Македонија
ЗНМ: Зголемен бројот на напади и закани врз новинари и медиумски работници, загрижува и говорот на омраза од политичарите

Бројот на напади кон новинари и медиумски работници во 2022-ра беше зголемен, а дополнително загрижува фактот што медиумските професионалци се сѐ почесто предмет на закани и малтретирања на социјалните мрежи. Неказнивоста сѐ уште е голем проблем, особено загрижува говорот на омраза и етикетирањето новинари и медиумски работници од страна на политичари и други носители на јавни функции, како и трендот на двојно зголемениот број на судските постапки за клевета и навреда споредбено со годината пред тоа. Според регистарот на ЗНМ, од почетокот на 2022-ра година регистрирани се вкупно седум напади и груби закани кон новинари. Во споредба со минатата година, кога беа регистрирани вкупно пет, оваа година бележиме повторен пораст на нападите и заканите кон новинари и медиумски работници, е наведено од страна на ЗНМ.
„Со дел од надлежните институции во извештајот се констатира подготвеност за соработка во насока на унапредување на безбедноста на медиумските работници а доказ за тоа се и измените и дополнувањата на Законот за граѓанска одговорност за клевета и навреда, а на почетокот на оваа година се изгласаа и измените на Кривичниот законик и двата закони се веќе стапени на сила.
По неколкугодишно инсистирање на ЗНМ, Основното јавно обвинителство Скопје, во октомври 2022 година назначи јавен обвинител од истата институција, како лице за контакт во врска со предметите поврзани со безбедноста на новинарите, кои се во надлежност на ОЈО Скопје. На почетокот на 2023 година и МВР назначи контакт лице за постапување на предметите поврзани со безбедноста на новинарите и медиумските работници посебно за за закани на интернет“, се наведува во соопштението од ЗНМ.
Во извештајот е нотирано дека особено загрижува говорот на омраза и етикетирањето новинари и медиумски работници од страна на политичари и други носители на јавни функции, како и трендот на удвојување на бројот на судските постапки за клевета и навреда споредбено со минатата година. Покрај тоа, надлежните институции и судовите сѐ уште не водат доволно ажурна евиденција за заканите и нападите врз новинари, ниту, пак, ги објавуваат ваквите податоци, покажуваат подготвеност да се работи на подобрување на безбедноста на новинарите и медиумските работници преку поажурно преземање мерки и гонење на сторителите на напади и закани.
„Здруженијата на новинарите од земјите од Западен Балкан, со поддршка на Европската комисија, формираа заедничка платформа Safejournalists.net за да ги следат промените во законодавството и практиката на своите земји и да се вклучат во различни активности за застапување насочени кон унапредување на политичкото, законодавното и институционалното опкружување во кое работат новинарите и медиумите. Почнувајќи од 2020 година, членовите на платформата ја следат состојбата во седум земји (Албанија, Босна и Херцеговина, Хрватска, Северна Македонија, Црна Гора, Косово и Србија). Секоја година, проценката на состојбата се врши врз основа на стандардизирани методи за собирање и анализа на податоци, додека фокусот на истражувањето за застапување е на промените и во традиционалното и во онлајн медиумското опкружување во земјите од Западен Балкан. Методологијата на истражувањето е составена од три групи индикатори развиени врз основа на систематска анализа на различни упатства произведени од релевантни меѓународни организации.
Годишниот извештај за показателите за степенот на слободата на медиумите и безбедноста на новинарите во Северна Македонија, изготвен во рамките на проектот Регионална платформа на Западен Балкан, финансиран од Европската комисија е изработен и преведен како на македонски, така и на албански и англиски јазик“, истакнуваат од Здружението на новинарите на Македонија.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Македонија
Не е вистина дека има цијанид стотици пати над дозволеното во Крива Река, рече директорката на инспекторатот, Гиновска

Директорката на Државниот инспекторат за животна средина, Ивана Гиновска, ги отфрла тврдењата на градоначалникот, Сашко Митовски, дека во Крива Река има цијанид стотици пати над дозволеното, по хаваријата во „Тораница“.
„Ги демантирам шпекулациите дека тој ден инспектори од Државниот инспекторат не излегле на терен. Ги отфрлам сите обвинувања дека јас имам изјавено оти се излеала само вода. Таква изјава не постои. Ги демантирам шпекулациите дека има помор на риби во Крива Река. Од 14.03 до денес не е забележан помор. Одговорно тврдам дека цијанид неколку стотици пати над дозволеното во Крива Река, нема, како што твдеше грдоначалникот на 28 март“, рече таа и додаде дека за ширење паника на населението кривично се одговара.
Сепак, директорката потврди дека инспекторите дента кога се случила хаваријата не зеле мостри. Инспекторите се самостојни во своите одлучувања, самите прават проценка, рече таа одговарајќи на новинарско прашање. На нејзино барање, потоа биле земени примероци од шест точки, меѓу кои и онаа на која градоначалникот утредента зел мостра. Резултатите, вели, не се такви какви што ги презентирал градоначалникот.
Прашана дали тоа значи дека се спорни резултатите на акредитираните лаборатории, Гиновска рече: „Не тврдам и не навлегувам во тоа дали се спорни, но резултатите кои беа прочитани од страна на градоначалникот не беа веројатно точно прочитани. Тој направи паника и рече дека неколку стотици пати над дозволеното има цијанид“. Според анализите на акредитираните лаборатории кои ги има таа, цијаниди во Крива Река има помалку од два.
„Како директор ги побарав сите досегашни испитувања и ми се доставени на увид. Ќе ги достави сите анализи до кумановското јавно обвинителство кое веќе отвори случај – и нивните, и на риболовното друштво „Мрена“ и на компанијата „Булмак“, и на градоначалникот“, додаде.
Директорката рече и дека „Екоцид“ не се докажува со земање на еден литар вода, од едно место, само еден примерок, туку со сеопфатна анализа.
Таа заклучи дека предметот со Крива Река е сензитивен и не смее да се користи за дневно политички препукувања.
На компанијата „Булмак“ 2016, додаде таа, изречена им е казна од 180.000-200.000 евра за правниот субјект и 10.000 евра за одговорното лице, која е најголема казна во законот за животна средина. Компанијата потпиша спогодба и предметот е предаден на Комисијата за спогодување, при Министерството за животна средина и просторно планирање.
Директорката на ДИЖС рече дека ќе ги превземе сите соодветни мерки во согласност со законот и ќе ја информира јавноста за следните чекори.
Митовски претходно откри дека во водата има десет пати поголема концентрација на олово и стотици пати повеќе цијанид, азот и фосфор по инцидентот на 14 март.
Македонија
90 отсто од дишните органи на 29-годишниот Карадакоски биле изгорени од пламенот што го вдишал, утврдиле лекарите во Литванија

