Култура
Ансамблот на Битолскиот народен театар се врати од Санта Барбара
Битолскиот народен театар после гостувањето во Санта Барбара се врати во Битола. Градоначалникот на општина Битола, подготви специјален прием за луѓето кои ја претставуваат Битола и Република Македонија во светот, создадоа резултати, а во кабинетот на својот колега, пријател и градоначалник донесоа многу емоции и импресии.
„Со се уште несредени чувства од импресијата која ја имавме во Америка, сакам да се заблагодарам на нашиот Градоначалник Владимир Талески и да му го кажам следното: Големите работи се прават со добри тимови, ние, општината и него лично ги чувствуваме како дел од нашиот тим и секаде каде одиме знаеме дека ја имаме неговата поддршка и тука и во странство и било каде и да сме и сигурно тоа е една од тајните на успешноста на Народниот театар од Битола. Благодарам уште еднаш“, изјави Валентин Светозарев, директор на Народен театар – Битола.
Првпат во историјата на театарот во Санта Барбара – САД, во еден ден, на два меѓународни јазика, во продукција на американска и македонска театарска куќа, а под водство на еден режисер – Џон Блондел, на сцената на „Театар Портер“ беше изведена претставата „Хенри Шести“ од Вилијам Шекспир.
„Нема поубаво чувство за еден актер, за еден ансамбл и за еден театар кога ќе освои уште едно парче од светот, токму со македонскиот јазик, во име на својот театар, во име на својот град Битола и се разбира во име на нашата земја“ – Македонија, изјави Соња Михајловска, актер.
Во претставата „Хенри Шести“ во Санта Барбара играа актерите Петар Горко, Соња Михајлова, Борис Чоревски, Иван Јерчиќ, Петар Симовски, Габриела Петрушевска, Огнен Дранговски, Мартин Мирчевски, Никола Пројчевски, Васко Мавровски, Валентина Грамосли, Филип Мирчевски, Кристина Христова, Никола Пројчевски, Митко Ивановски-перкусионист и Миодраг Неќак кој, како композитор, се појавува и на театарската сцена.
На средбата со Градоначалникот Талески, сите проговорија за големите импресии од Санта Барбара, но и за исклучителната благодарност кон својот колега и прв човек на градот за искажаното внимание кон нив како луѓе кои ја претставуваа Македонија и македонската култура во светот.
„Посебно после Лондон, импресиите се уште поголеми со гостувањето во Америка и навистина чест е да се биде дел од екипата на нашиот битолски театар кој веќе настапува не само како битолски, туку како театар од Македонија презентирајќи ја нашата култура надвор од земјата. И она што се случува секаде, и во Лондон и во Америка импресиите се огромни од начинот на разбирливоста на нашиот сценски говор, разбирливоста на нашата претстава што е многу важно и секако што е направено од режисерот Џон Блондел кој успеа македонскиот јазик да го донесе на светско ниво да биде разбирлив на сценски јазик, онака како што заслужуваме да не разберат сите оние што не го познаваат нашиот мајчин јазик. Презентирајќи ја нашата култура се чувствувам како еден голем амбасадор на Македонија…Чувството е великодушно…Би сакал сите такво чувство да имаат“, изјави Петар Горко, актер.
Оваа година како дел од битолското културно лето БИТ ФЕСТ за прв пат се одржа „Битола Шекспир Фестивал“, кој докажа дека гарантира еден нов и доста значаен почеток.„Шекспировиот фестивал кој годинава несебично го поддржаа Општина Битола и Градоначалникот Владимир Талески и Министерството за култура отвори едни нови врати на едно поинакво ниво. Овојпат во Америка, а се надеваме идната година и во Кина. Гостувањето во Америка го доживуваме како една награда која што ја заслужуваме затоа што на достоен начин ја претставуваме општината, театарот, државата, изјави Благој Мицевски, уметнички директор.
„Покрај сите импресии кои ги има човек кога патува во ново место, во нова земја, преубавиот и претоплиот дочек кој ни го приредија во Санта Барбара, најинтересно ни беше што имавме можност да ја гледаме нашата претстава близнак – нивната Хенри шести трет дел, режирана од истиот човек, одиграна од други луѓе, од други актери. И секој од нас можеше да си го пронајде својот близнак, кој како што вели нашиот режисер Џон Блондел, сме го загубиле при раѓање. Да се видат сличностите и разликите на гледањето на театарот, светот, Шекспир“, изјави Огнен Дранговски, актер.
