Македонија
Од Бучковски, преку Груевски и Ставрески до Бектеши – кој сè потпишувал за рудниците во струмичко
Еден месец откако ѝ предложи на Владата спојување на концесиите за рудници во струмичко без да ја извести јавноста за тоа, министерот за економија Крешник Бектеши денес во детали објасни зошто морал да предложи спојување. Со имиња и презимиња кажа кој сè потпишувал и давал позитивни мислења за отворање на рудниците за бакар и злато од 2005 година сè до пред еден месец, кога тој предложи, Владата изгласа спојување на концесиите, а вчера, по притисокот од јавноста и изјавите на некои министри дека се изманипулирани, Владата ја поништи одлуката за спојување на концесиите.
Еден и пол час министерот Бектеши набројуваше потписници на документи и ги образложуваше постапките за рудниците од кои може да се заклучи дека сите влади од 2005 година, вклучително и сегашната, сè што направиле досега било во корист на инвеститорот на рудниците наспроти огромниот, континуиран револт на жителите на Босилово и Ново Село, каде што се предвидени.

Одлуката за геолошки истражувања за првата концесија ја потпишал Владо Бучковски, тогашен премиер
Објасни дека се работи за две концесии од кои првата, помалата, е заобиколена од сите страни со втората, поголема концесија и дека двете се на истиот концесионер, на истиот инвеститор, а истата компанија заведена во Централен регистар.
Целата постапка почнала во 2005 година, за првата, помалата концесија.
„Првично, согласно тогашните закони, барање за концесија за детални геолошки истражувања е доставено од страна на ‘Фелпс доџ’ од 28.10.2005 година и со писмо е известено Министерството за економија од страна на генералниот секретар, во тоа време Снежана Станковиќ. Јас ќе се извинам што треба да ги спомнувам и имињата, но ги кажувам имајќи предвид дека ќе бидат објавени документите. Согласно тоа писмо, согласно Законот за минерални суровини, Министерството доставило барање за добивање мислење до Министерството за животна средина и до Министерството за земјоделие“, рече министерот Бектеши.
Двете институции доставиле позитивни мислења за геолошките истражувања. Мислењето од Министерството за животна средина го потпишал директорот на Управата за животна средина Костадин Сидеровски, а од Министерството за земјоделие позитивното мислење го потпишал во тоа време директорот Ќенан Селмани.
„Имајќи ги предвид позитивните мислења и Законот за минерални суровини во тоа време, Владата со предлог од Министерството за економија, со прикачени мислења од надлежните институции носи одлука за давање концесија за вршење детални геолошки истражувања. За да нема забуна, најважни одлуки во делот на издавање концесии за минерални суровини се одлука за детални геолошки истражувања, како прва постапка, одлука за давање на концесија за експлоатација, која е втора постапка, и крајна постапка, пред да почне со работа одреден концесионер е дозвола за експлоатација на рудата за која ги завршил истражувањата и добил договор за експлоатација. Оваа одлука е донесена во тогашната Влада со претседател Владо Бучковски“, рече министерот Бектеши.
Следела втора фаза во која концесионерот поднел барање за експлоатација, а Министерството за економија повторно било обврзано да бара мислења од институциите. Во име на Министерството за животна средина позитивно одговорил Филип Иванов, тогаш директор на Упрвата за животна средина. Дополнително побарале мислење и во делот за управување со води, кое тогаш било надлежност на Министерството за животна средина па позитивното мислење го потпишал истиот директор, Филип Иванов.

Пако Кузман, како директор на Упрвата за заштита на културно наследство, во неколку наврати потпишал позитивно мислење
Промени претрпел Законот за минерални суровини па за експлоатација станало неопходно и мислење од Министерството за култура, односно Управата за заштита на културно наследство. Позитивно мислење им потпишал тогашниот директор, Паско Кузман.
За барањето за експлоатација двапати позитивно се изјаснил и министерот за земјоделие Љупчо Димоски, еднаш за шумите еднаш за земјоделското земјиште.
Во документацијата стои и позитивно мислење потпишано од Миле Јанакиески, министер за транспорт врски, надлежен за делот пристапни патишта.
Во делот на експлоатацијата, различно од делот за геолошки истражувања, со измената на законот, обврска на Министерството за економија во тоа време било да бара мислење и од општината и од советот на општината. Во март 2012 година Министерството добило позитивно мислење од Општина Босилово потпишано од градоначалникот Љупчо Колев како и позитивни мислење потпишано од тогашниот претседател на Советот, Никола Милчев.
Со сите позитивни мислења Владата на 16.06 2012 донела одлука за концесија за експлоатација, потпишана од Зоран Ставрески, кој тогаш ја водел седницата на Влада.
Откако е објавена одлуката, потпишан е договор со концесионерот за концесија за експлоатација на минерална суровина во Општина Босилово, село Иловица и е потпишан договорот од тогашниот министер за економија Беким Незири.