Директна причина за смртта на 29-годишниот Александар Карадакоски, кој утрово почина во Литванија, се изгореници на дишното стебло, извести попладнево Небојша Настов, директор на Клиниката за хируршки болести „Св. Наум Охридски“, каде што Карадакоски бил згрижен пред за отпатува во Литванија. Во болницата бил примен околу 6 часот на 16 март. Во текот на денот му се влошила состојбата, па во попладневните часови бил ставен на вештачко дишење, а истовремено му ги лекувале и изгорениците.
„Вкупната површина на изгорениците е некаде околу 36 %, кои претежно се наоѓаа во пределот на главата, вратот и горните екстремитети со длабочина од втор и трет степен, што само за себе кажува за интензитетот на пламенот што го има зафатено. Поради делот од пламенот и чадот што ги вдишал, доаѓа до оштетување на внатрешните дишни органи, што е потврдено и од страна на колегите од Литванија во разговор со нашите анестезиолози при брифирањето за здравствената состојба на пациентите, што морам да кажам дека се одвиваше редовно, секој ден или на секои два дена. Утврдено е со бронхоскопско испитување дека е оштетен голем дел од дишното стебло и како последица на тоа доаѓа до влошување на состојбата, која на крајот резултирала со подлегнување на повредите на 29-годишниот Александар Карадакоски“, рече директорот Настов.
Карадакоски останал во „Св. Наум Охридски“ речиси 24 часа пред да биде транспортиран во Литванија со медицински санитетски авион.
Министерот за здравство Арбен Таравари рече дека Карадакоски бил во најкритична состојба од сите 193 лица повредени во пожарот во дискотеката.
„Тој беше најтешкиот пациент. Му откажа функцијата на бубрезите на 1 април, беше ставен на дијализа, практично имаше рани на 36 % од телото од втор и трет степен, што отвора простор за инфекции и тоа е таа компликација плус дишните патишта, изгореници на дишните патишта околу 90 %“, рече министерот Таравари.
Министерството за надворешни работи веќе го организира враќањето на телото на Карадакоски. Министерот Таравари рече дека обдукцијата ќе ја направи Судска медицина во Скопје, а сите трошоци ќе бидат покриени.
Карадакоски е еден од 116 пациенти испратени на лекување во странство по пожарот во дискотеката во Кочани. Денес, од лекување во странство треба да пристигнат уште шестмина пациенти, по двајца од Бугарија, Шпанија и Унгарија, па во странските болници ќе останат 69 пациенти. Од нив тројца се во критична состојба.
Во болниците во Скопје во овој момент се лекуваат 14 пациенти, а за петмина веќе е договорен испис.
Македонија
Филипче: Велеа дека лидерска е губење време, па обвинуваат за моноетничност, ги повикувам повторно

Јас повикав на средба со сите претседатели на политичките партии и, да ве потсетам, претседател на една албанска партија рече дека тоа би било губење време (се мисли на Таравари), а сега нè обвинуваат за некаква моноетничка средба. Ова го истакна претседателот на СДСМ, Венко Филипче, во одговор на новинарско прашање поврзано со обвинувањата од албанскиот блок на политичките партии дека вчерашната средба во Владата со премиерот Христијан Мицкоски е план за моноетничка соработка.
„Јас на тој состанок го претставував СДСМ, а премиерот Христијан Мицкоски ВМРО-ДПМНЕ, и ние се состанавме како лидери на двете најголеми партии во македонскиот блок. Притоа премиерот Мицкоски беше првиот што без забелешка и единствен што ја прифати поканата за средба“, истакна денеска Филипче од Струмица.
Тој уште еднаш упати јавен повик до сите политички партии за организирање лидерска средба.
„Апсолутно, сметам дека треба да продолжиме во следниот период во насока на организација на средба на лидерите на сите поголеми политички партии. Ова нека биде уште еден мој повик до сите партии бидејќи јас тука не гледам никаква потреба да се делиме на македонски или албански блок кога станува збор за интересите на државата“, потенцира претседателот на СДСМ.
Филипче истакна дека никој нема право да го обвинува Социјалдемократскиот сојуз на Македонија за етнички или националистички политики или пристап имајќи предвид дека во извршниот одбор на СДСМ има Албанец, Македонка муслиманка, а во следниот период ќе има и Ромка.
Претседателот на СДСМ повтори дека вчерашната средба со премиерот била конструктивна и на неа било договорено формирање заеднички тела или групи што ќе работат на подготовката на законите од реформската агенда, со фокус на правосудството, енергетиката и стратешките проекти во здравството, а кои треба да стигнат во Собранието.