два милиони денари за откуп на 17 дела, а се добиени само 200 илјади денари. За откупот на историски предмети од современата уметност во минатото постоеја два фонда: фонд на градот и фонд на Републиката коишто континуирано откупуваа дела од тековните изложби во Републиката. „Откупените дела од фондовите завршуваа во збирките на музејот, на националната галерија, и во сите други збирки кои собираат дела од современата уметност. Добро е да постојат независни фондови да ги согледаат и проценат нашите барања. Ние како стручни лица треба да го имаме водечки збор“ рече Алексоска Бачева.Според Симеон Златев, кој го има најмалиот етнолошки музеј во светот со околу 2.000 експонати нема никаков проблем во извршувањето на откуп на историските предмети. „Оваа година правам 20 години опстојување на музејот. И затоа добив финансиски средства од француската алијанса од Тетово и македонска пошта во Скопје. Не е проблем да се опстои во ова време, ако со целото срце си посветен на овие историски експонати“ вели Златев. Приватните колекционери ги донираат експонатите на музеите, меѓутоа оние кои тие сакаат да ги подарат, такашто донациите не секогаш кореспондираат со тоа што им одговара на музеите. „Најчесто историските предмети завршуваат во приватни збирки. Но, добро е ако ние не можеме да ги купиме да останат во приватни збирки, бидејќи она што ни се случува со етнолошко богатство од доменот на средновековната уметност кога тие истите ќе завршат во странски држави“ вели Алексоска Бачева. Оваа година во април беше одржан форум на тема: состојбата на природното и културното наследство во музеите на Македонија кој ќе биде доставен до министерството за култура и владата./крај/макфакс/пк
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Култура
Изведбата на моќното ремек-дело „Набуко“ од Џузепе Верди во рамките на 53. издание на Мајските оперски вечери

Моќното ремек-дело од Џузепе Верди, операта „Набуко“ ќе се изведе на сцената на Националната опера и балет на 19 мај со почеток во 20.00 часот во рамките на 53. издание на фестивалот „Мајски оперски вечери“. Операта ќе се изведе под диригентската палка на гостинот од Грција, Мирон Михаилидис, режијата е на Ренато Бонајуто (Италија), сценографијата и костимографијата се на Флавио Арбети и Артемио Кабаси од Италија, кореограф е Маја Митровска-Богојевска, концерт-мајстор е Јане Бакевски, хор-мајстор е Јасмина Ѓорѓеска, а светло дизајн, Милчо Александров.
Насловната улога (Набуко) ќе ја толкува, Луис Кансино од Шпанија, во улогата на Абигаиле ќе настапи Ханјинг Цо од Кина, Николина Јаневска ќе ја толкува улогата на Фенена, Уго Тарквини (Италија) ќе настапи како Исмаил, а во улогата на Захарие ќе настапи Џовани Пароди (Италија), во останатите улоги ќе настапат Диме Петров, Ана Ројдева, Дејан Стоев, хорот, оркестарот, балетскиот ансамбл на Националната опера и балет и ученици при ДМБУЦ „Илија Николовски – Луј“.
„Набуко“е лирско-драматична опера во четири чина, едно од најпопуларните дела на Џузепе Верди и е омилено кај публиката. Својата праизведба оваа опера ја имала во 1842 година во Миланска Скала. Тоа е третата опера на Верди за која што се смета дека трајно ја воспоставила неговата репутација како композитор. Темата на операта е тешката историја на еврејскиот народ, нападнати и поразени, протерани од својата татковина, иако историските настани се користат само како позадина на романтичниот и политички заплет. Верди во една ноќ ја напишал надалеку познатата хорска арија која станала драматуршки и музички столб на делото „Va, pensiero, sull’ali dorate“ („Летај на златести крилја”).
Култура
Објавен првиот том на Правописно-нормативниот речник на македонскиот стандарден јазик

Во издание на „Бата прес“ објавен е првиот том на Правописно-нормативниот речник на македонскиот стандарден јазик, на кој автори и редактори се осум универзитетски професори. Објавувањето на речникот е поддржано од Министерството за култура како проект од национален интерес за 2024 година.
Својата прва промоција речникот ќе ја има на годинешниот Саем на книгата во арената „Борис Трајковски“, на штандот на издавачот, во вторник, во 11.30 часот. Речникот ќе го претстават рецензентката проф. д-р Весна Костовска и авторката редактор проф. д-р Елизабета Бандиловска.
Во првиот том се поместени зборовите од буквата А до буквата Ж, а авторите (универзитетските професори) и соработниците постојано работаат, така што во наредните изданија ќе бидат обработени зборовите до буквата Ш, и правописно-нормативниот речник како плод на повеќегодишен труд ќе биде комплетиран.
Овој капитален лексикографски зафат се надоврзува на повеќето изданија од овој вид, почнувајќи првиот македонски правописен прирачник Македонски правопис со правописен речник од Блаже Конески и Крум Тошев (1950) до Правопис на македонскиот јазик во издание на Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“ и издавачката куќа „Култура“ (2015 и 2017 година).
Автори и редактори на изданието се: Лидија Аризанковска, Елизабета Бандиловска, Снежана Велковска, Виолета Јанушева, Елена Јованова-Грујовска, Искра Пановска-Димкова, Симон Саздов, Људмил Спасов.
Соработници на проектот се Марија Антевска, Филип Белчев и Македонка Додевска.
Култура
Изложба ,,Менче Спировска – Визуелна фасцинација со Загреб“ во Загреб

Во македонскиот КИЦ во Загреб во рамките на програмата по повод 145-годишнината од постоењето на Музејот на уметности и занаети – Загреб, на 13-ти мај ќе биде отворена изложбата ,,Менче Спировска – Визуелна фасцинација со Загреб“ на една од најзначајните македонски графичарки, Менча Спировска. На изложбата ќе бидат претставени речиси непознати дела за хрватската јавност создадени во 1950-тите години во Загреб.
Изложбата се реализира како заеднички проект на загребскиот Музеј на уметностите и занаетите и македонскиот Културно-информативен центар во Загреб по повод 145-годишнината од основањето на загребскиот Музеј за уметности и занаети. Директорката на македонскиот Културно-информативен во Загреб, Мими Ѓоргоска Илиевска, ги потврди заложбите на директорот на Музејот за уметности и занаети, Сањин Михелиќ дека со оваа изложба се промовираат вредностите на меѓународната соработка и културните врски меѓу Хрватска и Македонија, кој потенцираше дека во годината кога ја одбележуваат 145-годишнината од постоењето на Музејот ќе следи уште една исклучителна изложба на фотографии од студиото на семејството Арсовски во соработка со македонскиот Културно-информативен центар во Загреб и Музејот на Град Скопје.
Изложбата насловена ,,Менче Спировска – Визуелна фасцинација со Загреб“ за првпат го претставува комплетниот уметнички опус на Менче Спировска создаден за време на нејзиното студирање во Загреб, кој што се чува во фондовите на Музејот на уметности и занаети. Централно место на изложбата е нејзиното до сега неизложено дело од областа на графичкиот дизајн, „Концептуален дизајн за рекламна туристичка брошура на Загреб“, кое сега за првпат ќе биде изложено во целост, создадено за време на нејзините студии на поранешната истакната Академија за применети уметности во Загреб, којашто оставила значаен траг во развојот на уметноста, дизајнот и визуелната култура во Хрватска.
Изложбата го прикажува и придонесот на македонските студенти на загрепската уметничка сцена во 1950-тите, а Менче Спировска зазема посебно место како посредник на културните и естетските вредности на двете земји.