Македонија
Костадиновска-Стојчевска: Со новиот закон за употреба на македонскиот јазик даваме придонес во заштитата на нашата посебност и идентитет
Собраниската Комисија за култура го разгледа Предлог-законот за употребата на македонски јазик во прво читање и едногласно одлучи дека е прифатлив и треба да се даде на понатамошно читање.
Министерството за култура со Советот за македонски јазик, пристапија кон изготвување нов закон за употреба на македонскиот јазик имајќи предвид дека, и покрај тоа што актуелниот Закон има позитивни ефекти во подигањето на јазичната култура во државата, во практиката сè повеќе се забележува непочитувањето на законските мерки и негрижата за македонскиот јазик во различни сегменти и на различни нивоа од општествениот живот.
Пред членовите на собраниската комисија, министерката за култура Бисера Костадиновска-Стојчевска рече дека постојниот Закон за употребата на македонскиот јазик нуди многубројни решенија и механизими за градење соодветна јазична политика, кои е потребно да се прошират и со дополнителни механизми што се во функција на зајакнување на почитувањето на македонскиот стандарден јазик и неговата правилна употреба.
„Со донесување на нов закон за употребата на македонскиот јазик, ќе се прошират областите во кои задолжително се употребуваат македонскиот стандарден јазик и неговото кирилско писмо. Ќе се прошири опсегот на задолжително лекторирање на текстови што се објавуваат, а задолжително лекторирање ќе го врши само лектор со лекторска лиценца“, потенцираше министерката за култура. Беше објаснето дека задолжително ќе се лекторираат: општите и поединечните акти на законодавната, на извршната и на судската власт и на единиците на локалната самоуправа, службените документи и текстови на овие органи, но и на јавните установи и институции од областа на културата, образованието и науката. Задолжително ќе се лекторираат меѓународните договори ратификувани во согласност со Уставот, но задолжително ќе се лекторираат и публикациите и учебниците што се издаваат на македонски јазик, магистерските и докторските трудови што се напишани на македонски јазик, како и тие што се преведуваат на македонски јазик од други јазици, плакатите, летоците, проспектите, транспарентите и друг вид рекламен материјал во физичка форма на правните лица, понатаму називите на производите, амбалажите, налепниците, упатствата, декларациите, сертификатите, лекарствата, сметките, фактурите, уплатниците, потврдите и слично.
Костадиносвка-Стојчевска, во своето излагање истакна: „Со предлогот на Законот ќе се даде правна основа за донесување Национална стратегија за македонскиот јазик. Министерството за образование и наука ќе објавува конкурси за стипендирање кадри за изучување на македонскиот јазик. Како и досега, и со овој закон проверката на потребното стручно знаење за лекторирање ќе се врши преку полагање испит за добивање лекторска лиценца. Во изминативе 20 години од примената на Законот, повеќе од 400 лица го положиле испитот за добивање лекторска лиценца. Испитот се полага пред Комисија што ја основа министерот за култура“.
Во однос на казнената политика, министерката за култура објасни дека за вршење инспекциски надзор над примената на Законот се предлага основање Инспекторат за употребата на македонскиот стандарден јазик, орган во состав на Министерството за култура со својство на правно лице. „Инспекторатот ќе биде насочен кон вршење на инспекциски надзор исклучиво од аспект на примената на македонскиот стандарден јазик, со што верувам дека ќе се зголеми правилната употреба на македонскиот јазик и тоа во сите области и сфери во кои тој се употребува. Прекршочните одредби се усогласени со новиот Закон за прекршоците. Во овој предлог на закон, во согласност со Законот за прекршоците, а имајќи предвид дека станува збор за прекршоци од областа на заштитата на културното наследство (јазикот како духовно, нематеријално културно богатство), се пропишуваат глоби во трикратно повисок износ од максимално утврдените глоби“, рече Костадиновска-Стојчевска.
Јазикот е нашиот темел, израз на нашиот идентитет. Затоа, секој стручен влог во донесување на правната рамка за негова употреба, за правилно пренесување и користење, а со тоа и чување на неговите посебности е драгоцен придонес за нас самите и за нашата државност.
