Култура
`Прес ту егзит` учествува на Contemporary Istanbul
Проектниот простор Прес ту егзит учествува на 7-мото издание на Contemporary Istanbul, прв и најголем уметнички саем во Турција кој ќе се случува во периодот од 22-25 ноември, 2012 година, во Конгресниот и изложбен центар (ICEC) на Истанбул.
Саемот ќе понуди презентација на широк спектар на уметнички дела од околу 600 уметници и 100 домашни и интернационални галерии и непрофитни организации. Низ посебната селекција Нови хоризонти (New Horizons: Central & Eastern Europe), во чиј фокус се современите уметнички практики од Централна и Источна Европа, Contemporary Istanbul ќе се најде во улога на домаќин на многубројни галерии, куратори, издавачки куќи, критичари и колекционери од регионот.
Свое претставување на саемот, проектниот простор Прес ту егзит ќе има преку делата на осум македонски уметници во рамки на проектот „Каде да (не) одиме?“ („Where (not) to go?“) кој се однесува на шпекулативните поими на нарацијата, како историски, така и лични.
Изложбата „Каде да (не) одиме?“ е една од етапните презентации на развојниот кураторски проект на Јане Чаловски кој се реализира во рамки на кураторските активности на проектниот простор Прес ту егзит.
Во рамки на проектот ќе бидат претставени делата на уметниците Јане Чаловски, Инес Ефремова, Христина
Иваноска, Ѓорѓе Јовановиќ, Филип Јовановски, Владимир Лукаш, Игор Тошевски и Велимир Жерновски. Избраните уметници се поврзани во кохезивен колектив, пред се, преку политичките и социјалните аспекти на нивните селектирани дела.
Како да се зборува за она што се случило во минатото, она што допрва ќе се случи како резултат на истото, како и за сите релевантни проекции за тоа како историјата ќе се трансформира во линеарни / нелинеарни приказни во годините што доаѓаат? Каква ќе биде користа од уметничките практики кои се занимаваат со историски толкувања, фактички истражувања и објектификација на употребата на наративни форми, било да станува збор за она што веќе е познатото, или шпекулативно?
Каков е односот на публиката, кон уметничките практики кои се обидуваат да не информираат за исчезнатите линкови, за заборавените или незабележани историски епизоди кои се поврзани или се однесуваат на нас, додека имаме амбивалентен однос кон конфронтирачките морална влакна на сегашноста? Во исто време, како ние, со нашата кураторска одговорност, можеме да се застапуваме за идејата дека “современата историја (е) основен елемент на современите уметнички практики“, на кој начин ги читаме, ре-контекстуализираме и како се однесуваме кон зборовите и делата на уметниците кои се обидуваат – на достатно убедлив начин – да дадат свежи погледи и визии на скорешните истории, како во дијалектичка, така и во идеолошка смисла?
Ова се само некои од многуте прашања кои произлегуваат од текот на истражувањето на темата за личната одговорност во однос на идеолошките конструкции и линеарна историски двосмислености./крај/со/бб
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

