Македонија
(Видео) Поради ставот „да прооди, да прозборува, па ќе го вакцинираме“, ни се заканува и епидемија на морбили
Лекарите се едногласни во ставот дека одлагањето на вакцините е причина за сегашната епидемија на голема кашлица и предупредуваат дека поради нискиот опфат на вакцинирани деца, повторно ни се заканува и епидемија на морбили. Иако вакциналните пунктови се полни оти епидемијата на голема кашлица исплаши голем дел од родителите кои ги одложувале вакцините, нова епидемија на морбили станува сѐ поизвесна бидејќи секојдневно се појавуваат нови случаи на мали сипаници во соседните држави, кои во комбинација со нашиот опфат на вакцинацијата под 90 % недвосмислено значат епидемија.
„Редовната вакцинација за децата почнува од двомесечна возраст. Два, четири, шест, 18 месеци се токму овие поливалентни вакцини да се примат, каде што е содржана и оваа компонента на големата кашлица. На 13 месеци е МРП-вакцината, против мали сипаници, рубеола, како и заушки. Одложувајќи ја оваа вакцина со МРП, родителите ја подзаборавиле и ревакцината и поради таа заборавеност, еве ни се случува оваа епидемија на голема кашлица. Јас апелирам понатаму до родителите на овие дечиња да си ги носат редовно според календарот за вакцинација затоа што, одложувајќи ги вакцините, не само што ни се случува оваа епидемија на голема кашлица во моментот туку ќе ни се повтори епидемијата од 2018, односно 2019 година со мали сипаници. Ова се заразни заболувања, кои сами по себе се опасни за здравјето за малите дечиња и тие поминуваат со тешки компликации, кои бараат подолготрајно лекување“, вели Бети Гелејчевска-Илкоска, лекар во вакциналниот пункт на Поликлиниката „Букурешт“.
Таа ги охрабрува родителите да ги донесат невакцинираните деца да почнат или да продолжат со вакцинирањето. За оние што воопшто не се вакцинирани се почнува од почеток, а децата што почнале вакцинација, да ја продолжат онаму каде што застанале.
„Оваа вакцина за голема кашлица е на два, четири, шест, 18 месеци, прва ревакцина, втора ревакцина е во второ одделение, односно на седумгодишна возраст. До 15 години, доколку не примило ниту една вакцина, сигурно дека може да се прими. Имаме ние ‘кеч ап’ календар според кој се водиме токму за овие деца што ја пропуштиле оваа вакцина. Со оние што почнале вакцинација продолжуваме онаму каде што се застанало со вакцинација до 15-годишна возраст. За дечињата што направиле до пет години продолжуваме со вакцинирање, ја даваме таа ревакцина, тоа е оваа петовалнтна вакцина, во која се содржи таа компонента против голема кашлица. Децата што се поголеми од петгодишна возраст може да си примат четиривалентна вакцина како ревакцина, во која исто така е содржана оваа компонента против голема кашлица, меѓутоа се разликува од петовалентната вакцина по тоа што не ја содржи компонентата за хемофилус инфлуенца, која треба да ја дадеме до петгодишна возраст“, вели д-р Гелејчевска-Илкоска.
Вина за големиот број невакцинирани деца лекарите, од една страна, гледаат во антиваксерските движења, кои станаа мода последнава деценија, а од друга, во застарените сфаќања кај нас.
„Ние постојано апелираме како лекари, како медицински персонал, да не се одложуваат вакцините. Во однос на вакцината имаме некои застарени сфаќања од родителите – ‘да прооди, да прозборовува, па ќе му ја ставиме вакцината’. Вакцината нема врска со проодувањето и прозборувањето на детето, има врска со имунитетот, што е можно побргу треба да дојдат и да си ја стават вакцината, барем првата доза. Втората доза се прима во прво одделение, односно со шест години“, смета Даниела Марковска, специјалист по семејна медицина во вакциналниот пункт на Поликлиниката „Јане Сандански“,
На редовна вакцинација и надоместување на испуштените дози повика и Аленсандра Грозданова, наоционален координатор за имунизација и професорка на Фармацевтскиот факултет при УКИМ. И таа укажува дека по епидемијата на големата кашлица, сосотојбата со морбили би можела да стане загрижувачка, особено поради новопријавените случаи на мали сипаници во Албанија.
