Култура
Полски плакат во Националната галерија
Амбасадорот на Полска, г-дин Карол Бахура, во мултимедијалниот центар „Мала станица“ при Националната галерија на Македонија точно на пладне ја отвори изложбата „Полски плакат“.
Амбасадорот на Полска, г-дин Карол Бахура, во мултимедијалниот центар „Мала станица“ при Националната галерија на Македонија точно на пладне ја отвори изложбата „Полски плакат“.Актуелен повод за отворањето на изложбата е почетокот на Полското претседателство со Советот на Европската Унија. На пригодната свеченост која почна со интонирање на европската химна „Ода на радоста“ присуствуваа повеќе екселенции и претставници на дипломатскиот кор во Република Македонија.Во својство на домаќин на свеченоста Маја Крстевска, директор на Националната галерија на Македонија, ги поздрави присутните гости.„Изложбата е резултат на нашата повеќегодишна успешна соработка со амбасадата на Република Полска во Скопје и се надеваме дека соработката ќе продолжи на високо ниво и во иднина. Полско-македонското пријателство и меѓусебно почитување повторно се потврдува со претставувањето на полски плакати од колекцијата на амбасадата на Полска во Македонија, презентирани овде, во Мала станица, еден од трите репрезентативни објекти на Националната галерија на Македонија“ – изјави Маја Крстевска.„Плакатот е една од најпрепознатливите полски современи уметнички изразни форми. Изложбата е составена од плакати на повеќемина автори, претставници на двете најважни полски школи на плакатот – Варшавската и Краковската. Овие школи, по својот специфичен приод во областа на графичкиот дизајн, како и сите претставници кои излегуваат од нив, се познати и препознатливи не само во рамките на Полска, понатаму Европа, туку и ширум светот“. „Особено радува фактот што со посредство на Н.Е. Карол Бахура добивме прекрасна можност на македонската јавност да и претставиме поголем број репрезентативни примероци на светски познатите и препознатливи полски школи. Преку овие плакати сакаме адекватно да го прикажеме и доловиме современото културно богатство на Полска“ – нагласи Крстевска.Во својот говор амбасадорот Карол Бахура го потенцираше актуелниот миг на полското преземање на претседателството со ЕУ, а откри и моменти од историјатот на создавањето на полскиот плакат.„Уметноста на создавање плакати во Полска постои речиси 120 години, без разлика дали станува збор за информативен плакат, плакат за театар или кино, политички, пропаганден плакат и слично. Уметноста значително се возвиши по Втората светска војна, кога во 1948 година Томашевски – еден од претците на таканареченото „Училиште за полски плакат“ – стана добитник на пет главни награди на Биеналето на филмски плакат во Виена. Сепак, терминот „Училиште за полски плакат“ почна да се употребува во 60-тите години на 20-тиот век, со цел да се истакнат сите полски уметници кои се стекнале со меѓународно признание“ – изјави амбасадорот Карол Бахура.Меѓу најзначајните полски уметници амбасадорот ги наброи Томашевски, Мајевски, Млодожениц, Лашка, Дужински, Кот, Ботовцик, Старовијски, Сарнецки, Старовиц, Свирци, Фангор, Хибнер и Каларус. Благодарение на соработката меѓу полската амбасада и Националната галерија на Македонија со поддршка од Министерството за култура на РМ, делата на дел од овие автори можат да се видат во мултимедијалниот центар „Мала станица“.Како мошне значаен момент за Република Полска, амбасадорот го потенцираше појавувањето на полската верзија на плакатот за филмот „Точно на пладне“, на кој Гари Купер место пиштол во раката држи превиткано гласачко ливче на кое пишува „Избори“. Тоа е пресвртниот момент во поновата историја на полската држава, која под знамето на „Солидарност“ излезе од доминацијата на тогашниот Советски Сојуз и го започна патот кон Европската Унија и кон НАТО.„Нема подобар начин да се започне со Претседателство во Советот на Европската Унија освен со отворање на изложбата на „Училиштето за полски плакат“, чии што дела постоеја за време на најважните дати од полската историја, започнувајќи од 19-тиот век, па се до денес, до Претседателството со Советот на Европската Унија, а се надеваме и многу подалеку од оваа дата“ – заклучи полскиот амбасадор Бахура.Полското претседателство со Советот на ЕУ и отворањето на изложбата „Полски плакат“ го поздрави и Роберт Лидл, прв секретар во Делегацијата на ЕУ во Македонија.„Европа е создадена врз основа на солидарноста во многу тешки времиња“ – потенцираше Лидл, имајќи го в предвид ангажманот на „Солидарност“ во конституирањето на демократијата во полската држава.Исто така, Лидл го нагласи моментот на крајот од 80-тите години на 20-тиот век како крстосница на поновата европска историја. Во тогашниот миг Полска го одбра патот по кој стигна до Претседателството со Советот на ЕУ. Со истата храброст, потенцираше Лидл, и Република Македонија треба да одлучи по кој пат ќе продолжи да се приближува кон Европската Унија./крај/макфакс/т.д.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

