Проектот „Скопје 2014“, како и моменталните случувања во Македонија и нивното влијание врз меѓуетничките и меѓуверските односи, се во фокусот на анализата на британецот Тим Џуда, објавена во лондонски „Економист“ (The Economist).

Проектот „Скопје 2014“, како и моменталните случувања во Македонија и нивното влијание врз меѓуетничките и меѓуверските односи, се во фокусот на анализата на британецот Тим Џуда, објавена во лондонски „Економист“ (The Economist).

Според Џуда, градбите од проектот, потсетуваат на епизода од цртаната серија  „Астерикс – Галските авантури“.Структурата на градби во и околу градот потсетува на епизодата “Храмот на боговите”, пишува Џуда во почетокот на својата анализа. „На Скопје одамна му е потребно уредување. Но, противниците на Никола Груевски, кои долго го обвинуваат премиерот за национал-популизам, не ги воодушевува природата на градежниот бум (кој владата го именуваше Скопје 2014). На изборите кои наближуваат господинот Груевски несомнено ќе си препише поени за градбите кои никнуваат низ центарот на градот.“, пишува Економист.„На централниот плоштад во Скопје се гради голема фонтана. Наскоро ќе биде крунисана со огромна статуа на Александар Велики. На многу Македонци Александар не им значи ништо. Но ќе бидат пресреќни да ги видат Грците, кои го блокираат членството на Македонија во ЕУ и НАТО поради спорот со името на земјата, како збеснуваат од гнев кога споменикот ќе биде откриен. Грците ги обвинуваат Македонците за присвојување на Александар и присвојување на хеленистичката култура“, анализира Џуда.Џуда во анализата се фокусира и на меѓуетничките односи во земјата и несогласувањата предизвикани од изградбата на црквата-музеј на скопското Кале. За Џуда, тоа е најеклатантниот пример што довел до тепачка меѓу две групи Македонци и Албанци. “Скопје 2014, за кое првпат пишувавме минатата година, создаде горчливи несогласувања помеѓу мнозинството православни Македонци и Албанците муслимани кои сочинуваат четвртина од вкупната популација. Кога и некој да предложи изградба или реизградба на црква во Скопје, Албанците бараат џамија. Тензиите постојано растат.Највидливиот пример предизвика мала група Македонци и Албанци да се пресметаат физички. Неодамна, метална конструкција во форма на црква се издигна на местото на стара црква на скопското Кале. Властите тврдеа дека градат музеј во облик на црква. Но Албанците тврдеа дека под оригиналната црква се наоѓала уште постара структура од Илирите, и бидејќи тврдат дека тие се нивни потомци, просторот треба да биде нивни. Изградбата е сега сопрена, но темата го открива деликатниот баланс помеѓу двете заедници, кои се длабоко заплеткани во нивната религија, идентитет, земја и моќ“, се вели во анализата на британскиот весник.Џуда посочува дека не се градат само објекти кои го изразуваат македонскиот идентитет. Пишува дека сè почесто се издигнуваат и нови џамии кои побудуваат внимание и во јавноста во соседните земји, како Албанија.“Македонските Албанци имаат репутација на многу порелигиозни од нивните сонародници во Албанија и Косово. Изградбата на нивните џамии почна дури да го привлекува вниманието на Албанците во Албанија кои ги нарекуваат ‘Tалибанци’ во телевизиските емисии. Но Демократската Унија за Интеграција, партија на македонските Албанци која е во коалиција со господинот Груевски има исклучиво секуларни корени. Па човек може да се запраша дали трендот на изградбата на џамиите има друга позадина. Во повеќето случаи, изградбата на нова џамија не е само глорификација на исламот, туку ја одбележува и припадноста на територијата. Парадоксот е во тоа што можете да најдете развиорени американски знамиња на општинските згради во градовите контролирани од Албанците, недалеку од новите џамии на чии минариња се истакнати саудиски знамиња“, пишува Економист.“Ова е една од причините зашто црквата-музеј е толку чувствителна тема. Многу Македонци велат дека тие молчат за често нелегално изградените џамии во име на општествената хармонија. Токму затоа и ги вознемирува што обидот да изградат нешто што едвај претставува црква предизвикува толку голем инцидент. Албанците пак, во Скопје 2014-та и сличните проекти гледаат обид на Македонците да им ја заријат “македонштината во грло“, се вели во текстот на угледниот британски весник. /крај/theeconomist/ач