Македонија
Без Балканот не може да се пополни европската сложувалка
Европската унија е отворена за проширување, а европската “сложувалка“, може да биде поплнета само со приклучување на земјите од Балканот кон Европа
Пред дваесет години падот на Берлинскиот ѕид претставуваше историски момент, но и најважна промена како вовед во почетокот на обединувањето на Европа, врз основа на европските вредности, слобода, демократија, почитување на човековите права. Земјите како Чешка и Словачка, Полска, кои до скоро беа зад железната завеса со процесот на евроинтеграцијата и по темелни реформи, според копенхашките критериуми станаа дел од Унијата, пред пет години. Ова се неколку заклучоци од денешната панел дискусија „Од паѓањето на железната завеса во 1989 до проширувањето во 2004“, организирана од Мисијата на ЕУ во Македонија по повод петгодишнината од најголемото проширување на Унијата и 20-годишнината од паѓањето на Берлинскиот ѕид.Евроамбасадорот Ерван Фуере, смета дека мора да и се прости на историјата, но не смее да се заборави, бидејќи таа не потсетува на изминатиот пат во последните децении особено по Втората светска војна и на извонредната моќ на европската интеграција како процес кој ги турка овие вредности напред во умовите на денешените политичари. За време на неговиот престој во земјава увидел дека граѓаните на Македонија се определени за членство во ЕУ и повтори дека во процесите на евроинтеграцијата треба да бидат вклучени сите фактори во општеството, особено дијалогот, посочувајќи го притоа, примерот и искуството на Словенија.“Проширувањето што се случи во 2004 година ја покажа т.н “мека моќ“ на ЕУ која ги поттикна овие реформи, а наградата за тоа беше членството во ЕУ. Оваа моќ е една од најголемите успеси на ЕУ и на нејзините политики, на тој начин придонесувајќи кон мирот и стаблноста преку проширување на границите на мир и стабилност во 27 земји членки“, рече Фуере.Според Фуере, ЕУ останува на заложбата за отвореност кон останатите земји, бидејќи мапата на Европа нема да биде целосна без приемот на земјите од балканскиот регион. Амбасадорите на Полска, Дариуш Бачура, Чешка, Јозеф Браун, Унгарија, Ференц Кекеши и Словенија, Алан Бергант, како и Роберт Кирнаг, вршител на должност амбасадор на Словачка во Македонија, го делат ставот дека процесот на евроинтеграциите е напорен, а особено нагласија дека процесот на визната либерализација не е исто што и членство во Унијата. Чешка е една од државите кои, по интервенцијата на тогашниот СССР во 1968 година, беше цврсто зад железната завеса, а сега е актуелен претседавач со Европската унија. Амбасадорот на Чешка во Скопје, Јозеф Браун зборуваше за зголемувањето на безбедноста и на квалитетот на животот на граѓаните од зачленувањето во ЕУ. Словенечкиот амбасадор, Бергант, рече дека Словенија напорно работеше за исполнување на стратешката цел – членството во ЕУ, а имајќи предвид дека и Македонија доаѓа од една иста поранешна држава со Словенија изрази надеж дека 2009 ќе биде историска година за Македонија. Роберт Кирнаг, словачкиот в.д. амбасадор, смета дека националниот идентитет не смее да се заборави за сметка на европскиот.“Мојата порака е дека не треба да го жртвувате својот идентитет со цел да го добиете европскиот. Тоа е како додадена вредност и не е во спротивност со првото. Градењето идентитет е процес кој е во континуитет на постојано потврдување на вашиот национален идентит во европското опкружување“, рече Кирнаг. Дариуш Бачура, амбасадорот на Полска во Македонија се осврна на проширувањето на ЕУ од аспект на зајакнувањето на Унијата и нејзината политичка улога во светот, при што рече дека земјите од Балканот, вклучително и Македонија се дел од сложувалката Европа. Според него, со проширување на ЕУ, пред пет години, со десет земји од источниот дел на Европа, таа се збогатила за едно, како што рече “источно“ искуство. “Секогаш е добро да бидете член на една голема група, и да имате влијание во неа“, рече БачураИако во повеќето членки на ЕУ на евроинтеграцијата се гледа позитивно, сепак, има и такви кои сметаат оти таа носи и одговорност. Некои од учесниците на дебатата сметаа дека македонија е изоставена неправедно од процесот на проширување на ЕУ, а беа спомнати и двојните стандарди. Евоамбасадорот Фуере не се согласува со забалешките искажани на дебатата дека слабее процесот на евроинтергација.