Македонија
МОН: Се изработува стратегија за паметна специјализација за модерен пристап и економски напредок на државата
Се интензивира процесот за креирање стратегија за паметна специјализација, кој почна во 2019 година. Целта е Северна Македонија што побргу да добие стратешки документ кој обезбедува модерен пристап за економски развој преку меѓусебно поврзување на академската заедница, бизис-секторот, владините институции и граѓанскиот сектор за заедничко детектирање и дејствување во областите во кои државата има најголем потенцијал и доволно ресурси да инвестира. Со тоа ќе се забрзаат севкупниот државен напредок и конкурентноста во глобалната економија. Ова е заеднички став на вицепремиерот за економски прашања, Фатмир Битиќи, и министрите за образование и наука и за економија, Јетон Шаќири и Крешник Бектеши, кои денес на настан во Владата го означија продолжувањето на следната фаза од процесот на креирање на стратефијата, која воедно е и еден од предусловите за пристапување кон членство во Европската Унија.
„Ова е процес почнат пред 3 години. Вклучени се институциите на системот, а најважни учесници се бизнис-заедницата, научно-академската фела и невладиниот сектор. Овие четири страни заеднички работеа и веќе првично детектираа четири области во кои Северна Македонија има потенцијали за голем развој и кон кои треба да се насочи. Се работи за паметно земјоделство и прехранбена индустрија; информатичко-комуникациска индустрија; индустрија 4.0, каде што спаѓаат електромашинската, металопреработувачката и автомобилската индрустрија, и последната област е паметни објекти и материјали“, рече Шаќири нагласувајќи дека детектирањето е направено во согласност со методологијата на заедничкиот истражувачки центар на Европската комисија.
„Нотирано е дека треба да се вложува и во туризмот и во енергетиката како сегменти што ги поврзуваат четирите области што ги споменав“, додаде министерот за образование и наука.
Тој информира дека за секоја од четирите области формирани се посебни работни групи и тие од денес почнуваат интерни дебати што ќе траат до крајот на мај, со цел јакнење на меѓусебната доверба, промовирање нови форми на соработка, детаљно скенирање на потенцијалните области за инвестирање и допрецизирање на најдобриот пристап за тоа како и што да се вложи во тие области.
Според Бектеши, усвојувањето на оваа стратегија ќе обезбеди повеќекратен ефект.
„Ќе знаеме точно каде, во кои области имаме добар потенцијал што може да се искористи и што треба да направиме, да го одбереме најдобриот пристап за да го оствариме целосно тој потенцијал. Друга важна работа е што со самото усвојување на овој документ нам како земја ни се отвораат нови финансиски можности. Всушност, оваа стратегија е предуслов за искористување на структурните фондови на ЕУ. А тоа се пари што ќе значат стимулација на нови мерки и активности во областа на образованието, економијата, развој на иновации и генерално на науката“, додаде Бектеши.
Вицепремиерот за економски прашања, Фатмир Битиќи, истакна дека од денес, па во следните неколку месеци ќе се организираат повеќе јавни настани поврзани со процесот на изработка на стратегијата за паметна специјализација, за, како што рече, да се сензибилира јавноста за оваа тема, да се појасни што побразбира овој процес, кој терминолошки звучи непознато и апстрактно, но и да се вклучат што повеќе луѓе во него.
Информира дека поддршка за креирање на стратегијата е обезбедена од Светската банка, GIZ и ИМЕ-програмата финaнсирана од Швајцарската агенција за развој и соработка, а подоцна, како што рече вицепремиерот, ќе се вклучат и Развојната банка и други релевантни домашни и меѓународни институции.
Процесот на креирање на стратегијата за паметна специјализација го координира Министерството за образование и наука со поддршка на Министерството за економија, а под покровителство на вицепремиерот за економски прашања.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
До 5 февруари пријавување за субвенциониран студентски оброк
Министерството за образование и наука ги информира студентите дека рокот за пријавување за правото на субвенциониран студентски оброк за академската 2025/2026 година трае од денеска до 5 февруари 2026.
-Правото на субвенциониран студентски оброк може да го користат сите редовни студенти на додипломски студии кои имаат месечен приход помал од минималната нето плата, но и студентите запишани на постдипломски студии и на интегрирани студии на државните и на приватните универзитети во државата. Студентите кои ги исполнуваат условите, а не аплицирале досега, може да поднесат апликација, електронски преку порталот: https://e-uslugi.mon.gov.mk, соопшти МОН.
Условите и критериумите за остварување на правото на субвенциониран студентски оброк се достапни на линкот https://mon.gov.mk/mk-MK/konkursi-i-stipendii/konkursi-mon/javen-povik-za-ostvaruvanje-na-pravoto-na-subvencioniran-studentski-obrok-za-akademskata-20252026-godina
-За поддршка при аплицирањето, контактирајте преку е-пошта: [email protected] Студентите на кои им било прекинато правото на субвенциониран оброк, а сметаат дека ги исполнуваат условите, може повторно да аплицираат. Овој рок е, исто така, отворен за студентите кои не аплицирале во претходните активни рокови, информира Министерството за образование и наука.
