Предлог-законот за изменување и дополнување на Законот за високото образование, во петок е пред собраниската Комисија за образование и наука на второ читање и покрај барањето на Професорскиот и Студентскиот пленум за негово повлекување. 

Членовите на двата пленума знаат дека во Собранието ќе поминат предложените законски измени, но велат дека тоа нема да ги спречи да се противат на овие реформи, за кои се тврди дека во целост ја нарушуваат автономијата на универзитетите и не придонесуваат кон зголемување на квалитетот на високото образование.

Од Професорскиот пленум, во четврток испратија писмо до еврокомесарите за образование и за проширување, Тибор Наврачич и Јоханес Хан, како и до евроамбасадорот Аиво Орав во кое се образлагаат аргументите за неусогласеност на законските измени со европскиот образовен систем.

Тие се спротивставуваат на предложената мерка за државен испит на студентите и велат во писмото: „Оваа мерка најмногу ги погодува студентите бидејќи ги демотивира, ги исклучува од образовниот процес и ги сведува на објекти, кои доколку не успеат да го положат т.н. „државен испит“ може и да го изгубат правото на студирање.  Потсетуваме дека оваа мерка е целосно спротивна на Препораките на Високата група за високо образование од јуни 2013 година, во кои се нагласува дека студентите треба да се партнери во дизајнот на наставните програми и во процесот на наставата и учењето“.

Потсетуваат дека Македонија, со Европското партнерство, презеде сериозни обврски во поглед на натамошното спроведување на Болоњскиот процес и унапредувањето на квалитетот на високото образование. „Уште еднаш сакаме да нагласиме дека ова што се предлага со пакетот закони е отстапување од преземените обврски, отстапување од главните принципи на Болоњската декларација и од Стратегијата на ЕУ за модернизација на високото образование. Нагласуваме дека властите дури и јавно се изјаснија дека предложените реформи значат напуштање на Болоњскиот процес. Ако ова се случи, тогаш ќе се направи и првиот чекор кон формално напуштање на Европскиот академски простор, но и на самата идеја за eвроинтеграциите“.

На дебатата со ректорите на Универзитетите и десетина професори кои ги поддржуваат и кое се против реформите, во понеделникот во Собранието, неколкупати беше спомнато дека де факто Болоњскиот систем е веќе напуштен.

Истиот ден на дебата беа поканети и професорите од Професорксиот пленум, кои одбија да учествуваат поради местото на одржување, хотелот „Александар Палас“, но на предлог на премиерот Никола Груевски, прифатија да дебатираат во Собранието. Сепак, тие не влегоа на дебатата, затоа што била нарушена законската процедура и дека премиери не повикуваат на дебата туку претседателот на соодветната собраниска комисија.

Двата пленума бараат да се повлечат веднаш предложените законски измени. Професорскиот пленум ќе побара од претседателот Ѓорге Иванов лично да му ги образложат причините зошто е неопходно негово вето на ваквото законско решени. Преку петиција која веќе има 2.000 потписници, се повикува претседателот Иванов да застане зад своите студенти и зад професорите, а од власта се бара итно да ги повлече спорните законски измени.

Владата и Министерството за образование прифатиле неколку предлози од Универзитетите коишто се однесуваат на предлог-законот за високо образование, по дебата што се одржа во Собранието со дел од професорите.

Прифатен бил предлогот на Универзитетот на Југоисточна Европа за воведување на јавен регистар на автори на трудови објавени во меѓународни научни списанија кои се дел од базата “Web of science“. Предлогот на Универзитетот “Гоце Делчев“ – Штип, кој се однесува на можноста за студентите да полагаат една половина од предметите во третата студиска година, независно од тоа дали го положиле или не го положиле првиот дел од државниот испит на крајот од втората студиска година; Предлогот на Универзитетот “Св. Кирил и Методиј“ – Скопје и Државниот универзитет во Тетово, кој се однесува на промена на просекот за упис на високообразовните установи за образование на наставници од областа на спортот, од 4.00 на 3.00; Предлогот на Универзитетот на Југоисточна Европа за унапредување на административните капацитети на Одборот за акредитација и евалуација на високото образование, преку ангажман на дополнителен стручен кадар кој ќе работи во Одборот со полно работно време;

Во однос на студиите од втор циклус, односно постдипломските студии, на предлог на Универзитетот “Св. Кирил и Методиј“ – Скопје ќе можат да се акредитираат во траење од една или две години;

Прифатен е и предлогот на Универзитетот “Св. Кирил и Методиј“ – Скопје, Универзитетот “Св. Климент Охридски“ – Битола и Факултетот за општествени науки за студиските програми од областа на националната историја, лингвистика и уметностите, да не важат одредбите од законот во делот на усогласување на нивната содржина со содржината на исти или слични студиски програми на некој од првите 50 рангирани универзитети од соодветните области, согласно Шангајската листа, имајќи ја во предвид нивната национална специфика;

Со новиот предлог закон за измена и дополнување на Законот за високото образование, на предлог на Универзитетот “Св. Кирил и Методиј“ – Скопје и Факултетот за општествени науки, ќе се регулира звањето – магистер на уметности./крај/мф