Да се претставува својата земја во светот е вистински успех, но големината го достигнува врвот кога резултатите ја потврдуваат својата вредност, во својата земја, во својот град.„За мене како релативно млад актер, овие неколку турнеи ми значат многу, бидејќи го добивме признанието надвор од нашата држава, но чувството е уште поубаво кога се враќаш дома и кога некој ти посветува внимание, го цени она што си го направил надвор за својата општина, за својата земја и уште еднаш голема благодарност на градоначалникот за приемот“, изјави актерот Васко Мавровски.
„Музиката која ја употребив во претставата Хенри Шести ја црпев од македонскиот фолклор и тоа беше една голема можност да ја претставам пред американската публика. Музиката ја слушнаа за првпат, перцепирајќи ја многу добро што резултираше со многу позитивни критики. Среќен сум што сум дел од оваа екипа и се надевам дека понатаму со многу поголеми чекори ќе грабиме напред и ќе успееме да го освоиме светот на сите страни“, изјави Миодраг Нечаќ, композитор.
Како и секаде во животот, така и во театарската уметност искрената љубов, знаење и енергија го носат клучот на големиот успех на Битолскиот народен театар, а неговиот потенцијал првиот човек на општина Битола го препознал многу одамна. Сегашноста претставува само една реална потврда на континуираните заложби, ангажираност, посветеност, креативност…
„Ова е еден голем празник, голем и исклучителен настан, денеска со мене се луѓето кои ја претставија Република Македонија во светот на македонски јазик. Тоа се луѓето за кои што јас отсекогаш тврдев дека припаѓаат на најдобриот театар во Република Македонија, дека е тоа најстариот и најжилавиот театар во Република Македонија и на Балканот. Тоа се потврди. Народниот театар има повеќе циклуси во својот живот. Мислам дека оваа генерација на мои колеги, одлични врвни мајстори на чело со директорот и управниот одбор изнајдоа начин како вистинските квалитетни вредности да ги пренесат преку океанот. Во ова време кога најмногу се зборува за идентитетот, потеклото, нацијата, Македонија, мислам дека мајчиниот јазик е суштината на се што се случува. Овие луѓе преку театарскиот јазик го пренесоа во светот македонскиот јазик. Горд сум што сме заедно денеска. Ги чувствувам како најблиски и со задоволство им подарив икона на Свети Нектариј Битолски. Овие луѓе со својот ентузијазам, со својата енергија, со својата посветеност во работата покажаа дека во сите времиња без разлика на околностите и на сите меридијани она што го носиме како искрена и чиста љубов, знаење, енергија и уметност секогаш ќе го најде своето место. Од срце им честитам и им посакувам уште многу години работа и врвни и светски успеси. Ова што тие го прават се најдобрите настани во сферата на културата во Република Македонија, нагласи градоначалникот на општина Битола д-р Владимир Талески, врачувајќи им на гостите и грб на општина Битола, специјално признание кое општината го подарува во специјални моменти и на значајни личности./крај/мф
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Штркот Силјан вечерва ќе слета на Менхетн
Вечерва, во легендарниот IFC Center во Њујорк, ќе се одржи американската премиера на документарниот филм „Приказната за Силјан“ (The Tale of Silyan) на Тамара Котевска. Публиката на Менхетн ќе има можност да го доживее ова ремек-дело од филм што веќе почна глобално да освојува, буди љубопитност кај критичарите, а раскажува една оригинална македонска приказна за штркот Силјан.
Веднаш по проекцијата, ќе следува разговор со публиката, на кој ќе учествуваат Тамара Котевска (режисер и продуцент) и Jean Dakar (кинематографер и продуцент). Ова е можност американските гледачи одблиску да ја чујат приказната директно од авторите за создавањето на филмот и за неверојатниот однос меѓу човекот и штркот, кој го инспирира целиот проект.
Филмот ја почна својата светска авантура во Венеција, каде што ја освои престижната награда Cinema & Arts Award на Venice Film Festival. Тоа беше првиот силен сигнал дека „Силјан“ ќе го освои вниманието на документарниот свет. Следувааа значајни награди и номинации од релевантни филмски фестивали: NY Doc, IDA (International Documentary Awards), Bergen, Cinema Eye Honors, Coronado Island Film Festival Калифорнија и ред други.