Македонија
Укината забраната за сообраќај на камиони на патот Гостивар – Стража – Кичево
Забраната за сообраќај на тешки товарни возила на патниот правец Гостивар – Стража – Кичево се укинува од 14.30 часот, соопшти ЈП „Македонијапат“. Забраната беше воведена денеска од 9.40 часот во двата правца на патот поради врнежи од снег.
Забрана за сообрачај на камиони и автобуси од 9.20 часот е воведена за камиони и автобуси на патниот правец крак Шипковица – Попова Шапка и од 5.45 часот за тешки товарни возила на патниот правец крак Маврово – Дебар.
Како што информира ЈП „Македонијапат“, врнежи од снег има во Крушево, на Попова Шапка и во Маврово и на планинските превои Стража, Пресека, Буково и Ѓавато.
Македонија
Премиерот се пожали дека ССМ не сакале да потпишат колективен договор со кој платата на администрацијата ќе се зголеми за 40 проценти
ССМ не сакаше да го потпише колективниот договор со кој платата на администрацијата ќе се зголеми за 40 проценти во период од четири години, односно до април 2028 година, под услов во колективниот договор да се избрише делот кај што стојат платите и во тој период да репреговараат. Тоа го повтори денеска премиерот Христијан Мицкоски одговарајќи на новинарски прашања по настанот на Економскиот факултет при УКИМ организиран од Националната агенција за европски образовни програми и мобилност „Еразмус+“ истакнувајќи дека ССМ не сакал да се откаже од општиот колективен договор што претходно го потпишал, а чија важност престанала.
Тој појасни дека ако просечната плата е 30.000 денари, сега во април за мартовската плата ќе имало нивелирање за минималната плата, која ќе се зголеми.
– Да претпоставиме дека таа ќе се зголеми за 1.500 денари. Тогаш овие 30.000 денари плус 1.500 денари зголемени за 8 проценти ќе дадат збир X парички. В година, април 2027, тие X парички повторно ќе се зголемат за минималната плата, да претпоставиме дека ќе биде повторно 1.500 денари. Тој збир X плус тие 1.500 денари ќе се зголемат за нови 8 проценти и ќе добиеме У парички. Третата година, 2028, во април овие У парички повторно ќе се зголемат за минималната плата од 1.500 денари и сето тоа ќе се зголеми повторно за 8 проценти и ќе добиеме Z парички. Овие Z парички ќе бидат за минимум 40 проценти повеќе од 30.000 денари – рече Мицкоски.
Го повтори условот за потпишување на овој договор, а тоа, според него, е во колективниот општ договор, делот кај што стојат платите, да се избришат и во периодот од три години да го репреговараат.
– Доволен период имаме од три години да постигнеме договор. А во меѓувреме, имаме колективен договор, имаме 95 отсто од вработените што се дел од одговорностите на Владата, која е работодавач и со тоа Владата со своите вработени си ги регулирала односите до 2028 година. И со тоа ние сме завршиле. Значи, остануваат сега уште овие 7.787 вработени од вкупната државна администрација – истакна Мицкоски.
Тоа, додаде, ССМ не сакал да го потпише.
– Велеа вака, „како сега ние ќе се откажеме од општиот колективен договор во тој дел кога ние сме го подпишеле со Тренчевска“. Јас велам, вие не се откажувате. Важењето на општиот колективен договор е престанато. Во завршните и во преодните одредби стои дека „тој останува во важност до носење друг“. А ние, ако го избришеме делот на платите, кој е дел од општиот колективен договор и е збунувачки, може да се толкува вака и така, ќе се повикаме на овој нов грански договор, што ќе го потпишеме со гранските синдикати за државната администрација – рече Мицкоски.
Според него, периодот од три години е доволен да преговараат за тој дел од општиот колективен договор.
– И во рок од тие три години ќе преговараме дел, што ќе биде повторно дел од општиот колективен договор. И тие тоа не го прифаќаат. Како, велат, ние сега сме го подпишале тој договор, како сега ние самите себе ќе си се бришаме. Тоа не е мој проблем. Јас нудам решение. Ако ние не сме доволно зрели како општество за помалку од три години да не потпишеме, тогаш не сме зрели ни за држава. Ама јас мислам дека сме зрели – истакна премиерот.
ССМ денеска ја повика Владата в понеделник да го потпишат колективниот договор, со кој, како што велат, ги зголемува платите на вработените за 40 проценти и наместо во 2028 година, да почне од февруари 2026 година. За следната недела најавија блокади, а останува и одлуката за генерален штрајк доколку не се зголемат платите.

