Култура
Фокус на едукација и пренесување на know-how на Skopje Design Week
Центарот за дизајн и иновации „Јавна соба“ (Public Room) од пладневните до доцните вечерни часови е исполнет со дизајнери, претприемачи, презентери и предавачи, како и со вљубеници во естетската страна на секојдневниот живот.
Активностите на 25 ноември (петок) ќе почнат во 14 часот со три последователни презентации. Прва ќе се одржи презентацијата „Кофинансирачки грантови за новооснованите претпријатија“ (Co-financing Grants for Newly Established Enterprises), а ќе ја водат презентерите Катерина Кречева од Фондот за иновации и технолошки развој, и Нина Нинеска од „Модулар Арт Дизајн“. Целта на презентацијата е да се даде детален опис на инструментите за добивање на кофинансирачки грантови за новооснованите претпријатија, старт-апи и спин-офи, вклучувајќи ја целта на одреден инструмент, критериумите за подобност, процесот на селекција и др.
Презентацијата на проектот „Practicing Design“ ќе почне во 16 часот, во Конференциската сала во „Јавна соба“, а презентацијата ќе ја одржат проф. Јана Манева-Чупоска, проф. Гордана Вренцоска, асс. проф. Зоран Ѓурески и Марта Наумовска Грнарова од „Завар дизајн“. Целта на проектот „Practicing Design“ е да се промовира работата базирана на учење и развивање на повеќеслојни и претприемачки вештини во дизајн-едукацијата со развивање и тестирање на сет од иновативни тренинзи. Прирачникот за практичните тренинзи е развиван со размена на знаења и искуства помеѓу седум регионални партнерски организации од три држави, Австрија, Хрватска и Македонија.
Во 17 часот ќе се одржи презентацијата на работилницата „Мапирање на градот – креативни пристапи на Скопје“ на холандските дизајнери Марк Ендрју и Кристијан Деген, кои заедно работат како „ЕндрјуДеген“, графичко и истражувачко дизајн-студио базирано во Амстердам, Холандија. Во форма на работилница, презентацијата веќе ја имаат изведено на многу дизајн-фестивали и градови со светот, како Букурешт, Загреб, Дакар, Мексико Сити, Измир, Кејптаун, Хелсинки, а сега ја реализираат и во Скопје. Двајцата презентери во текот на Недела на дизајнот во Скопје соработуваат со локални дизајнери истражувајќи ги скопските катчиња. Учесниците во работилницата ќе развијат сопствени идеи базирани на социјални теми, лични искуства и ќе се обидат да го откријат уникатниот визуелен јазик на градот.
Во 20 часот ќе се одржи перформансот „Untie“ на македонскиот уметник со светски успех, Игор Јосифов. „Untie“ е кулминација на неговата ефикасност во работата и на животното патување во неговата еволуција како уметник.
„Во ’Untie‘, јас сум задржан во средина, беспомошен и не можам да се ослободам. Моето тело е изложено на погледите од гледачите. Оваа метафора го отсликува уметникот како политичко тело, кое е заложник на материјализмот и ограничено од страна на структурирани простори. Костимот/инсталацијата е направен од ткаенина која е специјално создадена за користење на мојата техника на огнена рефлексија. Јас го насликав платното додека медитирав за моменталната состојба на светот. Во текот на процесот го обликувам пепелот од минатото и спомените што некогаш биле нематеријални, при соодветна реконструкција добиваат одредена форма“, вели Јосифов.
Џез-групата „Eyot“ од Ниш, Србија, на Недела на дизајнот во Скопје ќе настапи на 25 ноември, во 22 часот, со микс од повеќе албуми што досега ги објавиле, вклучувајќи и теми за албумот што го подготвуваат за објава во 2017 година. Однапред се радуваат на настапот и се надеваат на добра атмосфера.
На прашањето што го дава специфичниот израз на групата, текстот, пораката или изведбата, имајќи предвид дека еклектиката, односно миксувањето на жанровите е глобален процес во музиката, пијанистот и композитор во групата, Дејан Илијиќ, одговори:
„Искреноста. Секој што ќе успее со текст или со музика да ја опише својата внатрешна состојба стигнува до својата специфичност. Потребно е време и групата да созрее, да го најде својот правец, и верувам дека тоа е еден од најголемите успеси на секој музичар.
Еклектиката е природна појава во развојот на човековата цивилизација, така и во музиката. Во денешното време на глобализација таа појава е забрзана, веројатно и поради интернетот, каде што е неминовно мешањето на идеи и влијанија, а така и спектарот на изрази се зголемува, што секако е позитивна работа за сите уметници и, воопшто, уметноста“, вели Дејан Илијиќ.
Групата досега имала само еден настап во Скопје со приватен карактер, а концертот на Недела на дизајнот во Скопје ќе биде нивниот прв официјален концерт. Скопје има посебно место во нивната кариера, бидејќи тука го снимиле својот прв студиски албум.
Неделата на дизајнот во Скопје е мултикултурна платформа фокусирана на дизајнот и иновациите која овозможува промоција, презентација, едукација, кулинарство и забава./крај/со/бб
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

