Култура
(Видеоинтервју) Адеми: Нулта толеранција за корупцијата во културата, нови комисии на претстојниот конкурс
Строги и јасни критериуми по кои ќе одлучуваат новооформените комисии на претстојниот конкурс за проекти во културата, нулта толеранција за корупцијата во ресорната дејност, најавува министерот за култура, Асаф Адеми, во интервју за „Макфакс“.
Според него, во минатото бил искреиран длабок јаз меѓу Албанците и Македонците и тоа било диригирано преку ова министерство.
„Со проектот Скопје 2014 само се продлабочи етничкиот јаз. Бев голем противник на овие градби кои немаат никаков интерес за националното добро и не беа во интерес на граѓаните. Сметам дека и вметнатите албански проекти како дел од оваа приказна не беа во ред. Ние треба да го негуваме заедничкото културно наследство, а министерството да дава поддршка на проекти од севкупен интерес на граѓаните“, смета Адеми.
На прашањето за скандалозните криминали и злоупотреби што и натаму се откриваат во културата, Адеми е дециден дека треба да излезат пред лицето на правдата. За него не може да постои никаков имунитет, и ако некои видни личности го прекршиле законот, треба да одговараат.
„Во Македонскиот народен театар се открија злоупотреби и за истите ќе одговараат сторителите. Институциите на системот ќе си ја преземат работата и немам намера да штитам никого, независно дали бил познат уметник или видна личност“, вели Адеми.
Министерството за култура соработува со Обвинителството и специјалното јавно обвинителство и на располагање им е целата документација што им е потребна.

За новиот проект вреден 40 милиони евра што треба да биде изграден во Тетово, а ќе вклучува библиотека, театар и кино-сала, министерот вели дека нема ништо спорно.
„Срамота е град како Тетово да нема објект достен за културни активности. Ќе бидат испочитувани сите правни насоки и се надевам дека резултатот ќе им донесе добро на сите граѓани на Тетово“, вели Адеми.
На новиот конкурс за поддршка на проекти во Министерството за култур, ќе се воведат промени во критериумите и ќе бидат оформени сосема нови комисии што ќе одлучуваат за проектите по дејности.
„Претседателите на комисиите ќе бидат апсолутно одговорни за тоа кои проекти ќе ја добијат поддршката. Направивме измени во критериумите, поточно востановивме појасни и построги“, најавува Адеми.
Во врска со реакцијата на Министерството за култура, која се однесуваше на филмот „Ругање со Христа“ на Јани Бојаџи, Адеми вели дека инспекциите согласно со правната регулатива ќе утврдуваат дали во поддршката на филмот се испочитувани потребните правни нормативи и дали филмот поттикнува говор на омраза.
„Некои добронамерни луѓе ми рекоа дека направивме многу реклама на филмот, а нашата цел беше само да укажеме на штетноста на проекти кои поттикнуваат омраза“, смета тој.
Адеми во креирање на културната политика вели дека ќе го употреби сиот минат труд, што вклучува дипломатско и бизнис-искуство. Тој бил амбасадор во Данска од 2009 до 2013 година, а по вокација е градежен инжинер. Неговото искуство со менаџирење на сопствената компанија, која има 100 вработени, вели дека му помага во менаџирање со Министерството за култура.
Самиот е љубител на филмската уметност, но вели дека ужива во сите уметнички дејности.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