“Напротив процесот на проширување не слабее. ЕУ досега демонстрираше дека продолжува да јакне. Причината поради која луѓето во некои земји се изјаснија против Лисабонскиот договор е јавното мислење.Тоа не беше гласање против ЕУ, туку поради начинот на кој Европа се развива, како и против властите кои не успеаја да им објаснат на граѓаните што значи процесот на проширување“, рече Фуере. Во 2004 се случи најголемото историско проширување на ЕУ со 10 земји од кои повеќето од поранешниот социјалистички блок – Летонија, Литванија, Естонија, Унгарија, Словенија, Словачка, Чешка, Полска, Малта и Кипар. На Унијата од 1 јануари 2007 година и се придружија и Бугарија и Романија.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
АВМУ реагира по пресудата за новинарката Лиридона Вејсели, загрозена е слободата на изразување
Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги (АВМУ) изрази сериозна загриженост поради првостепената судска пресуда од 12 јануари годинава против новинарката Лиридона Вејсели Тафили, оценувајќи дека ваквата одлука испраќа негативна порака за слободата на изразување и медиумските слободи.
Од Агенцијата посочуваат дека кривичното гонење на новинари за објавување податоци за носители на јавни функции, во контекст на нивната професионална работа, создава притисок врз медиумите и директно го ограничува правото на јавноста да биде информирана. Според АВМУ, сите релевантни чинители треба активно да придонесат кон обезбедување услови за непречено остварување на слободата на изразување и информирање, како и за заштита на новинарите и медиумските слободи.
Реакцијата на АВМУ следува откако новинарката и дигитална креаторка од Тетово, Лиридона Вејсели Тафили, беше осудена во Основниот суд во Гостивар на парична казна од 700 евра, односно 43.000 денари, за кривично дело „злоупотреба на лични податоци“. Пресудата се однесува на новинарски прилог објавен на социјалната мрежа ТикТок, во кој таа го навела името и презимето на судија од Основниот суд во Тетово.
„Осудена сум од Основниот суд во Гостивар со 700 евра казна за изнесување лични податоци, затоа што при известувањето за една тема што ја обработував го спомнав името на судијата Назиф Илјази од Основниот суд во Тетово. Станува збор за случај во кој возрасно лице уценувало малолетник, му испраќало порнографски материјали и му се заканувало, а судијата му изрече казна од три месеци ефективен затвор“, изјави Вејсели Тафили за случајот за кој е осудена.
Во конкретниот предмет, Основниот суд во Гостивар, односно судијката Магдалена Мишоска, постапувала по предлог за издавање казнен налог поднесен од Основното јавно обвинителство Тетово, за кривично дело „злоупотреба на лични податоци“ по член 149 став 1 од Кривичниот законик.
Во образложението на пресудата се наведува дека на 28 октомври 2024 година, околу 9 часот во Тетово, обвинетата без согласност на оштетениот Назиф Илјази, судија во Основниот суд Тетово, користела негови лични податоци спротивно на законските услови. Според судот, Вејсели Тафили на социјалните мрежи Инстаграм и ТикТок објавила видеа во кои го навела неговото име и презиме, со што му нанела штета на честа и угледот, како и на професионалната дејност што ја врши повеќе од 37 години.
Случајот предизвика реакции во јавноста и во новинарската фела, при што се отвори дебата за границата меѓу заштитата на личните податоци и правото на јавноста да биде информирана за работата на носителите на јавни функции, особено кога станува збор за прашања од висок јавен интерес.
Македонија
Од утре внимавајте, Безбеден град почнува официјално да казнува со суми од 20 до 500 евра и одземање на возачката дозвола
Од утре официјално започнува примената на системот Безбеден град, со што автоматското снимање и санкционирање на сообраќајните прекршоци влегува во полна функција. Станува збор за интегриран техничко-информациски систем кој преку камери и софтверски алатки ќе ги регистрира прекршоците во сообраќајот, без потреба од директно присуство на полициски службеници на терен.