Но најголемиот доказ за вредноста на овој филм воопшто е откупувањето на правата од страна на „Нешнал џеографик“ (National Geographic Documentary Films).
Овој филм е наш кандидат за „Оскар“ за категоријата најдобар странски филм, а токму „Нешнал џеографик“ го пријавува овој филм за трката за „Оскар“ во категоријата најдобар документарен филм. Со самото пласирање во двојна оскаровска трка повторно имаме шанса за двојна номинација за „Оскар“ поради Тамара Котевска.
Вечерашната американска премиера во IFC Center е моментот кога филмот се среќава со американската публика, критичарите и фестивалските селектори. Се очекува голем интерес и од македонската заедница во Њујорк, која го следи успешниот лет на „Силјан“.
Приказната за Силјан, човекот и штркот што создадоа нешто многу поголемо од случајна средба, вечерва го почнува својот најзначаен лет во САД.
Култура
Факултетот за музичка уметност го најави годишниот концерт „ОРИОН – каде што се раѓаат ѕвездите“
Факултетот за музичка уметност – Скопје го најави годишниот концерт насловен „ОРИОН – каде што се раѓаат ѕвездите“, кој ќе се одржи во петок, 5 декември, со почеток во 20:00 часот во Големата концертна сала на Македонската филхармонија. Настанот е дел од одбележувањето на 59-годишнината од постоењето на институцијата.
ФМУ – Скопје истакнува дека како алма матер на голем број уметници од земјата и регионот, останува централниот столб на музичкото и балетското образование, создавајќи генерации изведувачи, педагози и творци кои го обликуваат уметничкиот живот во Македонија.
На концертната програма ќе настапат Симфонискиот оркестар на ФМУ, Мешаниот хор „Драган Шуплевски“, Камерниот гудачки оркестар „ФМУ Солисти“, Оркестарот од народни инструменти со солисти, студенти од Катедрата за балетска педагогија, од Катедрата за џез и популарна музика, како и дувачкиот ансамбл на ФМУ, под водство на проф. м-р Цанев, проф. м-р Татарчевски и доц. м-р Спироски.
Публиката ќе има можност да слушне дела од Пурсел, Сен-Санс, Прокофјев, Тиле/Вајс, Коен, Сусато, Горецки, Гершвин, македонска традиционална музика, како и нови композиции од студентите А. Голчева и М. Цветановска.
Влезот на настанот е слободен.
Култура
Сè што ни е заедничко“ – во МСУ изложба што го иницира прашањето „Дали навистина го дишеме истиот воздух?“
Сè што ни е заедничко (Институција во дишење) – нова изложба во МСУ-Скопје од 27 ноември
Во Музејот на современата уметност – Скопје на 27 ноември 2025 година, со почеток во 20 часот, ќе биде отворена изложбата „Сè што ни е заедничко (Институција во дишење)“, кураторски проект на Мира Гаќина и Јованка Попова.
Во изложбата учествуваат Forensic Architecture, Денис Фереира да Силва и Арџуна Неуман, Дурмиш Ќазим, Џумана Мана, Зорица Зафировска и Палестинскиот музеј.
Проектот тргнува од прашањето дали навистина го дишеме истиот воздух. Изложбата го поставува воздухот како ресурс што формално го делиме, но не и еднакво, укажувајќи на токсичните атмосфери – буквални и политички – и на позицијата на маргинализираните заедници.
Инспирирана од концептот на Фанон за „борбено дишење“, поставката ги истражува уметничките практики што откриваат колонијални, империјални и капиталистички структури впишани во воздухот што го дишеме. Авторите визуелизираат токсични облаци, архиви на насилство и невидливи атмосфери што влијаат врз секојдневието.
Паралелно со изложбата, која ќе трае до крајот на февруари, ќе се одржат јавни програми. Во рамките на проектот „Институционални градини“ на Зорица Зафировска ќе има детски работилници за садење и изработка на семенски топчиња, активности за чистење и обновување на просторот околу МСУ, поставување компостна кутија и прикажување едукативни видеа.
Со оваа поставка МСУ-Скопје се претставува како „институција во дишење“ – отворена, инклузивна и ориентирана кон заедницата, со повик за заедничко размислување и акција. Визуелниот идентитет на проектот е дело на Албана Бектеши.