Членовите на Комисијата за култура се согласија дека станува збор за квалитетен Предлог-закон, и посочија дека предлог текстот сепак има простор за подобрување. На забелешките кои се главно од техничка природа, во второто читање ќе се реагира амандмански.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
Андоновски: Дигиталната трансформација мора да стигне до секој граѓанин
Министерот за дигитална трансформација, Стефан Андоновски, денеска во Кочани порача дека дигиталната трансформација мора да се спроведува рамномерно и да стигне до секоја општина и до секој граѓанин, преку конкретни и практични проекти што директно го подобруваат секојдневието.
На промотивниот настан за иницијативата WiFi4WB – WiFi за Западен Балкан, министерот истакна дека целта е да се обезбеди подобра дигитална поврзаност токму таму каде што граѓаните секојдневно се движат, учат, работат и се дружат – во јавни простори како плоштади, паркови, библиотеки, училишта и културни институции.
„Кога бев тука претходно, зборувавме за потребата Кочани да добие бесплатни интернет зони и јасно кажавме дека овој регион ќе биде меѓу нашите приоритети. Денес со поддршка од нашите пријатели тоа го претвараме во дела. Она што го ветивме – како и многу пати досега – го испорачуваме. Со иницијативата WiFi4WB обезбедуваме бесплатен јавен Wi-Fi во 64 општини низ државата. Тоа значи бесплатен интернет пристап во јавни простори – плоштади, паркови, библиотеки, училишта и културни институции – каде што граѓаните најмногу имаат потреба од поврзаност£.
Министерот посочи дека ваквите проекти се дел од пошироката заложба на институциите дигиталните услуги и можности да бидат подеднакво достапни, без разлика дали граѓаните живеат во Скопје или во помалите општини.
Во рамки на настанот се обратија и градоначалникот на Општина Кочани, Владко Грозданов, претставници на Делегацијата на Европската Унија, Амбасадата на Сојузна Република Германија, Германското друштво за меѓународна соработка (ГИЗ) и Македонски Телеком. Беше потпишан Меморандум за соработка помеѓу ГИЗ и Општина Кочани, по што следеше и официјално активирање на WiFi мрежата.
Андоновски најави дека наскоро Кочани ќе добие нов Центар за услуги и дека Министерството продолжува со активности и проекти што ќе ја забрзаат дигиталната трансформација на локално ниво, со фокус на реални придобивки за граѓаните и општините низ целата држава.
Македонија
Стојкоски даде отчет за сработеното во првите 100 дена од неговиот мандат
Во првите 100 дена од новиот мандат, Општина Ѓорче Петров реализираше низа инфраструктурни, образовни и развојни активности, со фокус на капитални инвестиции, подобрување на условите за живот и долгорочно планирање на локалниот развој, изјави градоначалникот Александар Стојкоски.
Советот на Општината го донесе развојниот буџет за 2026 година во износ од 1,45 милијарди денари, од кои речиси 60 проценти се наменети за капитални инвестиции, односно над 596 милиони денари за конкретни проекти на терен.
Градоначалникот Стојкоски истакна дека резултатите се доказ за континуирана и посветена работа на општинската администрација и тимот кој работи во интерес на граѓаните.
-Во изминатите 100 дена покажавме дека со јасна визија, одговорно управување и постојана работа на терен можат да се постигнат видливи резултати. Нашата цел останува иста – рамномерен развој на сите населени места и подобар квалитет на живот за секој жител на Ѓорче Петров – изјави Стојкоски.
Во делот на инфраструктурата, тој информира дека се реализирани нови улици и локални патишта во повеќе населени места, при што се изградени над 10.300 метри нови коловози, 800 метри нови патишта во Кучково, нов пат во Никиштани, како и нови патни решенија во Орман. Изграден е и новиот главен пат Ново Село – „Св. Архангел Гаврил“, а реконструирани се улици во Стопански Двор и улицата „Воин Драшкоци“ во Хром, каде е поставена и атмосферска канализација.
Дополнително, додаде тој, воспоставена е нова топловодна инфраструктура во населбата Александрија, со што се обезбедува почист начин на греење и намалени трошоци за домаќинствата, додека преку чистење на каналската мрежа се решаваат долгогодишни проблеми на улиците „Радушка“ и „Арсени Јовков“.
Стојкоски информира дека во образованието се реализираат инвестиции во вредност од 150 милиони денари, вклучително и доградби на основните училишта „Димитар Поп Георгиев – Беровски“, „Јоаким Крчоски“ и „Страшо Пинџур“. Во училиштето „Димитар Поп Георгиев -Беровски“ се воведува еколошки систем за греење, а преку меморандум со UNOPS во рамки на проектот „ЕУ за чист воздух“ се планира поставување топлински пумпи во училиштата и градинките. Обезбедена е и нова информатичка опрема за училиштата „Мирче Ацев“ и „Страшо Пинџур“, како и целосна обнова на училишните санитарни јазли во ООУ „Ѓорче Петров“, со пристапност за лица со попреченост.
