Македонија
Маричиќ: Време е да се реформира ЕУ и да се примат нови земји членки, 2030 реален датум за тоа
Вицепремиерот за европски прашања Бојан Маричиќ во интервјуто за Балканс Дебриф рече дека сега за нас е вистинска шанса за брзо членство во ЕУ, но исто така и за Европската Унија да направи промени кои не ги направила од Лисабонскиот договор, во 2009 и после Брегзит.
-Мислам дека е вистинско време да се реформира ЕУ и да се примат нови земји членки, и седум години од денес мислам дека е реална временска рамка тоа да се направи, рече Маричиќ, додавајќи дека немање временски план за членство во ЕУ во некои земји од регионот, а и во Северна Македонија носи пад на јавната поддршка за ЕУ и дека 2030 година очекува да биде мотивација плус за да чекориме напред.
Според Маричиќ она што дава поттик и причина и со самодоверба да се гледа на 2030 како реална временска рамка за членство е неодамнешната изјава и говор на претседателот Шарл Мишел, на Бледскиот стратешки Форум, каде за прв пат, после зачленувањето на Хрватска, еден официјален претставник на Европската Унија ја предвидува 2030 година како реален датум за членство во Европската Унија.
– Колку е реално ова? Мислам дека зависи од 2 работи. Колку ќе биде успешен преговарачкиот процес со земјите кандидати и земјите кои веќе преговараат, а очекувам Молдавија и Украина брзо да се вклучат во оваа група, а на друга страна како Европската Унија ќе се справи со реформите на системот на Европската Унија за да може да апсорбира нови земји членки, објасни Маричиќ.
Тој смета дека ова е остварливо само доколку се работи паралелно на двата процеси т.е реформи во ЕУ и преговарачкиот процес на земјите кандидати. Во таа насока Маричиќ се повика на говорите на францускиот претседател Макрон и претседателот на Европскиот парламент, Мишел и рече дека три прашања се важни и тоа: Како ќе може европскиот буџет да ги покрие трошоците на Унијата за нови членки, потоа се институционалните предизвици т.е како би се калкулирала институционалната застапеност во Брисел со повеќе земји членки на Унијата, и трето е како може процесот на одлучување да стане поефикасен со повеќе земји членки.
На прашањето дали очекуваме официјализирање од Брисел на 2030 година како година на идно проширување на ЕУ, Маричиќ кажа дека очекува ова да стане реален план и заложба на институциите, што не би значело неусловена временска референца за членство, туку спротивно, условен реформски процес во ЕУ и успешен преговарачки процес со земјите членки.
– Оваа есен ќе имаме неколку прилики на кои Европската Комисија и Европската Унија ќе треба да им се обратат на земјите од Западен Балкан со конкретни пораки и конкретни точки. Ја имаме турнејата на претседателката на Европската Комисија Фон дер Лејн во октомври во сите земји во регионот, и таа вети дека ќе го претстави планот за раст за Западниот Балкан, како може да придобиеме некои од бенефитите и инструментите на заедничкиот пазар и пред членство во ЕУ, т.е како да ја направиме таа забрзана интеграција реална можност. Тоа беше најавено исто така и од комесарот Вархеји, дека овој октомври ќе слушнеме повеќе за идното проширување до 2030 година, изјави Маричиќ.
Вицепремиерот напомена дека забрзаната интеграција е многу добра можност за напредок, но не смее да се третира како замена за полноправното членство, бидејќи досега преговарачкиот процес трае предолго, подолго од претходните бранови на зачленување, и дека ова на некој начин го руши ентузијазмот и мотивацијата на институциите дека членството е остварливо.
– Затоа ценам дека би било добро ако ни се овозможи пристап до некои бенефити, пред да станеме полноправна членка на ЕУ, како што се на пример земјоделскиот пазар на ЕУ, политики за развој на туризмот, некои европски фондови кои се достапни само за земјите-членки, но, исто така, да речеме, роаминг програмата која е достапна за земјите-членки, признавањето на дипломите и квалификациите, и ова се само некои мали нешта кои ништо нема да ја чинат Европската Унија, а ви значеле многу за луѓето од Западен Балкан, нагласи Маричиќ во интервјуто за „Балканс Дебриф“.
#BalkansDebrief е поткаст, кој го води новинарката Илва Таре, во рамки на Центарот за Европа на Атлантскиот совет.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
ДОМ: Дислокација на цементарницата Усје преку јавно-приватно партнерство
Зелената партија ДОМ предлага воведување на моделот „Зелен урбан трансфер“ како стратешко решение за дислокација на цементарницата, без никакви трошоци за државниот буџет, се наведува во соопштението на партијата.
Според ДОМ, досегашните тврдења дека дислокацијата на цементарницата е „невозможна мисија“ се резултат на застарени економски пристапи. Партијата посочува дека во светот веќе со години се применуваат модели со кои тешките индустриски зони се трансформираат во нови, еколошки урбани четврти, без директно оптоварување на државните финансии.
Клучот на предложениот модел е принципот „вредност на земјиштето наместо државен буџет“. Наместо државата да ја финансира дислокацијата, се предлага пренамена на земјиштето на Усје од индустриска зона (Г) во станбено-деловна зона (А и Б). Со ваквата одлука, вредноста на парцелата значително се зголемува, а инвеститорот, односно сопственикот, добива можност да развие модерен „Smart City“ комплекс. Приходите од продажбата на недвижностите, според ДОМ, би се користеле за изградба на нова, целосно еколошка фабрика на соодветна, подалечна локација.
