Сега Атина ќе се однесува многу “лежерно” во преговорите, врз основа на концептот дека времето работи за нив!

Дојдовме до точка која може да се означи како коперникански пресврт во преговорите, целосно по наша вина, зашто систематски ја упропастувавме нашата меѓународна позиција, а политичкиот примитивизам и насилство на изборите беа само поклопка и дополнителен адут, во и онака силната грчка рака.Минатата недела во Њујорк, по ветото на Грција на Самитот на НАТО во Букурешт и предвремените избори во Македонија, продолжија средбите на медијатарот Метју Нимиц со амбасадорите Никола Димитров и Адамантиос Василакис за изнаоѓање на заеднички прифатливо име. Преговорите за името по ветото во Букурешт се во нова фаза, за жал, многу понеповолна за македонските позиции. Грција го издржа притисокот на американската администрација и сепак го блокира приемот на Македонија во НАТО, иако со тоа директно го загрози стратегискиот проект на Американците за проширување на јужното крило на Балканот. Откако оваа грчка блокада помина, притоа собирајќи зад својата позиција многубројни моќни европски сојузници, пред сè Французите, чиј претседател Саркози станува дегутантен и смешен со начинот на поддршката за Грција, владата на Караманлис, нема сомнение, планира да го блокираат и влезот на Македонија во Европската унија. Таму, според последниот испад на министерката за надворешни работи на Грција, Дора Бакојани, јасно е дека Грците ќе го блокираат и добивањето датум за преговори, со што целосно сакаат да ги заглават македонските евроатлантски аспирации. Нашиот пријател, словенечкиот министер за надворешни работи, Димитриј Рупел, на состанокот на ЕУ во понеделникот, се обиде да издејствува Македонија да биде спомената во документот на ЕУ како земја која во 2008 година треба да добие датум за преговори, но г-ѓа Бакојани, веднаш остро се спротивставила на тој предлог, на што Рупел рекол дека не треба да се отвора “Дорината кутија” – отворено алудирајќи на Пандорината кутија на злото, што ја отвора неговата колешка од Грција со односот кон Македонија. Можеби е шармантно како Рупел го исмеа грчкиот ултрашовинизам, но тоа ни е слаба утеха, зашто нашиот јужен сосед бескрупулозно и ефикасно ги реализира своите надворешно политички приоритети во однос на Македонија и во НАТО и во ЕУ. Македонија сега го брка терминот 9-ти јули, кој е последен рок за да фати приклучок со Хрватска и Албанија и заедно со нив да влезе во НАТО, ако претходно успее да постигне компромис со Грција. Но, таа цел, во овој момент е речиси невозможна. Ако досега бевме скептични околу поканата за Македонија во НАТО поради крајно несмасната македонска надворешна политика која резултираше со фијаско, сега Грција е таа која докрај ќе ја искористи променетата состојба во однос на името. ГРЧКАТА ТАКТИКА Атина сигурно не брза да постигне договор со Македонија за нашата земја што побрзо да влезе во НАТО. Напротив. И уште повеќе, Атина има причина да одолжува и тактизира, одбегнувајќи брзо решение, чекајќи го исходот од претседателските избори во Америка и евентуалната промена на администрацијата – која би имала поголемо разбирање за грчките ставови. Грчките дипломати едвај чекаат да се ослободат од “филоскопјаните”, како што ги нарекуваат Даниел Фрид и Розмари ди Карло, луѓето што заедно со претседателот Буш ì го донесоа на Македонија признавањето на нејзиното уставно име од страна на Вашингтон. Дан Фрид беше човекот што ја нарече Грција “тигар од хартија” и кој тврдеше дека вревата од Атина не треба да вознемирува никого откако Вашингтон ја признае Македонија со уставното име. Грците сметаат дека дури и ако победи републиканецот Мек Кејн, секако во американскиот Стејт департмент ќе дојде нов тим од луѓе, кои допрва ќе треба да ги учат сите аспекти на спорот, што ќе одземе доволно време. За Грците сето тоа ќе биде добредојдено, а ако победат демократите Грција ќе слави, зашто Барак Обама во повеќе наврати најави поголемо разбирање за грчките позиции, односно отворена поддршка за Грција. Откако Атина успеа со ветото во Букурешт и дузината ситни блокади на Македонија на разни нивоа во ЕУ, јасно е дека ќе ја применува тактиката на континуирано вето, сè додека противникот сосем не отстапи. Ако до тоа не дојде, Атина не губи ништо, зашто Македонија е таа која ќе бара прием во евроатлантските интеграции. Така, сега Атина ќе се однесува многу “лежерно” во преговорите, врз основа на концептот дека времето работи за неа ! Дојдовме до точка која може да се означи како “коперникански” пресврт во преговорите, целосно по наша вина, зашто систематски ја упропастувавме нашата меѓународна позиција, а политичкиот примитивизам и насилство на изборите беа само поклопка и дополнителен адут, во и онака силната грчка рака. БАРАЊЕ КОМПРОМИС Всушност, Грција сега ќе го прави она што го правеше Македонија во изминатите 15 години. Ние водевме разговори за разликите околу името, без желба за компромис, сметајќи на тоа дека “времето работи за нас”, а во меѓувреме, се обидувавме да ги бајпасираме преговорите со десетици унилатерални признавања на уставното име. Стигнавме до бројката од 120, со уставно име нè признаа и трите водечки светски сили САД, Русија и Кина, а епилогот на таа тактика е блокада на Македонија во НАТО и ЕУ. Претседателот Црвенковски најави потреба од промена на стратегијата во преговорите со името, а ексминистерот Фрчкоски вели дека всушност уште пред Букурешт, де факто има таква промена во македонската надворешна политика. Но, сега позициите се тотално променети. Компромисни формули што ни беа нудени од Метју Нимиц, како, на пример, поволниот предлог Република Македонија–Скопје, со целосно зачувување на македонскиот идентитет, во 2005-та година грчката влада го прифати, но владата на Владо Бучковски го отфрли. Никола Груевски, тогаш во опозиција, не сакаше да слушне за овој предлог, кој го сметаше за многу лош. Да го добие сега, се разбира дека Груевски ќе го прифати со обете раце, но се плашам дека сега во преговорите ќе водиме борба за зачувување на македонскиот идентитет, околу што Грците веќе отворија полемика во европскиот парламент. Со други зборови, кога Нимиц нудеше за Грција чесен пораз, а за нас убедлива победа со минимална концесија, ние одбивме и успеавме залудно да го потрошиме огромниот капитал на американското признавање на Македонија. Откако станува јасно дека не може да извадиме ниту реми, најверојатно е дека спорот ќе се влечка уште многу време, на наша штета. Но, тука нема да може ништо да промениме, веќе не зависи од нас, зашто македонскиот идентитет е навистина црвена линија што не смееме да ја преминеме. Што се однесува до последните детали од преговорите, она што е новост е дека македонскиот тим е “засилен” со генералниот секретар на ВМРО-ДПМНЕ, Мартин Протоѓер. Со оглед на фактот што човекот нема ниту минимално дипломатско искуство, јасно е дека беше испратен во Њујорк да го “варди” Никола Димитров, по неговиот последен конфликт со премиерот Груевски и да му послужи како опомена. Евентуално, присуството на Протоѓер може да се разбере и како манифестација на волја на македонскиот премиер за суштински разговори и брзо решавање на спорот. Но, доцна е. Веќе не сме во игра.