Откога завршила и втората фаза за првата концесија, Владата донела одлука да објави јавен повик и за втората концесија. За да го објави повикот за геолошки истражувања, Министерството за економија барало и добило позитивни мислења од министерствата за животна средина, култура, земјоделие, транспорт и врски, водостопанство и од општините. Потписници на позитивните мислења за геолошки истражувања за втората концесија се Паско Кузман како директор на Упрвата за заштита на културно наследство, Филип Иванов, директор на Упрвата за животна средина, заменик министерот за транспорт и врски Горан Михајловски, министерот за земјоделие Љупчо Димовски и директорот на Упрвата за водостопанство Методија Томески.
Бидејќи сите мислења биле позитивни, објавен бил јавниот повик, а на наддавањето концесијата ја добила истата компанија, „Фелпс доџ“ па Владата на 7 декември 2010 година со потпис од Зоран Ставрески му одобрила да врши геолошки истражувања и за втората концесија, а тогашниот министер за економија Фатмир Бесими го потпишал договорот.

Никола Груевски два дена пред Нова година, на 29.12.2015 година, ја потпишал одлуката на Влада со која се одобрува концесија за експлоатација и за втората, поголема локација
Следела втора фаза и за втората концесија, односно концесионерот поднел барање за експлоатација. Министерството пак побарало и добило позитивни мислења од институциите, а потпишале министерот за земјоделие Михаил Цветков, министерот за животна средина Нурхан Изаири, градоначалниците на Босилово и Ново Село, Љупчо Колев и Блажо Велков, позитивно се изјаснил и Советот на Општина Босилово со претседател Софче Попоска- Георгиева, министерот за транспорт Владо Мисајловски, директорот на Упрвата за заштита на културно наследство Виктор Адамс и в.д. директорот на Заводот и Музеј – Струмица, Зоран Рујак.
На два дена пред Нова година, 29.12.2015 година, тогашниот премиер Никола Груевски ја потпишал одлуката на Влада со која се одобрува концесија за експлоатација и за втората, поголема локација. Договорот за експлоатација го потпишал тогашниот министер за економија Беким Незири.
Истиот концесионер ги добил двете концесии и побарал спојување, кое законот му го дозволува, а Министерството за економија направило комисија која извршила увид на терен и утврдила дека се исполнети условите да се спојат концесиите, па во 2016 бил доставен предлог за спојување до Владата за кој Бектеши вели дека идентичен со оној од пред еден месец. Но тогашната Влада, поради политичката состојба, не дала никаков одговор.
Следеше изборен период во кој Владата не смее да одлучува за концесии, а по преземањето на власта, во 2018 година Бектеши, за да не дозволи неодговарањето да се протолкува како молчење на администрацијата, го обновил барањето до Владата во 2018 година.
„Во претходната Влада на четири седници најмалку е ставена на дневен ред точката за спојување на концесиите. Ни ниедна од тие седници Владата не донела одлука. Четирипати ја одложила точката и им се давало простор на таков начин на концесионерот да ја тужи одлуката за одбивање на решение за дозвола за експлоатација“, рече министерот Бектеши.
Тој лично вели дека е против рудниците, но за да се сопре нивната изградба побара акт дека ја уништуваат животната средина од некоја од надлежните институции врз основа на кој Министерството за економија веднаш ќе изготви предлог за раскинување на договорот не за едната, туку за двете концесии.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
ДОМ: Дислокација на цементарницата Усје преку јавно-приватно партнерство
Зелената партија ДОМ предлага воведување на моделот „Зелен урбан трансфер“ како стратешко решение за дислокација на цементарницата, без никакви трошоци за државниот буџет, се наведува во соопштението на партијата.
Според ДОМ, досегашните тврдења дека дислокацијата на цементарницата е „невозможна мисија“ се резултат на застарени економски пристапи. Партијата посочува дека во светот веќе со години се применуваат модели со кои тешките индустриски зони се трансформираат во нови, еколошки урбани четврти, без директно оптоварување на државните финансии.
Клучот на предложениот модел е принципот „вредност на земјиштето наместо државен буџет“. Наместо државата да ја финансира дислокацијата, се предлага пренамена на земјиштето на Усје од индустриска зона (Г) во станбено-деловна зона (А и Б). Со ваквата одлука, вредноста на парцелата значително се зголемува, а инвеститорот, односно сопственикот, добива можност да развие модерен „Smart City“ комплекс. Приходите од продажбата на недвижностите, според ДОМ, би се користеле за изградба на нова, целосно еколошка фабрика на соодветна, подалечна локација.