Во првата фаза, Безбеден град ќе санкционира четири видови прекршоци: пречекорување на дозволената брзина, минување на црвено светло, управување возило со истечена регистрација и непрописно запирање или паркирање. Камерите поставени на клучни сообраќајници и раскрсници автоматски ќе го регистрираат прекршокот, ќе ја идентификуваат регистарската табличка и ќе ја процесираат снимката преку централен систем за верификација.
Откако прекршокот ќе биде утврден, сопственикот на возилото ќе добие известување со фотографски доказ, време и локација на настанот, како и соодветна прекршочна санкција. Постапката е целосно дигитализирана, а човечкиот фактор е сведен на минимум, со цел да се избегнат селективност, субјективност и можни злоупотреби.
Казните за пречекорување на дозволената брзина се определуваат според надминувањето на лимитот:
-
до 20 km/h над дозволеното – 20 евра во денарска противвредност
-
од 20 до 30 km/h – 45 евра
-
од 30 до 50 km/h – 300 евра и забрана за управување од 3 до 12 месеци
-
над 50 km/h – 400 евра, 4 казнени поени и забрана за управување најмалку 12 месеци
Во населено место, санкциите се построги и може да достигнат и до 500 евра, со задолжителна забрана за управување со возило.
Системот Безбеден град автоматски санкционира и минување на црвено светло, за што е предвидена парична казна од 250 евра, како и забрана за управување со моторно возило од 3 до 12 месеци. Доколку прекршокот предизвика опасност или сообраќајна незгода, се применува и кривична одговорност.
За управување возило со истечена сообраќајна дозвола, предвидена е казна од 100 евра за возачот и 250 евра за сопственикот на возилото, доколку станува збор за друго лице. Проверката се врши автоматски преку регистрите на МВР.
Казните за непрописно запирање или паркирање изнесуваат 30 евра за стандардни прекршоци, 45 евра доколку возилото го попречува сообраќајот и 50 евра ако е паркирано на место наменето за лица со попреченост. Во случаи кога возилото претставува ризик за безбедноста, се применува и подигнување со пајак-служба, со дополнителни трошоци.
Доколку казната се плати во рок од осум дена, сторителот плаќа само 50 проценти од износот. По истекот на рокот, санкцијата се наплатува во целост, со можност за присилна наплата.
Надлежните институции посочуваат дека целта на Безбеден град не е репресија, туку превенција и зголемување на сообраќајната безбедност. Очекувањата се дека со автоматското санкционирање ќе се намали бројот на сообраќајни несреќи, особено оние со тешки последици, како и дека ќе се воведе повисоко ниво на сообраќајна дисциплина.
Со стартот на системот, Безбеден град означува нова ера во контролата на сообраќајот – ера во која прекршоците повеќе не зависат од присуство на полициска патрола, туку од тоа дали возачите ги почитуваат правилата.
Македонија
Сезоната за спортски риболов на водите во НП „Маврово“ почнува од утре
Од утре почнува сезоната на спортски риболов по Радика и Мавровското езеро, информираат од управата на Националниот парк „Маврово“. Риболовот ќе биде дозволен до крајот на октомври.
Од НП „Маврово“ појаснуваат дека спортскиот риболов на Мавровско Езеро е дозволен до 31 мај за време на викенд и државни празници, а понатаму ќе може да се риболови секој ден. Спортскиот риболов на Мавровско Езеро е дозволен за сите видови риби, освен пастрмка, која е во период на природен мрест.
По Радика и притоките дозволени денови за риболов од 01.02.2026 година до 30.09.2026 година се: петок, сабота, недела и државни празници. Во летните месеци јули и август, риболовот ќе биде дозволен секој ден.
За ловење риби на територијата на НП „Маврово“ потребно е да се купи риболовна дозвола и да се поседува легитимација за спортски риболов со платена членарина за тековната година.
Од Националниот парк „Маврово“ испраќаат апел до сите спортски риболовци да ги почитуваат законските одредби, забраните за риболов на одредени видови риби во одредени периоди од годината, како и дозволениот број и минималната големина на уловот.
Дневната риболовна дозвола чини 300,00 денари, годишна, 5.000,00 денари, додека за категориите ученици, студенти и пензионери годишната дозвола чини 3.000,00 денари. За месното население износите се за половина пониски од редовните. Дозволите може да се набават во Информативниот туристички центар во Маврови Анови и онлајн на сајтот на паркот.

