Македонија
Маричиќ: Време е да се реформира ЕУ и да се примат нови земји членки, 2030 реален датум за тоа
Вицепремиерот за европски прашања Бојан Маричиќ во интервјуто за Балканс Дебриф рече дека сега за нас е вистинска шанса за брзо членство во ЕУ, но исто така и за Европската Унија да направи промени кои не ги направила од Лисабонскиот договор, во 2009 и после Брегзит.
-Мислам дека е вистинско време да се реформира ЕУ и да се примат нови земји членки, и седум години од денес мислам дека е реална временска рамка тоа да се направи, рече Маричиќ, додавајќи дека немање временски план за членство во ЕУ во некои земји од регионот, а и во Северна Македонија носи пад на јавната поддршка за ЕУ и дека 2030 година очекува да биде мотивација плус за да чекориме напред.
Според Маричиќ она што дава поттик и причина и со самодоверба да се гледа на 2030 како реална временска рамка за членство е неодамнешната изјава и говор на претседателот Шарл Мишел, на Бледскиот стратешки Форум, каде за прв пат, после зачленувањето на Хрватска, еден официјален претставник на Европската Унија ја предвидува 2030 година како реален датум за членство во Европската Унија.
– Колку е реално ова? Мислам дека зависи од 2 работи. Колку ќе биде успешен преговарачкиот процес со земјите кандидати и земјите кои веќе преговараат, а очекувам Молдавија и Украина брзо да се вклучат во оваа група, а на друга страна како Европската Унија ќе се справи со реформите на системот на Европската Унија за да може да апсорбира нови земји членки, објасни Маричиќ.
Тој смета дека ова е остварливо само доколку се работи паралелно на двата процеси т.е реформи во ЕУ и преговарачкиот процес на земјите кандидати. Во таа насока Маричиќ се повика на говорите на францускиот претседател Макрон и претседателот на Европскиот парламент, Мишел и рече дека три прашања се важни и тоа: Како ќе може европскиот буџет да ги покрие трошоците на Унијата за нови членки, потоа се институционалните предизвици т.е како би се калкулирала институционалната застапеност во Брисел со повеќе земји членки на Унијата, и трето е како може процесот на одлучување да стане поефикасен со повеќе земји членки.
На прашањето дали очекуваме официјализирање од Брисел на 2030 година како година на идно проширување на ЕУ, Маричиќ кажа дека очекува ова да стане реален план и заложба на институциите, што не би значело неусловена временска референца за членство, туку спротивно, условен реформски процес во ЕУ и успешен преговарачки процес со земјите членки.
– Оваа есен ќе имаме неколку прилики на кои Европската Комисија и Европската Унија ќе треба да им се обратат на земјите од Западен Балкан со конкретни пораки и конкретни точки. Ја имаме турнејата на претседателката на Европската Комисија Фон дер Лејн во октомври во сите земји во регионот, и таа вети дека ќе го претстави планот за раст за Западниот Балкан, како може да придобиеме некои од бенефитите и инструментите на заедничкиот пазар и пред членство во ЕУ, т.е како да ја направиме таа забрзана интеграција реална можност. Тоа беше најавено исто така и од комесарот Вархеји, дека овој октомври ќе слушнеме повеќе за идното проширување до 2030 година, изјави Маричиќ.
Вицепремиерот напомена дека забрзаната интеграција е многу добра можност за напредок, но не смее да се третира како замена за полноправното членство, бидејќи досега преговарачкиот процес трае предолго, подолго од претходните бранови на зачленување, и дека ова на некој начин го руши ентузијазмот и мотивацијата на институциите дека членството е остварливо.
– Затоа ценам дека би било добро ако ни се овозможи пристап до некои бенефити, пред да станеме полноправна членка на ЕУ, како што се на пример земјоделскиот пазар на ЕУ, политики за развој на туризмот, некои европски фондови кои се достапни само за земјите-членки, но, исто така, да речеме, роаминг програмата која е достапна за земјите-членки, признавањето на дипломите и квалификациите, и ова се само некои мали нешта кои ништо нема да ја чинат Европската Унија, а ви значеле многу за луѓето од Западен Балкан, нагласи Маричиќ во интервјуто за „Балканс Дебриф“.
#BalkansDebrief е поткаст, кој го води новинарката Илва Таре, во рамки на Центарот за Европа на Атлантскиот совет.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
На 108 години почина Рејчел Нахмијас, најстарата битолчанка која се спаси од Холокаустот
На 108-годишна возраст почина Рејчел Нахмијас, најстарата битолчанка и најстарата жива Еврејка по потекло од Битола, која го преживеа Холокаустот и до крајот на животот верно го чуваше споменот на битолските Евреи, јави битолската „Тера“.
Рејчел Нахмијас е родена во 1917 година во Битола. Во 1943 година се спасила од депортација во нацистичките концентрациони логори, откако била сокриена во багажникот од автомобилот на тогашниот албански конзул во Битола. Благодарение на овој чин, таа успеала да го спаси животот.
Во тој период имала 26 години, а нејзините спасувачи ја однеле во Албанија, каде што ја поминала Втората светска војна. Со албанското семејство кое ѝ помогнало живеела до 1950 година, по што се преселила во Бостон, Соединетите Американски Држави.
