По повод 31 Март, Меѓународниот ден за видливост на трансродовите лица, Комисијата за спречување и заштита од дискриминација изразува поддршка на заедницата на трансродовите лица и нивните здруженија во борбата за еднаквост, недискриминација и почитување на човековото достоинство.

Според Комисијата, трансродовите лица се системски дискриминирана и дехуманизирана заедница, која секојдневно се соочува со прекршувања на правата, но и со насилство.

Системската дискриминација кон трансродовите лица најнапред е видлива, како што велат, преку отсуството на законско решение за правно признавање на родот – постапка за промена на личното име, матичниот број и ознаката за пол во личните документи. Оваа постапка, во согласност со потребите на заедницата и меѓународните стандарди, мора да биде транспарентна, достапна и заснована на самоопределување, односно не смеат да се наметнуваат медицински критериуми за да се овозможи промена на документите. За правната рамка да соодветствува на потребите и да се приспособи на разни реалности, неопходно е додавање трета категорија на родово небинарни лица во личните документи, со цел луѓето што не се идентификуваат со категориите маж/жена да добијат соодветно правно признавање на својот род и родов идентитет. Апелираме до Владата и Собранието во најкус можен рок да ги донесат предложените измени на Законот за матичната евиденција, со што ќе ја спроведат и пресудата на Европскиот суд за човекови права ИКС против Македонија.

„Недостигот на правна рамка за правно признавање на родот за трансродовите лица значи исклучување од пазарот на труд, дискриминација во пристапот до добра и услуги, неможност да се дојде до домување и здравствена услуга под исти услови како другите и ред други ризици за повреди на права. Социјалното исклучување ги изложува транродовите лица на невработеност, сиромаштија, насилство од омраза и семејно насилство, нарушување на здравјето и добросостојбата. За ова сведочат и три предмети на утврдена дискриминација кон трансродови лица во вработувањето и пристапот до добра и услуги.

Неприфаќањето, вознемирувањето врсници и насилството во образованието е клучен проблем кој остава трајни последици кон менталното здравје, самодовербата и можноста за реализација на сопствениот потенцијал. Тоа е воедно и причина за прерано напуштање на образовниот процес, пречка за еднакво учество во образованието и за искористување на можностите што тоа ги нуди. Дискриминација во областа на образованието врз основа на родов идентитет е утврдена во три случаи пред Комисијата“, велат од таму.

Апелираат до Министерството за образование и наука да ги зајакне законската рамка и капацитетите на образованите институции за спроведување програми за превенција и заштита на учениците од насилство, да ги отстрани дискриминаторските содржини и да воведе афирмативни содржини, со кои се промовира еднаквост врз основа на род и родов идентитет.

„Од областа на предметното работење на Комисијата за спречување и заштита од дискриминација, го согледуваме трендот на сè почесто користење говор на омраза, вознемирувачки говор, повикување и поттикнување дискриминација врз основа на родов идентитет. Комисијата утврдила дискриминација врз основа на родов идентитет во областа на јавното информирање и медиумите во 37 случаи, односно 86 % од случаите на утврдена дискриминација врз основа на родов идентитет. Изворите на овој говор се најчесто страници на социјалните мрежи и здруженија, кои ја злоупотребуваат слободата на изразување и здружување за ширење невистини, говор на омраза и дехуманизирање на трансродовите луѓе. Воедно, загрижува трендот на мобилизирање на верските заедници против остварување на основните човекови права на транслуѓето“, се истакнува во информацијата.

Потсетуваат дека ваквиот говор спаѓа во категоријата незаштитен говор од слободата на изразување и тој треба да биде предмет на сразмерна санкција.