Бидејќи процесот на дислокација може да трае од пет до седум години, од ДОМ бараат Владата и Министерството за животна средина и просторно планирање веднаш да воведат преоден режим во А-интегрираната дозвола, со најстроги еколошки стандарди. Меѓу барањата се итна инсталација на филтри од последна генерација за целосна елиминација на цврстите честички PM10 и PM2.5, како и системи за десулфуризација и денитрификација за намалување на емисиите на сулфур диоксид и азотни оксиди.
Партијата предлага и задолжително воведување на системи за вбризгување активен јаглен и вреќасти филтри, со цел целосна неутрализација на диоксините и фураните, нагласувајќи дека на тој начин ќе се спречи испуштање канцерогени материи во воздухот за време на транзицискиот период. Дополнително, ДОМ бара 24-часовен јавен дигитален мониторинг, при што податоците од оџаците би се емитувале во живо на веб-страницата на Министерството и на јавни екрани во општина Кисела Вода.
Во соопштението се осврнуваат и на решавањето на еколошкиот товар од ОХИС и Пеленица, при што се предлага чистењето на линданот да се финансира преку меѓународни развојни грантови и концесиски модели. Според ДОМ, приватен партнер би можел да добие право на стопанисување со исчистениот простор, во замена за целосна ремедијација на почвата.
Од партијата порачуваат дека Скопје заслужува чист воздух, а индустријата треба да се развива надвор од градското јадро. Со моделот „Зелен урбан трансфер“, како што наведуваат, сопственикот на „Усје“ добива нов капитал, а граѓаните – подобри услови за живот. Истовремено, преку новиот Генерален урбанистички план, градот би го насочил своето стратешко ширење кон нова, еколошки уредена четврт, додека би се намалил притисокот од прекумерна урбанизација и бетонизација во веќе преоптоварените централни и западни делови на Скопје.
Македонија
Тошковски денеска на Пониква ги посетил децата и семејствата на загинатите бранители
Министерот за внатрешни работи, Панче Тошковски денеска ги посетил децата и семејствата на загинатите бранители кои традиционално во овој период престојуваат во зимското одморалиште на МВР на Пониква.
-Имав чест на заеднички ручек да поминеме време заедно, во искрена и топла атмосфера, да поразговараме на повеќе теми. Жртвата што ја дале нивните најблиски е најголемата можна жртва, затоа што тие ги загубиле своите татковци, сопрузи, синови во одбрана на татковината, посочува Тошковски во објавата на својот Фејсбук профил.

Министерот нагласува дека жртвата на загинатите бранители не смее и нема да биде заборавена.
-Таа за нас претставува аманет и трајна обврска, секогаш да бидеме покрај нив, да им даваме поддршка, да ги почитуваме и да одговараме на нивните потреби во рамките на надлежностите што ги имаме, вели Тошковски.
Македонија
Минималната плата не го покрива ни основното преживување, велат од СДСМ
Од СДСМ порачаа дека платите на работниците мора да се зголемат веднаш, а не по најави и проекции за две или четири години, оценувајќи дека актуелната економска политика не одговара на реалните животни трошоци и секојдневните потреби на граѓаните.
„На работниците не им требаат изговори ниту најави за 2028 година. Платите треба да се покачат сега, затоа што парите не им стигаат од први до први“, наведуваат од СДСМ, додавајќи дека животниот стандард е сериозно загрозен, а минималната плата не обезбедува основна егзистенција.
Од партијата реагираат и на изјавите и настапите на премиерот Христијан Мицкоски, прашувајќи дали тој чекал две години кога купувал часовници во вредност од 65.000 евра, додека работниците се принудени да преживуваат со примања што не ги покриваат ниту основните трошоци.
Според последните податоци, минималните месечни трошоци на едно четиричлено семејство во јануари 2026 година изнесувале 66.413 денари, што, како што посочуваат од СДСМ, значи дека ниту две минимални плати не се доволни за покривање на основните потреби. Со сегашното ниво од околу 400 евра, минималната плата, според опозицијата, не обезбедува заштита на животниот стандард и не ја следи реалната структура на трошоците во едно просечно домаќинство.
„Работниците буквално се борат за парче леб и не можат да чекаат до 2028 година“, велат од СДСМ, оценувајќи дека Македонија денес има најниска минимална плата не само во регионот, туку и во Европа.
Во реакцијата се споредуваат и состојбите во соседството. Во Косово, минималната плата се зголемува од 350 на 500 евра во две фази, во Албанија од 1 јануари 2026 година минималната плата ќе изнесува 500 евра, во Србија со владина одлука е зголемена на 500 евра, додека во Црна Гора се движи од 600 до 800 евра.
СДСМ предупредува дека последиците од ниските плати веќе се видливи, со масовно заминување на квалификувани работници и млади луѓе во странство, додека во земјата се увезува работна сила. Според партијата, ваквите политики водат кон дополнително намалување на вредноста на трудот, доколку тоа, како што наведуваат, не е и свесна цел на актуелната власт.