Веста за нејзината смрт ја соопшти нејзината внука, познатата пејачка Сара Ароесте, која често престојувала во Битола и со голема посветеност го негува споменот на своето семејство и на еврејската заедница која некогаш живеела на Широк сокак.
Во објава на Фејсбук, Ароесте напиша:
„Со длабока тага објавувам дека овој викенд почина мојата херојска драга роднина Рејчел, на неверојатни 108 години. Рејчел е родена во 1917 година во Битолско. Таа била сведок на толку многу работи во својот неверојатен живот. Како единствена преживеана од нејзиното семејство по Холокаустот таа беше инспирација за сите што ја познаваа. Оваа фотографија е направена пред само 3 месеци кога таа сè уште беше целосно активна и споделуваше приказни и песни со мене. Има уште многу што да се сподели за мојата Рејчел која беше вистински благослов за овој свет.“
Рејчел Нахмијас останува симбол на преживување, човечка храброст и жив сведок на трагичната судбина на битолските Евреи.
Македонија
Трифонов по инцидентот во Скопје: Со сила, убавина не бива – ЕУ ќе ја гледате низ искривена леќа
Лидерот на бугарската политичка партија „Има таков народ“ Слави Трифонов се огласи во врска со инцидентот во бугарската амбасада во Скопјe. На 11 јануари, напаѓач фрли камен кон вратата на дипломатската мисија. Чинот беше снимен на безбедносните камери на амбасадата, по што мажот беше уапсен, а настанот опишан како изолиран случај и осуден од страна на македонските власти.
Според Трифонов, проблемот не е скршеното стакло, туку ставот. Обично сакате да го скршите стаклото на некој што не го сакате, нагласува Трифонов.
Тој истакна дека пред години бил во Скопје и видел огромен знак со големи црни букви: „Бугари, умрете“ во близина на бугарската амбасада. Според него, ништо не се променило од тогаш.
Мудриот бугарски народ има една соодветна изрека: „Со сила, убавина не бива“, истакна тој.
„Ако не сакате, ќе останете во Северна Македонија, ќе ги гледате глупавите, одвратни црни натписи, ќе скршите некое стакло од време на време, тајно ќе сонувате да имате бугарски пасоши, ќе доаѓате на море во Сончев Брег секогаш кога е можно, ќе ги праќате своите деца да студираат во Бугарија и ќе ја гледате Европската Унија низ искривена леќа. Објективно кажано, токму тоа го заслужувате“, истакна Трифонов, пренесе „Њуз.бг“.
Македонија
ДОМ: Конкретни решенија за една изборна единица, а не само декларативност
Демократска обнова на Македонија (ДОМ) во пресрет на најавената меѓупартиска лидерска средба закажана за 14 јануари 2026 година од премиерот Христијан Мицкоски, ја поздравува можноста за дијалог за суштински политички консултации околу важни реформски закони и процеси што треба да ја зајакнат нашата држава и демократија.
„Како партија цврсто и доследно стоиме зад нашата долгорочна заложба за системски промени во изборното законодавство кои ќе обезбедат пообјективно и пофер политичко претставување на граѓаните на Република Македонија. Во таа насока, апелираме и бараме на агендата на лидерската средба да се стави и да се разговара конкретно за:
· Промена на изборниот модел, односно наместо постоечкиот пропорционален систем со шест изборни единици да се воведе изборен модел со една изборна единица.
ДОМ продолжува со своите заложби и иницијативи за една изборна единица како модел што го поддржуваме со години и сметаме дека е неопходен за подобра репрезентативност и еднаков глас за секој граѓанин:
* Една изборна единица гарантира еднаков глас за сите — без регионални нееднаквости и нерамноправности во вредноста на гласот на гласачите од различни делови на државата.
* Овој модел го зголемува степенот на пропорционалност во распределбата на мандатите, што е клучно за воспоставување пофер и поквалитетно демократско претставување.
* ДОМ ја поддржува идејата изборниот модел да биде со отворени листи и без праг за да се поттикне поголема одговорност на кандидатите кон граѓаните наместо кон партиските врвови.
* 50% жени на листите бидејќи родовата рамноправност не е само бројка, туку цивилизациска вредност. Затоа сметаме дека жените неопходно е да бидат рамноправно претставени во политиката и во процесите на донесување одлуки со цел доследно почитување на сите демократски вредности и приниципи на инклузивност.
За ДОМ ова не е партиски интерес туку општествена потреба што ќе го зајакне демократскиот процес и ќе овозможи гласовите на сите, без исклучок да се рефлектираат реално и праведно во составот на парламентот, како и можност, а во исто време и право на сите политчки субјекти рамноправно да ги презентираат и промовораат своите програмски определби пред сите граѓани. Сето тоа придонесува за поголема доверба на граѓаните во политичкиот систем.
Ја повикуваме власта и сите парламентарни групи да излезат од своите удобни позиции и да ја прифатат оваа заложба и иницијатива за рамноправен простор за сите политички субјекти. ДОМ како вонпарламентарна партија која долги години се залага за воведување една изборна единица ги става на располагање сите свои експертски и организациски ресурси со цел активно да придонесе во обликувањето на законските измени и во спроведувањето на неопходните реформски процеси“, велат од ДОМ преку соопштение.