Во тек е и изградбата на новата детска градинка во населбата Дексион. Исто така, Стојкоски кажа дека Општината продолжува со финансиска поддршка од 8.000 денари за секое новороденче и најавува нови мерки за младите, меѓу кои субвенции за обука и полагање возачка дозвола.
Во областа на спортот и младите се реализира изградба на нов спортско-рекреативен комплекс на „Шидска“, спортски комплекс на Полјана, обнова на спортските терени во ООУ „Тихомир Милошевски“ и поставување две текбол маси преку европски проект, како и нова рекреативна зона во Дексион. Општината активно учествува и во европски иницијативи, меѓу кои проектот UrbanGreenLeap за мултифункционален парк во Волково преку програмата Interreg Euro-MED, како и културната иницијатива „Скопје 2028“.
-Овие 100 дена се само почеток. Продолжуваме системски, одговорно и транспарентно, со јасна насока за развој на Ѓорче Петров – додаде градоначалникот Стојкоски.
Општина Ѓорче Петров најавува продолжување на започнатите проекти и нови инвестиции во наредниот период, со фокус на инфраструктура, образование, животна средина и поддршка на семејствата и младите.
Македонија
Европскиот кампус на Универзитетот Јорк ги отвори уписите за студенти од Македонија: Поблиску до британска диплома преку престижниот кампус во Солун
Европскиот кампус на Универзитетот Јорк ги отвори уписите за академската 2025/26 година, нудејќи им уникатни можности на идните студенти од Северна Македонија, меѓу кои и најважната – стекнување британска диплома во Европа.
Со седиште во Солун, Европскиот кампус на Универзитетот Јорк испорачува британско образование во регионот, овозможувајќи им на студентите да се стекнат со престижна диплома, без да заминат во Обединетото Кралство.

Како официјално лиценциран кампус на Универзитетот Јорк во Европа, правно воспоставен во Грција, кампусот ги нуди академските програми на реномираниот британски универзитет преку три факултети: Факултет за бизнис, Факултет за компјутерски науки и психологија и Факултет за право и хуманистички науки.
Во академската 2025/26 година достапни се додипломски и постдипломски програми кои се изведуваат на англиски јазик од следниве области: Бизнис администрација и економија, Психологија, Компјутерски науки, Англиски студии, Комуникации и дигитални медиуми.
Додипломските студии траат четири години, додека постдипломските програми се со времетраење согласно конкретната студиска програма.

Студиите се истражувачки ориентирани и целосно усогласени со британските академски стандарди, комбинирајќи теоретско знаење со практични и технички вештини што директно одговараат на потребите на глобалниот пазар на труд.
Академската 2025/26 година претставува нова можност за македонските студенти да станат дел од глобална академска заедница и да изградат кариера според меѓународни вредности.
Универзитетот Јорк рангиран меѓу топ универзитетите во светот
Европскиот кампус на Универзитетот Јорк испорачува академски програми во шест земји низ Југоисточна и Источна Европа и во регионот Кавказ, претставувајќи уникатна можност за стекнување британска диплома.

Со запишување на Европскиот кампус, студентите стануваат дел од академската заедница на Универзитетот Јорк, една од водечките британски институции за образование и истражување и членка на престижната Russell Group, која обединува 24 водечки универзитети во Обединетото Кралство.
Универзитетот Јорк е рангиран меѓу топ 8% универзитети во светот и се наоѓа на 154-то место според Times Higher Education World University Rankings 2026, како и меѓу Топ 20 универзитети во Обединетото Кралство.

Стипендии за студенти од Северна Македонија
Особено значајно за македонските кандидати е тоа што и оваа година се обезбедени можности за стипендирање, и за додипломски и за постдипломски студии. Со тоа, престижното британско образование станува подостапно за талентираните млади од Македонија.
Уписите се веќе отворени, а заинтересираните кандидати можат да ги пронајдат сите детали за условите за аплицирање, школарините и студиските програми на официјалната веб-страница на Европскиот кампус на Универзитетот Јорк.
(ПР)