„Засега кај нас нема парамери што би ни укажале на опасност, но имајќи ги предвид врските на нашето население со Албанија, каде што има зголемен број случаи, постои ризик. Ние ја следиме состојбата и затоа постојано аплеираме сите родители да ги донесат своите деца со цел навремено да бидат вакцинирани. И покрај поголемата посета на вакциналните пунктови, вакцинација со дитепер-вакцината и со другите вакцини непречено и во континуитет се одвива во сите градови и во сите вакцинални пунктови во кои има доволни количини од сите вакцини од редовниот календар за вакцинација“, вели проф. д-р Грозданова.
Епидемијата на големата кашлица ги наполни вакциналните пунктови како ниедна кампања за вакцинирање досега. Според последниот извештај на Институтот за јавно здравје во периодот од 18.1.2024 до 14.2.2024 година, дадени се вкупно 10.681 доза вакцини, кои содржи компонента против голема кашлица.
Со овој текст „Макфакс“ се приклучува кон иницијативата за зголемена транспарентност на институциите што Институтот за комуникациски студии ја спроведува во соработка со медиумите во рамките на проектот „Користи факти“, кој е поддржан од британската амбасада.

©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
Светна новогодишната елка! Отворен и Божиќниот маркет во Скопје
Во Скопје вечерва светна новогодишната елка и официјално беше отворен Божиќниот маркет, со што симболично беше означен почетокот на празничната магија во главниот град.
Градоначалникот на Град Скопје, Орце Ѓоргиевски, им се заблагодари на скопјани, особено на најмладите, за масовното присуство, радоста и позитивната енергија што, како што наведе, заеднички ја споделиле на настанот.
„По години сивило, Скопје повторно блесна“, порача Ѓоргиевски, додавајќи дека со оваа церемонија градот направил значаен чекор напред кон визијата да се развива рамо до рамо со современите европски градови, преку создавање настани што носат заедништво и радост за сите генерации.
Градоначалникот оцени дека оваа вечер ќе остане запишана и ќе прерасне во убава традиција, упатувајќи благодарност до сите граѓани што со своето присуство ја направиле ноќта посебна.
„Време е Скопје повторно да живее со светлина, насмевки и празнична топлина“, порача Ѓоргиевски.
Со свеченото украсување и отворањето на Божиќниот маркет, Скопје официјално влезе во празничниот период. Ѓоргиевски претходно денес најави повеќе настани во таа насока.
Во периодот од 15 до 31 декември секојдневно од 18 часот ќе има празнична програма со музички настапи, диџеј сетови уметнички изведби и бројни изненадувања. Секој викенд од 12 до 14 часот содржините се целосно посветени на најмладите со анимации, креативни работилници, интерактивни активности и празнични изненадувања.
„Ова е почеток на нешто ново, магично и возбудливо за нашиот град. Првпат во историјата Скопје ќе ја дочека новата 2026 година со вистинска новогодишна зимска бајка. Настан кој ги обединува сите генерации од најмладите до највозрасните заедно се семејствата, пријателите, сограѓаните. Скопје конечно ќе покаже дека може да биде весел, модерен и динамичен град, град кој наликува на светска метропола во срцето на Балканот“, вели градоначалникот Ѓорѓиевски.
Централниот дел од новогодишната програма започнува на 27 период во кој градоначалникот Ѓорѓиевски смета дека Скопје ќе живее во полн празничен ритам. Напладне на Плоштад Македонија ќе дојде дедо Мраз со подароци и изненадувања за сите присутни.
Посебна можност во празничните денови Град Скопје ќе им даде на талентираните средношколци.
„Публиката ќе има можност да ги слушне најталентираните скопски средношколци кои ќе настапат со свои музички изведби и свои бендови. Во програмата се вклучени сите средни училишта на градот Скопје како дел од заложбата за поттикнување на младинската креативност и активно учество во културниот живот на нашиот град. Ги поканувам сите граѓани, сите семејства и посетители заедно да ја започнеме новата традиција и да бидат сите дел од новогодишната магија создавајќи Скопје исполнето со светлина, радост и позитивна енергија“, повика градоначалникот Ѓорѓиевски.