Бидејќи процесот на дислокација може да трае од пет до седум години, од ДОМ бараат Владата и Министерството за животна средина и просторно планирање веднаш да воведат преоден режим во А-интегрираната дозвола, со најстроги еколошки стандарди. Меѓу барањата се итна инсталација на филтри од последна генерација за целосна елиминација на цврстите честички PM10 и PM2.5, како и системи за десулфуризација и денитрификација за намалување на емисиите на сулфур диоксид и азотни оксиди.
Партијата предлага и задолжително воведување на системи за вбризгување активен јаглен и вреќасти филтри, со цел целосна неутрализација на диоксините и фураните, нагласувајќи дека на тој начин ќе се спречи испуштање канцерогени материи во воздухот за време на транзицискиот период. Дополнително, ДОМ бара 24-часовен јавен дигитален мониторинг, при што податоците од оџаците би се емитувале во живо на веб-страницата на Министерството и на јавни екрани во општина Кисела Вода.
Во соопштението се осврнуваат и на решавањето на еколошкиот товар од ОХИС и Пеленица, при што се предлага чистењето на линданот да се финансира преку меѓународни развојни грантови и концесиски модели. Според ДОМ, приватен партнер би можел да добие право на стопанисување со исчистениот простор, во замена за целосна ремедијација на почвата.
Од партијата порачуваат дека Скопје заслужува чист воздух, а индустријата треба да се развива надвор од градското јадро. Со моделот „Зелен урбан трансфер“, како што наведуваат, сопственикот на „Усје“ добива нов капитал, а граѓаните – подобри услови за живот. Истовремено, преку новиот Генерален урбанистички план, градот би го насочил своето стратешко ширење кон нова, еколошки уредена четврт, додека би се намалил притисокот од прекумерна урбанизација и бетонизација во веќе преоптоварените централни и западни делови на Скопје.
Македонија
Тошковски денеска на Пониква ги посетил децата и семејствата на загинатите бранители
Министерот за внатрешни работи, Панче Тошковски денеска ги посетил децата и семејствата на загинатите бранители кои традиционално во овој период престојуваат во зимското одморалиште на МВР на Пониква.
-Имав чест на заеднички ручек да поминеме време заедно, во искрена и топла атмосфера, да поразговараме на повеќе теми. Жртвата што ја дале нивните најблиски е најголемата можна жртва, затоа што тие ги загубиле своите татковци, сопрузи, синови во одбрана на татковината, посочува Тошковски во објавата на својот Фејсбук профил.

Министерот нагласува дека жртвата на загинатите бранители не смее и нема да биде заборавена.
-Таа за нас претставува аманет и трајна обврска, секогаш да бидеме покрај нив, да им даваме поддршка, да ги почитуваме и да одговараме на нивните потреби во рамките на надлежностите што ги имаме, вели Тошковски.
Македонија
Минималната плата не го покрива ни основното преживување, велат од СДСМ
Од СДСМ порачаа дека платите на работниците мора да се зголемат веднаш, а не по најави и проекции за две или четири години, оценувајќи дека актуелната економска политика не одговара на реалните животни трошоци и секојдневните потреби на граѓаните.
„На работниците не им требаат изговори ниту најави за 2028 година. Платите треба да се покачат сега, затоа што парите не им стигаат од први до први“, наведуваат од СДСМ, додавајќи дека животниот стандард е сериозно загрозен, а минималната плата не обезбедува основна егзистенција.
Од партијата реагираат и на изјавите и настапите на премиерот Христијан Мицкоски, прашувајќи дали тој чекал две години кога купувал часовници во вредност од 65.000 евра, додека работниците се принудени да преживуваат со примања што не ги покриваат ниту основните трошоци.
Според последните податоци, минималните месечни трошоци на едно четиричлено семејство во јануари 2026 година изнесувале 66.413 денари, што, како што посочуваат од СДСМ, значи дека ниту две минимални плати не се доволни за покривање на основните потреби. Со сегашното ниво од околу 400 евра, минималната плата, според опозицијата, не обезбедува заштита на животниот стандард и не ја следи реалната структура на трошоците во едно просечно домаќинство.
„Работниците буквално се борат за парче леб и не можат да чекаат до 2028 година“, велат од СДСМ, оценувајќи дека Македонија денес има најниска минимална плата не само во регионот, туку и во Европа.
Во реакцијата се споредуваат и состојбите во соседството. Во Косово, минималната плата се зголемува од 350 на 500 евра во две фази, во Албанија од 1 јануари 2026 година минималната плата ќе изнесува 500 евра, во Србија со владина одлука е зголемена на 500 евра, додека во Црна Гора се движи од 600 до 800 евра.
СДСМ предупредува дека последиците од ниските плати веќе се видливи, со масовно заминување на квалификувани работници и млади луѓе во странство, додека во земјата се увезува работна сила. Според партијата, ваквите политики водат кон дополнително намалување на вредноста на трудот, доколку тоа, како што наведуваат, не е и свесна цел на актуелната власт.