Тој кажа дека имал само една желба околу дочекот, забавата да ја направам домашни музички ѕвезди, па за дочекот се најавени Каролина Гочева, Тамара Тодевска, Миле Кузмановски, Огњан Здравковски, Куку Леле, Лара, Пајак, Два Бона и Тина Перовска.
Зимската бајка Град Скопје ја организира со финансиска поддршка од Државната лотарија на Македонија.
Македонија
Првите подводни археолошки истражувања во Преспанското Езеро открија редок органски материјал
Преспанското Езеро годинава е во фокусот на значаен археолошки настан, откако за првпат во овој регион беа реализирани подводни археолошки истражувања, кои донесоа исклучително вредни откритија за културното наследство на Северна Македонија.
Истражувањата се спроведуваат од НУ Завод и музеј – Битола и Граѓанската организација за развој на алтернативен туризам „Љубојно“, во рамките на проектот ACT4PRESPA. Целта е идентификација, документација и заштита на археолошките богатства во и околу Преспанското Езеро.
Во првите две фази, стручен тим спроведе рекогносцирање на македонскиот дел од преспанското крајбрежје, од границата со Република Грција до границата со Република Албанија. При тоа беа евидентирани и документирани 11 археолошки локалитети. Како најзначаен се издвојува локалитетот во близина на селото Наколец, каде што започнаа сондажни археолошки истражувања, реализирани во два циклуси.
„Ова е исклучително значаен момент за Преспа. За првпат имаме можност да навлеземе во археологијата на езерото и да откриеме слоеви од минатото кои досега беа целосно непознати“, изјави Орданче Петров, раководител на тимот за подводна археологија.
Поради повлекувањето на нивото на езерото, дел од локалитетите излегоа на копно, што овозможи детални сондажни истражувања. На локалитетот кај село Наколец е откриен дел заштитен со дрвена палисада, како и голем број движни археолошки предмети. Особено значајно е откривањето на предмети изработени од органски материјали – дрвени алатки, рачки, чешли и конструктивни елементи.
Станува збор за прв и засега единствен пример на зачувани органски материјали од археолошки локалитет во Македонија, датиран од крајот на XIII до крајот на XIV век. Локалитетот кај Наколец претставува и прв познат пример на благороднички имот во македонската археологија од XIV век.
„Зачувувањето на органски материјали е навистина невообичаено. Милот и тињата на езерото создаваат средина без кислород која ги штити објектите од распаѓање, што ни овозможува уникатен увид во минатото“, објаснува Петров.
Првичните анализи укажуваат дека средновековните жители на Преспа претежно се занимавале со земјоделство, а не со риболов, што е неочекувано со оглед на близината на езерото. Податоците, исто така, сугерираат дека Преспанското Езеро во минатото било значително помало.
„Исклучителните наоди од истражувањата кај село Наколец се од непроценлива важност не само за македонската, туку и за балканската и европската археологија. Тие го збогатуваат културното наследство на Преспа и претставуваат значаен потенцијал за развој на културниот туризам во регионот“, изјави д-р Мери Стојанова, координатор на проектот ACT4PRESPA од НУ Завод и музеј – Битола.
Керамичките и металните предмети се депонирани во Завод и музеј – Битола, додека органските материјали се испратени на специјализирани конзерваторски истражувања во Лајбниц-центарот за археологија во Германија. Процесот се очекува да трае најмалку една година, по што предметите ќе бидат презентирани пред јавноста.
Истражувањата се реализираат со активна поддршка од локалната заедница, која во повеќе наврати пријавувала пронајдоци и учествувала во заштитата на локалитетите.
Проектот ACT4PRESPA се спроведува во рамките на програмата на Европската Унија за одржлив развој на регионот на Преспанското Езеро, преку Инструментот за претпристапна помош за рурален развој.
Македонија
Дел од Општина Центар утре без вода поради уличен дефект
Од ЈП „Водовод и канализација“ информираат дека утре, 16 декември 2025 година (вторник), поради уличен дефект на булеварот „Св. Климент Охридски“, спроти Соборниот храм, ќе има прекин на водоснабдувањето.
Без вода ќе останат корисниците на потегот од крстосницата со булеварот „Партизански одреди“ до паркингот ЈАТ.
Прекинот е најавен во периодот од 08:30 часот до завршување на санацијата на дефектот, соопштуваат од претпријатието.
Засегнато подрачје е Општина Центар.

